Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 11 et 12, Quaestio 1

Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 11 et 12, Quaestio 1 [atv-l1d11et12q1.xml]
text

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/develop/src/1.0/out/critical.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/develop/src/1.0/out/critical.rng" type="application/xml" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>Liber I, Distinctio 11 et 12, Quaestio 1</title>
				<author>Alphonsus Toletanus Vargas</author>
				<editor>Luciana Cioca</editor>
				<respStmt>
					<name>Jeffrey C. Witt</name>
					<resp>TEI Encoder</resp>
				</respStmt>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition n="0.0.0-dev">
					<date when="2016-09-02">September 02, 2016</date>
				</edition>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<authority>THESIS project</authority>
				<availability status="free">
					<p>Public Domain</p>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
				<listWit>
					<witness xml:id="P" n="Paris1490">Paris1490</witness>
				</listWit>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<encodingDesc>
			<variantEncoding method="parallel-segmentation" location="internal"/>
			<schemaRef n="lbp-critical-1.0.0"
				target="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/master/src/1.0/critical.rng"> </schemaRef>
			<editorialDecl>
				<p>Encoding of this text has followed the recommendations of the LombardPress 1.0.0
					guidelines for a critical edition</p>
			</editorialDecl>
		</encodingDesc>
		<revisionDesc status="draft">
			<listChange>
				<change when="2016-09-02" who="#JW" status="draft" n="0.0.0">
					<p>Created file for the first time.</p>
				</change>
			</listChange>
		</revisionDesc>
	</teiHeader>
	<text xml:lang="la">
		<front>
			<div xml:id="includeList">
				<xi:include
					href="https://bitbucket.org/lombardpress/lombardpress-lists/raw/master/workscited.xml"
					xpointer="worksCited"/>
				<xi:include
					href="https://bitbucket.org/lombardpress/lombardpress-lists/raw/master/Prosopography.xml"
					xpointer="prosopography"/>
			</div>
			<div xml:id="starts-on">
				<pb ed="#P" n=""/>
				<cb ed="#P" n=""/>
			</div>
		</front>
		<body>
			<div xml:id="atv-l1d11et12q1">
				<head>Liber I, Distinctio 11 et 12, Quaestio 1</head>

				<p><quote><supplied>N</supplied>>unc dicendum Spiritum Sanctum esse a Patre et
						Filio.</quote>
					<name>Magister</name> in hac 11 distinctione ostendit, contra Grecos, Spiritum Sanctum a
					Patre et Filio procedere. Et in 12 inquirit an prius vel magis procedat a Patre quam a
					Filio, quod non est possibile si Pa-[100va]-ter et Filius sint ipsius unum principium et
					non plura.</p>
				<p>Idcirco iuxta materiam istarum duarum distinctionum quero: utrum Spiritus Sanctus
					procedat a Patre et Filio tanquam ab uno libero principio.</p>
				<div type="rationes-principales">
					<head>Rationes principales</head>
					<p>Et videtur primo quod non, quia Spiritus Sanctus non producitur libere, ergo non
						procedit a Patre et Filio tanquam ab uno libero principio. Consequentia patet.
						Antecedens probatur, quia quicquid libere producitur, contingenter producitur; sed
						Spiritus Sanctus non producitur contingenter, quia tunc esset contingens; ergo etc.</p>
					<p>Contra: principium productivum Spiritus Sancti in Patre et in Filio est voluntas;
						igitur procedit ab eis tanquam ab uno libero principio. Antecedens supponitur.
						Consequentia probatur, quia voluntas est potentia libera et una tantum in utroque.</p>
					<p>In ista questione primo ponam distinctiones, secundo conclusiones, tertio movebo dubia,
						quarto respondeo.</p>
				</div>
				<div type="articulus">
					<head>Primus articulus</head>
					<p><supplied>Q</supplied>uantum ad primum articulum, distinguo primo de principio quo et
						quod, et intelligo questionem de principio quod et non quo. Secundo distinguo de
						principio libero, dupliciter enim principium potest dici liberum: uno modo distinguendo
						liberum contra necessarium simpliciter et universaliter dictum, et sic omne principium
						liberum isto modo est liberum libertate contradictionis et contingentiae. Sic Deus
						dicitur principium liberum respectu creaturarum. Alio modo distinguendo liberum
							<supplied>contra</supplied> naturale praecise. Primo liberum modo non accipitur in
						proposito, quia certum est quod Pater et Filius necessario producunt Spiritum Sanctum,
						non contingenter, aliter sibi non repugnaret posse non esse, quod est impossibile, cum
						sit summum necesse esse. Sed secundo, quia, ut communiter ponitur a doctoribus, Filius
						producitur naturaliter, non libere.</p>
				</div>
				<div type="articulus">
					<head>Secundus articulus</head>
					<p><supplied>Q</supplied>uantum ad secundum articulum, quia in questione supponitur
						Spiritum Sanctum procedere a Patre et Filio, ut de supposito pariter et quesito aliquid
						videatur, pono quattuor conclusiones.</p>
					<div>
						<head><supplied>Conclusio prima</supplied></head>
						<p>Prima est quod Spiritus Sanctus non procedit a solo Patre, sed a Patre simul et
							Filio. Ista conclusio catholicis non est dubia, cum sit per Ecclesiam determinata, ut
							patet Extra, <title>De summa trinitate et fide catholica</title>. Diversi tamen
							diversimode nituntur eam glosare et probare. </p>
						<div>
							<head><name>Sanctus Thomas</name>, prima parte, questione 36, articulo 2</head>
							<p>Unde quidam probant eam primo sic: si Spiritus Sanctus non procederet a Filio, non
								posset ab eo personaliter distingui. Consequens est falsum, igitur et antecedens.
								Consequentia probatur, quia non est possibile quod secundum aliquod absolutum
								persone divine distinguuntur ab invicem, igitur solis relationibus distinguuntur.
								Relationes autem non possunt personas distinguere nisi secundum quod sunt oppositae.
								Hoc patet, quia Pater habet duas relationes quarum una refertur ad Filium et
									<supplied>ad</supplied> alia ad Spiritum Sanctum, et tamen, quia non sunt
								opposite, non constituunt duas personas, sed unam. Igitur, si Filius et Spiritus
								Sanctus non haberent relationes oppositas, non essent due persone, sed una tantum.
								Sed, si Spiritus Sanctus non procederet a Filio, vel econverso, non haberet
								relationes oppositas, quia non possunt esse in divinis alie relationes opposite nisi
								originis. Igitur, si Filius non procederet a Spiritu Sancto, quod nullus diceret,
								vel Spiritus Sanctus non procederet a Filio, quod nos confitemur, non possent ab
								invicem personaliter distingui.</p>
							<p>Praeterea, Filius procedit per modum intellectus ut Verbum, et Spiritus Sanctus per
								modum voluntatis ut amor; sed amor procedit a verbo, non enim aliquid amamus nisi
								quod conceptione mentis apprehendimus; ergo Spiritus Sanctus procedit a Filio.</p>
							<p>Praeterea, nusquam invenimus quod ab uno procedant plura absque ordine, nisi in
								illis que solum materialiter differunt, sicut unus faber producit multos cultellos
								materialiter nullum ordinem habentes ad invicem; sed in rebus in quibus non est sola
								materialis distinctio, semper invenitur in multitudine productorum aliquis ordo; si
								igitur ab una persona Patris procedunt due persone, scilicet Filius et Spiritus
								Sanctus, oportet esse aliquem ordinem earum ad invicem. Sed nullus alius ordo potest
								assignari nisi ordo nature quo est unus ab alio, igitur vel Spiritus Sanctus est a
								Filio, vel econverso. Secundum impo-[100vb]-ssibile est, igitur primum est
								necessarium.</p>
						</div>
						<div>
							<head>Contra <name>Sanctum Thomam</name></head>
							<p>Sed quamvis conclusio sit catholica et sine hesitatione aliqua tenenda, rationes
								tamen non videntur concludere. Non prima, quia, si Spiritus Sanctus non procederet a
								Filio, adhuc distingueretur personaliter ab eo. Quod probo tripliciter. </p>
							<p>Primo sic: si Spiritus Sanctus non procederet a Filio, sed ambo procederent a solo
								Patre, adhuc Filius sic esset genitus quod non spiratus, et Spiritus Sanctus
								spiratus sic quod non genitus. Igitur casu posito, nec Filius esset Spiritus
								Sanctus, nec econverso. Consequentia est nota, quia Spiritus Sanctus ideo non est
								Filius quia non est genitus, ut patet per <name>beatum Augustinum</name>, IX
									<title>De Trinitate</title>, capitulo 2. Etiam pari ratione Filius non est
								Spiritus Sanctus quia non est spiratus.</p>
							<p>Et confirmatur, quia, licet Spiritus Sanctus de facto procedat a Patre et Filio,
								tamen non est amborum Filius, quia non ab utroque est genitus, ut patet per
									<name>beatum Augustinum</name> XV <title>De Trinitate</title>, capitulo 78. Igitur
								posito quod procederet a solo Patre, adhuc non esset Filius si non esset ab ipso
								genitus, sed solum spiratus. Et eadem ratione Filius non esset Spiritus Sanctus si
								non esset a Patre spiratus, sed tantum genitus. Antecedens probatur, quia casu
								posito adhuc Pater agnoscendo se produceret Verbum, et amando se produceret Spiritum
								Sanctum; sed cognoscendo se sic generat notitiam suam, que est Filius, quod ipsum
								non spirat, et amando se sic spirat amorem suum, qui est Spiritus Sanctus quod ipsum
								non generat, ut patet per <name>beatum Augustinum</name>, IX <title>De
									Trinitate</title>, capitulis 30 et 31; ideo casu illo posito, adhuc Verbum sive
								Filius sic esset generatus quod non esset spiratus, et Spiritus Sanctus sic esset
								spiratus quod non esset genitus.</p>
							<p>Et confirmatur, quia posito quod Spiritus Sanctus procedat a solo Patre, adhuc
								Pater generaret Filium et spiraret Spiritum Sanctum, igitur adhuc Filius esset
								genitus et Spiritus Sanctus spiratus. Vel igitur casu posito Filius sic esset
								genitus quod non esset spiratus, vel simul erit genitus et spiratus. Secundum dari
								non potest, quia sic Filius esset productus duabus productionibus totalibus, quarum
								altera non posita, adhuc esset sufficienter productus, quod est impossibile. Ista
								consequentia patet, quia remota spiratione, adhuc erit sufficienter productus per
								generationem. Relinquitur ergo primum, quod est propositum. Et similiter potest
								argui de Spiritu Sancto; igitur etc.</p>
							<p>Secundo ad principale sic: si Spiritus Sanctus non procederet a Filio, sed a solo
								Patre, adhuc non procederet quomodo natus, sed quomodo datus; igitur adhuc non esset
								Filius. Consequentia patet, quia hec est ratio quare de facto nunc non est Filius,
								ut patet per <name>beatum Augustinum</name>, V <title>De Trinitate</title>, capitulo
								32. Et antecedens videtur clarum, quia adhuc non erit genitus, sed spiratus, per
								rationem precedentem; igitur adhuc non procederet quomodo natus, sed quomodo
								datus.</p>
							<p>Et confirmatur, quia ille qui procedit a Patre quomodo datus non est Filius. Hoc
								patet, quia Filio repugnat sic procedere a Patre sicut sibi repugnat spirari; sed
								ponendo quod Spiritus Sanctus esset a solo Patre, adhuc procederet ab eo quomodo
								datus, quia adhuc erit ab eo spiratus; igitur adhuc nec esset Filius.</p>
							<p>Tertio sic: eodem modo quelibet persona constituitur in esse personali formaliter
								et distinguitur ab omni alia persona. Patet ex terminis; sed Filius constituitur
								formaliter in esse personali filiatione et non activa spiratione, quia tunc Pater et
								Filius haberent unam personalitatem; igitur posita filiatione et circumscripta per
								impossibile activa spiratione, adhuc Filius distingueretur per filiationem a Spiritu
								Sancto, sicut ab omni alia persona personaliter.</p>
							<p>Et confirmatur: vel filiatio nunc de facto distinguitur realiter a spiratione
								passiva, vel non. Si non, igitur et Filius et Spiritus Sanctus, quantum ad eorum
								propria, non sunt due res, quod non esset catholice dictum, ut patet per
									<name>Anselmum</name>, <title>De incarnatione Verbi</title>, capitulo 2. Et, si
								sic, igitur Filius nunc de facto per filiationem realiter distinguitur a Spiritu
								Sancto, et per consequens, ipsa sola manente in Filio, adhuc differt realiter ab
								eo.</p>
							<p>Et ad probationem istius doctoris, concedo quod persone divine solis relationibus
								distinguuntur, sed non solis relationibus oppositis, sicut iste doctor imaginatur,
								ut patet ex dictis, aliter Pater et Filius et Spiritus Sanctus, quantum ad eorum
								propria, non erunt tres res, quod non esset catholice dictum, ut patet per
									<name>Anselmum</name> ubi supra.</p>
							<p>Et quando dicitur quod, licet Pater habeat duas relationes, tamen quia non sunt
								opposite, non constituunt duas personas, sed unam, dico quod accipit non causam pro
								causa, quia causa quare paternitas et spiratio activa non constituit du-[101ra]-as
								personas non est quia non sunt due relationes opposite, sed quia spiratio activa,
								cum sit communicabilis Filio, non est constitutiva suppositi, immo si ista esset
								causa, Filius et Spiritus Sanctus nunc de facto non essent due persone, sed una
								tantum, quod est hereticum. Consequentia probatur, quia Filius et Spiritus Sanctus
								nunc de facto non constituuntur relationibus oppositis, quia Filius non constituitur
								in esse personali per spirationem activam, sed per filiationem, etiam per eum. Et
								tamen filiatio et spiratio passiva non opponuntur etiam secundum eum, et similiter
								potest argui de Patre et Spiritu Sancto. Patet igitur quod ratio prima non
								concludit. Nec secunda, quia non est universaliter verum quod amor procedat a verbo
								tanquam <supplied>a</supplied> productivo principio, quod patet multipliciter. </p>
							<p>Primo, quia fruitio beatifica est formaliter amor, et tamen non sic procedit a
								verbo aliquo mentis nostre, cum sit a solo Deo effective, ut patet ex prima
								distinctione.</p>
							<p>Secundo, quia voluntas agens in natura rationali creata est totalis causa effectiva
								sive productiva omnis actus volendi et nolendi ad quos possibilis est in potentia
								naturali, ut patet ex tertia distinctione; igitur et amoris, et per consequens amor
								a verbo in natura rationali non causatur tanquam a principio productivo.</p>
							<p>Tertio, quia vel iste doctor per 'verbum' intelligit actum intelligendi precise,
								vel aliquid aliud. Si datur primum, cum actus intelligendi non sit totalis causa
								effectiva, nec partialis actus volendi, ut ibidem fuit declaratum, sequitur quod
								amor in nobis non sic procedit a verbo. Si detur secundum, idem sequitur, quod
								posita potentia volitiva sufficienter disposita non impedita et actu intelligendi
								quo videtur aliquid esse diligendum, omni alio circumscripto, potest sequi amor;
								igitur, si verbum non sit actus intelligendi, sed aliquid aliud, circumscripto verbo
								poterit poni amor; non ergo procedit a verbo.</p>
							<p>Quarto, quia secundum <name>beatum Augustinum</name>, VIII <title>De
									Trinitate</title>, capitulo 4, de magnis, amari potest quod ignoratur, si tamen
								credatur, posito ergo solo actu credendi, potest poni amor; sed constat quod potest
								esse actus credendi sine omni verbo precedente; igitur non necessario amor procedit
								a verbo.</p>
							<p>Ex istis patet quod probatio non est sufficiens, quia non sequitur nihil amamus
								nisi quod conceptione mentis apprehendimus; igitur amor procedit a verbo tanquam a
								principio productivo, quod ex dictis patet dupliciter. </p>
							<p>Primo, quia posito quod nihil posset conceptione mentis apprehendi, nec per
								consequens diligi sine verbo, adhuc tamen sequitur quod amor procedat a verbo
								tanquam a principio productivo, quia poterit sic procedere a solo Deo, sicut patet
								de fruitione beatifica vel a voluntate agente, ut dictum est supra, sicut non
								sequitur nihil intelligimus nisi quod sensatione alicuius sensus apprehendimus;
								igitur intelligere procedit a sensatione tanquam a principio productivo.</p>
							<p>Secundo, quia aliquid potest apprehendi conceptione mentis et diligi sine omni
								verbo si verbum non sit ipse actus intelligendi et credendi, ut patet ex dictis. </p>
							<p>Tertia ratio etiam non videtur concludere, quia quicquid sit de facto, de possibili
								tamen Deus potest immediate producere plures angelos eiusdem speciei, quia, si
								ponatur in esse, nulla sequitur contradictio. Tales autem angeli non essent
								materialiter distincti; ergo non est simpliciter verum quod plura non possent
								procedere ab uno absque ordine nisi in illis que solum differunt materialiter.</p>
							<p>Preterea, Deus potuit omnes creaturas immediate per se producere, et tamen in
								omnibus creaturis non est sola materialis distinctio.</p>
							<p>Preterea, ipsemet solvit rationem suam, quia subdit immediate: unde ipsi Greci
								processionem Spiritus Sancti aliquem ordinem habere ad Filium intelligunt. Concedunt
								enim Spiritum Sanctum esse Spiritum Filii, et esse a Patre per Filium. Hec ipse. </p>
							<p>Ex quibus dictis apparet quod Greci assignant in divinis ordinem alium ab ordine
								originis quo una persona procedit ab alia, et per consequens, secundum Grecos, non
								est vera illa propositio, que tamen assumitur sine probatione, scilicet quod nullus
								alius ordo potest assignari nisi ordo nature quo alius est ab alio, quia assignatur
								ordo quo aliud est per alium. [101rb] </p>
						</div>
						<div>
							<head><name>Scotus</name> in primo, distinctione 11, questione 1 </head>
							<p>Et ideo quidam alii probant aliter conclusionem. </p>
							<p>Primo sic: habens principium productivum perfectum prius quam intelligatur habere
								productum, potest illo principio producere, quando scilicet principium est ita
								perfectum quod non dependet a passo, nec potest impediri per aliquid. Filius habet
								voluntatem que est principium amoris adequati et habet eam ut preintelligitur
								productioni per actum voluntatis; igitur potest ea producere; igitur ea
								producitur.</p>
							<p>Probatur minor, quia generatum et spiratum habent aliquem ordinem, ita quod
								generatio est aliquo modo prior spiratione. In illo autem priori communicatur genito
								omnis perfectio divina et ita voluntas, igitur habet tunc voluntatem ut priorem
								producto per actum voluntatis. Assumptum autem de isto ordine productionum videatur
								manifestum ex ordine predicatorum. Probatur tamen ex hoc quod quando actus primi
								habent ordinem in aliquo, si uterque sit activus perfecte, habent etiam similem
								ordinem in eliciendo actus suos. Additur autem ‘perfecte activus’ ad excludendum
								formam substantialem et qualitatem, in incorruptibilibus, ubi, licet forma
								substantialis sit activa et qualitas similiter, et forma substantialis sit prior
								qualitate, tamen qualitas habet actum suum prius. Sed hoc est ex imperfectione
								accidentis forme substantialis. In Patre autem intellectus et voluntas sunt perfecte
								activa et habent quemdam ordinem, quia fecunditas intellectus constituit Patrem, non
								autem fecunditas voluntatis, igitur ista fecunditas intellectus aliquo modo prius
								habebit actum suum quam fecunditas voluntatis suum.</p>
							<p>Et confirmatur, quia inter operationes intellectus et voluntatis est aliquis ordo
								in quantum sunt potentes productive, igitur inter productiones earum est aliquis
								ordo in quantum sunt potentie productive. </p>
						</div>
						<div>
							<head>Contra <name>Scotum</name></head>
							<p>Sed nec ista ratio videtur concludere, quia supponit multa falsa. </p>
							<p>Primo, quod generatio sit realiter prior spiratione, cuius oppositum patet ex
								precedenti questione.</p>
							<p>Secundo, quod prius communicatur Filio fecunditas voluntatis et omnis perfectio
								divina quam producatur Spiritus Sanctus, ad quod sequitur quod inter personas sit
								prioritas in quo, non solum a quo, cuius oppositum patet ibidem. </p>
							<p>Tertio, quod spirare sit actus elicitus, quod non est verum, quia generare non est
								actus elicitus, ut patet ex quarta distinctione, quia est in Patre in quo nihil est
								elicitum, nec productum, igitur nec spirare, cum non minus sit in Patre quam
								generare.</p>
							<p>Quarto, quod intellectus et voluntas in Deo habent ordinem prioritatis, quod est
								falsum. Primo, quia intellectus et voluntas in Deo nullo modo distinguuntur ex parte
								rei, ut patet ex 8 distinctione, et nihil est realiter prius a seipso. Secundo, quod
								est prius alio vel est prius duratione, vel natura, vel causalitate, vel ordine, vel
								communitate, vel perfectione, vel secundum locum, vel secundum ordinem prioritatis
								et posterioritatis aliquorum inter se. Hoc patet ex questione precedenti. Sed
								intellectus in Deo nullo istorum modorum est prior voluntate. Non quidem duratione,
								ut patet. Nec natura, cum non possit esse sine voluntate. Nec causalitate, nec
								origine, quia voluntas non causatur, nec originatur ab intellectu. Nec communitate,
								nec perfectione, nec secundum locum, patet de se. Nec secundum originem aliquorum
								inter se, cum insint omnibus divinis personis, igitur nullo modo.</p>
							<p>Potest etiam multipliciter responderi ad istam rationem. </p>
							<p>Primo, negando maiorem, quia ubi principium productivum sic est productivum termini
								quod non est elicitivum actus, non sequitur quod habens principium productivum
								perfectum, etc., possit illo principio producere nisi cum hoc habeat actum
								producendi. Unde, si calor non esset principium elicitivum calefactionis, non
								sequitur quod habens calorem possit illo calore calefacere [101va] nisi cum hoc
								haberet actum califactionis, quia sine calefactione nihil potest calefacere, et illo
								calore non posset actum calefactionis elicere ex hypostasi. Et hec est ratio quare
								Filius non potest generare, licet habeat principium sive potentiam generandi
								perfectam, ut patet ex 6 distinctione.</p>
							<p>Secundo potest responderi negando minorem, quia Filius non habet potestatem prius
								quam Spiritus Sanctus producatur, ut patet ex dictis.</p>
							<p>Et ad probationem dicendum quod in Deo non est talis potentia, ut patet. Nec actus
								primi habent originem prioritatis. Nec etiam iste potentie in Deo sunt principia
								elicitiva actuum, prout iste doctor imaginatur, licet in bono sensu possint dici
								principia productiva suppositi.</p>
							<p>Ad confirmationem, si intelligat quod inter operationem intellectus et voluntatis
								in creaturis sit aliquis ordo prioritatis, potest concedi, sed ex hoc non sequitur
								‘ergo in divinis’. Si vero intelligatur quod inter operationes istarum potentiarum,
								que sunt intelligere et velle, sit talis ordo ubique, immo non est verum, quia est
								petitio principii, et hoc negetur in divinis.</p>
						</div>
						<div>
							<head><name>Franciscus de Maronis</name> in primo, distinctione 12, questione 3,
								articulo 1</head>
							<p>Et ideo quidam alii hanc conclusionem probant aliter. </p>
							<p>Primo, quia eandem vim producendi naturaliter Spiritum Sanctum quam habet Pater,
								communicat Filio cum sua essentia sive termino adequato, et ideo eadem virtute
								spirat Spiritum Sanctum et eadem virtute creat sibi essentia communicata ab
								utroque.</p>
							<p>Secundo, quia Pater genuit Filium sibi equalem, ut probat <name>Hilarius</name>,
									<title>De Trinitate</title>, multipliciter ex identitate nature. Et ideo tantam
								potestatem habet ad spirandum infinitam personam sicut Pater.</p>
							<p>Tertio, quia inter duas personas est germanitas et summa connexio fundata super
								unitatem nature. Si autem Spiritus Sanctus non procederet nisi a Patre, tunc maior
								germanitas esset Patris ad Filium et Spiritum Sanctum quam eorum ad invicem, sicut
								patris ad filios quam filiorum ad invicem, qui non nisi per Patrem habent
								germanitatem.</p>
							<p>Quarto, quia naturalis inclinatio est producentis ad productum et econverso. Et
								ideo naturalior esset inclinatio et amicitia inter Patrem et duas personas et
								econverso quam earum ad invicem, que nullam haberent communicationem.</p>
						</div>
						<div>
							<head>Contra <name>Franciscum</name></head>
							<p>Sed nec iste rationes concludunt. Non quidem prima, ut patet ex solutione
								precedentis rationis, quia ista ratio non est nisi quedam abbreviatio illius.</p>
							<p>Nec secunda, quia, si ex hoc quod Filius est equalis sequitur quod spiret Spiritum
								Sanctum sicut Pater, pari ratione sequitur quod generet Filium sicut Pater. Et, cum
								non possit generare se ipsum, generabit alium. Sic erit quaternitas in divinis, immo
								etiam infinitas, quia etiam ille poterit alium generare, et sic in infinitum. Pari
								ratione etiam sequitur quod Spiritus Sanctus, cum non minus sit equalis Patri quam
								Filius, possit generare Filium et spirare Spiritum Sanctum sicut Pater, que omnia
								sunt absurda.</p>
							<p>Tertia ratio etiam nihil concludit, immo solvit se ipsam, quia germanitas et
								connexio que est inter personas divinas, ut dicit, fundatur super unitatem nature
								cum Filio; sed posito quod Spiritus Sanctus procederet a solo Patre, adhuc esset
								eiusdem nature cum Filio; igitur adhuc maneret germanitas et summa connexio fundata
								super unitate nature.</p>
							<p>Et ulterius dicerent Greci quod ad salvandum huiusmodi germanitatem sive
								connexionem sufficit quod Spiritus Sanctus procedat a Patre per Filium, etiam si non
								procedat a Filio.</p>
							<p>Quarta ratio etiam non concludit, quia videtur ex falsa imaginatione procedere.
								Imaginatur enim quod Filius et Spiritus Sanctus nullam haberent ad invicem
								communicationem si Spiritus Sanctus non procederet a Filio. Hoc autem est falsum,
								quia adhuc esset una essentia utriusque, una bonitas, et una voluntas, et sic de
								singulis perfectionibus divinis. Et hec unitas eorum ad invicem sufficeret ut inter
								eos summa inclinatio et infinita eorum amicitia esset.</p>
						</div>
						<div>
							<head><name>Ockham</name> in primo, distinctione 11, questione 1, articulo 2</head>
							<p>Et ideo quidam noviores probant eandem conclusionem per unam rationem quam dicunt
								non procedere ex falsis sic: quicquid competit Patri est cuilibet alteri persone
								attri-[101vb]-buendum nisi sit contrarium expressum in Scriptura, vel evidenter
								sequatur ex contentis in Scriptura Sacra, vel per se, vel mediantibus
								propositionibus per se notis, vel ab Ecclesia determinatis; sed Greci sicut omnes
								concedunt quod Spiritus Sanctus procedat a Patre, nec aliquo predictorum modorum
								invenitur quod Spiritus Sanctus non procedat a Filio; igitur Greci, propter quos
								ista questio pertractatur, habent concedere quod Spiritus Sanctus procedat a
									<supplied>Fi</supplied>lio. Maior videtur manifesta, quia quandocumque aliqua duo
								vere sunt una res simplex et indivisibilis, quicquid dicitur de uno, dicitur de
								alio, nisi contrarium aliquo predictorum modorum habeatur. Minor etiam est
								manifesta, quia magis videtur quod Scriptura Sacra innuat hoc. Hec est ratio
									<name>Anselmi</name>, ut dicit, <title>De processione Spiritus Sancti</title>.
							</p>
						</div>
						<div>
							<head>Contra <name>Ockham</name></head>
							<p>Sed ista ratio contra Grecos, contra quos adducitur, nihil concludit. </p>
							<p>Primo, quia Greci negarent maiorem. Ratio huius est, quia motivum eorum ad
								probandum Spiritum Sanctum non procedere a Filio est quod nihil est attribuendum
								personis divinis nisi quod continetur in Evangelio vel saltem in Scriptura Novi
								Testamenti, quia, secundum <name>Dionysium</name>, non est aliquid audendum dicere
								de substantiali divinitate preter ea que divinitus nobis ex sacris eloquiis sunt
								expressa; sed non videtur expresse in Novo Testamento quod Spiritus Sanctus procedat
								a Filio, ut dicunt; ergo ex ratione patet quod Greci non concederent quod quicquid
								competit Patri est cuilibet alteri persone attribuendum etc., immo dicerent, et de
								facto dicunt, quod illud quod competit Patri non est attribuendum aliis personis
								nisi hoc sit expressum in Novo Testamento. Et ideo, licet non sit expressum in
								Scriptura quod Spiritus Sanctus non procedat a Filio, nec sequatur etiam, si tamen
								non sit expressum quod procedat ab eo, Greci non concederent, immo negarent hoc esse
								attribuendum Filio.</p>
							<p>Secundo, quia Greci etiam negarent minorem. Different enim et dicunt hoc esse
								determinatum in pluribus conciliis que apud eos celebrata sunt, ubi Symbola eorum
								subiunctis anathematibus sanxita sunt, ut nulli de trinitatis fide aliquid docere
								vel aliquid probare aliter quam ibi contineatur liceat, in quibus quidem Symbolis,
								cum Spiritus Sanctus commemoretur procedere a Patre et non a Filio, quicumque,
								inquiunt, “a Filio” cum “procedere” addunt, anathema incurrunt. Unde et nos arguunt
								anathematis reos.</p>
							<p>Tertio deficit ista ratio, quia probatio maioris magis videtur ad oppositum quam ad
								propositum, quia, licet persone divine sint omnes una res que est essentia divina,
								inter se, tamen sunt vere tres res numero, etc., realiter distincte. Et ideo non
								sequitur quod quando aliqua sunt una res numero etc., quicquid dicitur de una,
								dicatur de altera, <supplied>nisi</supplied> ut sunt una res, quia quando sunt
								aliqua distincte res, quicquid dicitur de una, et de altera, immo videtur magis
								sequi oppositum. Et ulterius ista ratio non est <name>Anselmi</name>, ut patet
								videnti <name>Anselmum</name>, licet aliqua verba accipiat ab eo. </p>
							<p>Dimissis igitur istis rationibus, videtur ista conclusio aliter posse probari. </p>
							<p>Primo sic: omnis conclusio ex contentis in sacra scriptura per se deducta est
								simpliciter vera et, ut articulus fidei tenenda, haec est huiusmodi; igitur. Maior
								est manifesta, et minor est <name>beati Augustini</name>, XV <title>De
									Trinitate</title>, capitulo 17, ubi dicit expresse quod de Filio Spiritus Sanctus
								procedere reperitur. Et capitulo 27 dicit: "Difficillimum est generationem a
								processione distinguere. Sufficiat inter tres eis qui extendi non amplius valent id
								quod de hac re in sermone quodam proferendo ad aures populi Christiani diximus
								dictumque conscripsimus.” Et subdit ad propositum immediate: “Inter cetera enim per
								sanctarum scripturarum testimonia docui de utroque procedere Spiritum Sanctum.” Et
								libro quarto, 53, et hoc deducit per auctoritatem Sacre Scripture, dicens: "Nec
								possumus dicere quod Spiritus Sanctus a Filio non procedat. Non enim frustra et
								Patris et Filii Spiritus dicitur, nec video quod aliud voluit significare Filius cum
								sufflans ait: ‘Accipite Spiritum Sanctum meum’. Neque enim flatus ille corporeus cum
								sensu corporaliter tangendi procedens ex corpore substan-[102ra]-tia Spiritus Sancti
								fuit, licet demonstratio per congruam significationem, non tantum a Patre, sed etiam
								a Filio, procedere Spiritum Sanctum.” Et subdit quod “ergo ait Dominus: ‘Quem ego
								mittam vobis a Patre’, ostendit Spiritum Sanctum et Patris et Filii, quia etiam cum
								dixisset ‘quem mittet Pater’, addit ‘in nomine meo’. Et quia forte diceret aliquis:
								si Filius dixisset ‘quem mittet Pater a me’, sicut dixit ‘quem ego mittam vobis a
								Patre’, ostendisset Spiritum Sanctum procedere ab eo, sed non ita dixit.” Subdit
									<name>Augustinus</name>: “Non tamen dixit ‘quem mittet Pater a me’, quemadmodum
								dixit ‘quem ego mittam vobis a Patre’, videlicet ostendens quod totius divinitatis
								vel, si melius dicitur, deitatis, principium Pater est.” Istas etiam rationes facit
								ibidem <name>Augustinus</name>, libro XV, capitulo 26. Patet igitur ex intentione
									<name>Augustini</name> quod Spiritum Sanctum procedere a Filio potest ex contentis
								in sacra scriptura per se deduci; ergo etc.</p>
							<p>Et ex his patet quid dicendum ad rationem Grecorum, quia, licet non sit expressum
								in Novo Testamento quod Spiritus Sanctus procedat a Filio, deducitur tamen ex
								contentis in eo. Et posito quod ego nescirem deducere, adhuc <name>beatus
									Augustinus</name> dicit posse deduci, et de facto deducit in locis
								preallegatis.</p>
							<p>Secundo sic: quicquid non repugnat Filio Pater communicat ei; sed spirare Spiritum
								Sanctum non repugnat Filio; igitur. Maior patet, quia quicquid potest communicari
								Filio Pater communicat Filio; sed quicquid non repugnat potest communicari Filio;
								ergo. Minor autem videtur clara, quia nec per auctoritatem nec per rationem potest
								convinci quod sibi repugnet; igitur etc.</p>
						</div>
					</div>
					<div>
						<head><supplied>Conclusio secunda</supplied></head>
						<p>Secunda conclusio est quod Pater et Filius sunt principium unum Spiritus Sancti et
							non plura. Ista conclusio est determinata per Ecclesiam extra <title>De summa
								trinitate et fides catholica</title>, libro VI, ubi dicitur quod Spiritus Sanctus
							eternaliter ex Patre et Filio non tanquam ex duobus principiis, sed tanquam ex uno
							principio, non duabus spirationibus, sed una spiratione procedit. Et potest formari
							una ratio sic: Spiritus Sanctus non procedit a Patre et Filio tanquam ex duobus
							principiis, sed tanquam ex uno, igitur Pater et Filius non sunt duo principia Spiritus
							Sancti, sed unum. Antecedens est decretalis et consequentia patet, quia, si sunt duo
							et non unum, falsum est quod non procedat tanquam ex duobus, sed tanquam ex uno, quod
							est oppositum antecedentis. Patet etiam ista conclusio per <name>beatum
								Augustinum</name> V <title>De Trinitate</title>, capitulo 14, de magnis, dicens:
							“dicendum est Patrem et Filium unum principium esse Spiritus Sancti non duo principia,
							sed, sicut Pater et Filius unus Deus et ad creaturam relative unus creator et unus
							Deus, sic relative ad Spiritum Sanctum unum principium. Ad creaturam vero Pater et
							Filius et Spiritus Sanctus unum principium sicut unus creator et unus Deus.” Hec
								<name>Augustinus</name>.</p>
					</div>
					<div>
						<head><supplied>Conclusio tertia</supplied></head>
						<p>Tertia conclusio est quod Spiritus Sanctus procedit a Patre et Filio libere, non
							naturaliter. </p>
						<p>Probatur primo sic: principium productivum Spiritus Sancti in Patre et Filio est
							voluntas vel natura divina quia est voluntas, igitur libere et non naturaliter
							producitur ab utroque. Consequentia patet, quia, sicut intellectus non habet modum
							producendi libere, sed naturaliter, ita voluntas non habet modum producendi
							naturaliter, sed libere, et ideo, sicut in divinis illud producitur naturaliter et non
							libere cuius principium productivum est intellectus vel natura divina quia est
							intellectus, ita illud producitur libere et non naturaliter cuius principium
							productivum est voluntas vel natura divina quia est voluntas. Antecedens probatur sic:
							quia Spiritus Sanctus est amor productus a Patre et Filio, igitur eius principium
							productivum in utroque est voluntas vel natura divina, quia est voluntas. Antecedens
							est <name>beati Augustini</name> XV <title>De Trinitate</title>, capitulis 46, 42, 47,
							56 et 61, in quibus ostendit quod sicut Filius proprie dicitur sapientia genita, ita
							Spiritus Sanctus proprie dicitur caritas et amor productus. Et specialiter probat hoc
							capitulo 47 auctoritate <name>Iohanni</name> in <title>Canonica</title> sua dicens
							quod “Deus ex Deo est dilectio”, et allegat cum <name>Magister</name>, distinctione
							19, capitulo 30. Consequentia probatur, quia, sicut se habet sapientia genita ad
							intellectum, ita amor productus ad voluntatem, sed in divinis principium productivum
							sapientie genite est intellectus vel natura divina quia est intellectus, quia Pater
							cognoscendo se generat notitiam suam que est verbum, ut patet per <name>beatum
								Augustinum</name> V <title>De Trinitate</title>, capitulis 30 et 31, igitur
							principium productivum amoris producti erit voluntas vel natura divina quia est
							voluntas.</p>
						<p>Secundo ad principale sic: Spiritus Sanctus non producitur quomodo natus, igitur non
							naturaliter, igitur libere. Antecedens est <name>beati Augustini</name> [102rb] V
								<title>De Trinitate</title>, capitulo 32, ubi vult expresse quod Spiritus Sanctus
							non procedit quomodo natus, sed quomodo datus et ideo non est Filius. Prima
							consequentia patet, quia quicquid producitur naturaliter in eadem natura cum
							producente producitur ut natum, igitur ex opposito quod non producitur ut natum non
							producitur naturaliter. Et secunda consequentia videtur clara, quia omne quod non
							producitur naturaliter libere producitur.</p>
					</div>
					<div>
						<head><supplied>Conclusio quarta</supplied></head>
						<p>Quarta conclusio est quod Spiritus Sanctus procedit a Patre et Filio tanquam ab uno
							libero principio et hoc sequitur ex dictis. Et sic patet de secundo.</p>
					</div>
				</div>
				<div type="articulus">
					<head>Tertius et quartus articulus</head>
					<p><supplied>Q</supplied>uantum ad tertium et quartum articulos simul contra conclusiones
						istas movenda et dissolvenda sunt dubia. </p>
					<p>Et primo contra primam conclusionem potest argui sic: nullum productum producitur
						naturaliter a duobus nisi alterum illorum superfluat vel utrumque sit insufficiens; sed
						nihil in Deo superfluum, nec aliqua persona est insufficiens.</p>
					<p>Preterea, Pater sine Filio potest producere Spiritum Sanctum, ergo producit. Patet
						consequentia, quia in perpetuis non differt esse a posse. Antecedens probatur, quia
						quicquid habet ex se principium productivum alicuius potest illud producere, omni alio
						circumscripto; sed Pater habet ex se principium sufficiens productivum Spiritus Sancti;
						ergo etc.</p>
					<p>Preterea, impossibile est aliquid productum a duobus producentibus totalibus produci.
						Hoc patet, quia tunc produceretur ab aliquo, quo non producente nec existente, nihil
						minus esset; sed Spiritus Sanctus totaliter producitur a Patre et totaliter a Filio, si
						ponatur produci ab ipso; igitur impossibile est ipsum ab utroque produci.</p>
					<p>Preterea, illa conclusio non videtur velut articulus fidei tenenda cuius oppositum
						asseritur a multis, quorum doctrina admittitur et vita commendatur ab Ecclesia. Hoc
						patet, quia, si sit articulus fidei, quicumque asserit oppositum est hereticus. Doctrina
						autem heretici non debet admitti nec eius vita ab Ecclesia commendari; sed Spiritum
						Sanctum non procedere a Filio asserunt multi Grecorum, quorum doctrina, etc. Unde
							<name>Damascenus</name>, libro primo, capitulo 4: "Credimus in unum Spiritum Sanctum
						Deum et in vivificantem, ex Patre procedentem, et in Filio quiescentem." Et capitulo 11:
						"Patrem non dicimus ex aliquo, dicimus autem cum Filii Patrem; Filium autem dicimus ex
						Patre, et Filium Patris nominamus; ex Filio vero Spiritum Sanctum non dicimus, sed
						Spiritum Filii nominamus.”</p>
					<p>Item, <name>beatus Andreas</name> predicavit in Asia Spiritum Sanctum procedere a Patre
						et in Filio permanere, sicut dicunt Greci. Unde in sua legenda dicitur: "Pax vobis et
						universis qui credunt in unum Deum Patrem, et in unum Filium eius Dominum nostrum Ihesum
						Christum, et in unum Spiritum Sanctum procedentem ex Patre et in Filio permanentem." Et
						posset ex istis argui sic: nihil procedit ab eo in quo permanet; sed Spiritus Sanctus
						permanet in Filio, ut patet ex dictis; ergo etc.</p>
					<p>Item, in Symbolo Constantinopolitane synodi sic legitur: "Credimus in Spiritum Sanctum
						Dominum et vivificantem, ex Patre procedentem, cum Patre et Filio adorandum et
						glorificandum." Et in Symbolo quod cantatur in missa quod fuit editum in Niceno non
						continetur quod Spiritus Sanctus procedat a Filio. Quod enim secundum nos ibi dicitur:
						"Qui ex Patre Filioque procedit," alterum a Latinis est editum, scilicet "Filioque," et
						tamen in fine illius Symboli subiunctum est quod "qui aliud docuerit anathema sit";
						igitur debuit a nobis addi quod procedat a Filio. </p>
					<p>Ad primum istorum potest dici dupliciter. </p>
					<p>Primo, quod nullum productum producitur naturaliter a duobus ut duo sunt nisi alterum
						illorum superfluat, vel utrumque sit insufficiens. Potest tamen aliquod productum
						produci a duobus ut unum sunt. Nec propter hoc sequitur quod alterum superfluat, nec
						quod utrumque sit insufficiens. Et sic est in proposito, ut patet ex secunda
						conclusione.</p>
					<p>Secundo potest dici quod maior non est vera si utrumque simpliciter habeat idem
						principium productivum, et nulli eorum repugnat producere, sicut est in proposito.</p>
					<p>Ad secundum, nego antecedens. Ad probationem, dico quod maior est vera, circumscripto
						omni eo quod non habet ita [102va] perfecte principium productivum, et sic non est de
						Filio, quia ita perfecte habet voluntatem et essentiam divinam, que est principium
						productivum quo, sicut Pater, et sibi non repugnat formaliter spirare; igitur etc.</p>
					<p>Ad tertium, dico quod maior est vera ubi sunt diversa principia productiva et diverse
						productiones, quod in proposito dici non potest, quia in Patre et in Filio idem est
						principium sive eadem vis spirativa in numero et spiratio activa eadem numero. Unde, si
						eadem anima est in diversis hominibus, idem actus intelligendi et volendi posset causari
						ab utroque totaliter, quia non causaretur ab eis inquantum plures, sed inquantum unus.
						Similiter potest dici ad istas rationes, quia si aliquid probarent, scilicet probarent
						Filium et Spiritum Sanctum non posse creare, et tamen est falsum, et contra omnes, sicut
						Filium non posse spirare. Deductio est evidens.</p>
					<p><name>Sanctus Thomas</name> ubi supra</p>
					<p>Ad quartum a diversis diversimode respondetur. Dicunt enim aliqui quod “Spiritum
						Sanctum non procedere a Filio primo fuit a Nectorianis introductum, ut patet in quodam
						symbolo Nestorianorum damnato in Ephisino synodo. Et hunc errorem secutus est
							<name>Theodoricus Nestorianus</name> et plures post eum, inter quos, ut dicunt, fuit
							<name>Damascenus</name>. Unde in hoc eius sententie non est standum.”</p>
					<p><name>Scotus</name> ubi supra</p>
					<p>Alii vero dicunt quod inter Grecos et Latinos non est realis contradictio, sed vocalis
						tantum. Unde “si duo sapientes, unus Grecus, alius Latinus, uterque amator veritatis, de
						hac visa contrarietate disquireret, pateret,” ut dicunt, “ipsam contrarietatem non esse
						veraciter realem sicut est vocalis. Alioquin vel ipsi Greci vel nos Latini vere sumus
						heretici. Sed quis audeat dicere <name>Iohannem Damascenum</name>, <name>Basilem</name>,
							<name>Gregorium</name>, <name>Theodoricum</name>, <name>Gregorium Nacanzenum</name>,
						et <name>Cyrillum</name>, et consimiles patres Grecos esse <unclear>hereticos</unclear>
						Quis iterum diceret beatos <name>Hieronymum</name>, <name>Augustinum</name>,
							<name>Hilarium</name>, et consimiles Latinos. Verisimile igitur est quod non subest
						dictis verbis contrariis contrariorum sanctorum sententia. Multipliciter enim dicitur,
						sicut hoc huius, ita ex illo, qua multitudine intellecta pateret forte,” ut dicunt,
						“contrariorum verborum non discors sententia.” Nulla tamen istarum. </p>
					<p>Contra <name>Sanctum Thomam</name> et <name>Scotum</name></p>
					<p>Solutio non sufficit, ut mihi videtur. Non quidem prima, quia <name>Iohannes
							Damascenus</name>, si hunc errorem secutus est, vere fuit hereticus, quod non videtur
						bene dictum. Et confirmatur, quia librum illum <name>Damasceni</name> recepit papa
						Eugenius, sicut patet in eius titulo, quod non est verisimile si in ipso talis et tantus
						error continetur expresse.</p>
					<p>Nec secunda, quia absolute et sine distinctione dicit quod inter Latinos et Grecos non
						est realis contradictio, sed vocalis tantum, cuius oppositum patet per
							<name>Anselmum</name>
						<title>De processione Spiritus Sancti</title>, capitulo 4 in principio capituli, ubi
						loquens de quibusdam que premiserat in principio, sic inquit: "Hoc – supplere prius
						dicta – pariter credimus indubitanter et confitemur et nos qui dicimus Spiritum Sanctum
						a Filio procedere, et Greci, qui nobiscum de hac re non consentiunt Ecclesie," ubi
						expresse dicit <name>Anselmus</name> quod Greci de hac re non sentiunt nobiscum, et per
						consequens inter nos et ipsos est contradictio realis et non tantum vocalis.</p>
					<p>Et confirmatur, quia Greci nos anathematos dicunt quia dicimus Spiritum Sanctum
						procedere a Filio, quod non esset verisimile si inter nos et ipsos non esset realis sed
						tantummodo vocalis contradictio.</p>
					<p>Dimissis igitur his omnibus, dico quod doctores Grecorum et antiqui, et consequenter
						omnes Greci qui precesserunt divisionem et separationem horum ab Ecclesia, verissime
						senserunt Spiritum Sanctum a Patre Filioque procedere, et inter istos et nos non est
						realis contradictio, sed vocalis tantum. Et quantum ad hos bene dicebat secunda solutio.
						Greci tamen qui fuerunt post divisionem et separationem predictam non crediderunt ipsum
						ab utroque procedere, sed a solo Patre, et inter istos et nos non est tantum vocalis
						contradictio, sed realis.</p>
					<p>Secundum istorum patet ex his quae dicta sunt contra secundam solutionem. Primo vero
						probatur primum, quia si detur oppositum, sequitur quod doctores illi Graeci erraverunt
						in fide et vere fuerunt haeretici, quod non videtur bene dictum, sicut deducebat secunda
						solutio. [102vb]</p>
					<p>Secundo, quia, si in tantam heresim fuissent prolapsi, non est verisimile quin
							<name>beatus Augustinus</name>, qui fuit validissimus malleus hereticorum et pugil
						fidei, de eis fecisset mentionem. Et quando conatum suum potuisset ad extirpandam eam,
						sicut fecit de omnibus heresibus que ante tempora sua vel suo tempore fuerunt, quod
						tamen fecisse non invenitur, immo absolute tanquam ab omnibus universaliter concessum
						asserit Spiritum Sanctum ab utroque procedere, ubicumque de materia ista loquitur, ut
						patet videntibus dicta sua; igitur etc.</p>
					<p>Tertio, quia <name>Magister</name> in littera, distinctione 11, capitulo 4,
						auctoritatibus <name>Athanasii</name>, <name>Didimi</name>, <name>Cirilli</name>, et
							<name>Iohannis Crisostomi</name>, qui inter doctores Grecos fuerunt multum solemnes,
						ostendit Spiritum Sanctum etiam a Filio procedere. Et per hoc probat eos et alios
						tempore eorum nobiscum in eandem fidem convenire.</p>
					<p>Et, si queratur cur Greci nunc in tantam heresim sunt prolapsi, nec doctores suos
						sequuntur, dicitur communiter quod tempore quo translatum est imperium de Grecis ad
						Germanos, tempore Caroli Magni, Greci indignati inobedientes facti sunt et Ecclesiae et
						imperatori et, ut viderentur recedere rationabiliter ab obedientia Ecclesie Romane,
						imposuerunt Latinis heresim, dicentes esse hereticum quod Spiritus Sanctus procedat a
						Filio, et ita accipientes non causam ut causam seu pro causa in hunc errorem prolapsi
						sunt.</p>
					<p>His premissis, nego minorem. Et ad probationem primam <name>Damasceni</name>, dicitur
						communiter quod iste prepositiones 'ex' et ‘a', ut patet per <name>Linconiensem</name>
						<title>Super epistolam Damasceni ‘De trisagio’</title>, non solum denotant apud Grecos
						originem, sed principalitatem quandam secundum quam producens habet a se et non ab alio
						principium seu potentiam producendi seu generandi. Et isto modo, ut inducit
							<name>Linconiensis</name> ibidem, <name>Damascenus</name> et alii doctores Grecorum
						dicunt Spiritum Sanctum non procedere a Filio sive ex Filio, sed a solo Patre, quia
						quamvis Spiritus Sanctus procedat a Filio, non tamen principaliter modo predicto, quia
						Filius non habet a se, sed a Patre virtutem spirandi. Non igitur vult
							<name>Damascenus</name> quod Spiritus Sanctus non procedat a Filio, sed quod non eque
						principaliter sicut a Patre modo posito.</p>
					<p>Et istum sensum profert <name>beatus Augustinus</name> XV <title>De Trinitate</title>,
						capitulo 45, de parvis, "Non frustra": "In hac Trinitate non dicitur Verbum Dei nisi
						Filius, nec Donum nisi Spiritus Sanctus, nec de quo genitum est Verbum et de quo
						procedit principaliter Spiritus Sanctus nisi Deus Pater." Et subdit: "Principaliter,
						ideo autem addidi ‘principaliter’ quia et de Filio Spiritus Sanctus procedere reperitur.
						Sed hoc quoque illi Pater dedit." Hec <name>Augustinus</name>.</p>
					<p>Ad secundam vero patet quod ex verbis illis <name>beati Andreae</name>
						<name>Augustinus</name> non habet quod Spiritus Sanctus non procedat a Filio, quia
						quando predicabat Spiritum Sanctum procedere a Patre non addit "solum modo." Et quando
						dicitur quod nihil procedit ab eo in quo permanet, negatur. Constat enim quod Filius
						procedit a Patre, et tamen dicitur permanere in Patre iuxta illud: "Ego in Patre et
						Pater in me manet."</p>
					<p>Ad tertiam, respondet <name>Magister</name> in littera, distinctione XI, capitulo 3,
						dicens: "Nos autem illa verba ita declaramus: 'Qui aliud docuerit vel aliud
						predicaverit', id est contrarium docuerit vel contrarium predicaverit, 'anathema sit'.
						Aliud ergo ponit pro opposito, sicut <name>Apostolus</name>
						<title>ad Galatas</title>: "Si quis aliud evangelizaverit', id est contrarium, 'anathema
						sit'. Non dicit: 'Si quis addiderit, nam si illud diceret, sibi ipsi contradiceret, ut
						ostendit <name>beatus Augustinus</name>."</p>
					<p>Ex quibus verbis clare patet quod, non obstante determinatione illa ad hoc potuit a
						nobis addi quod procedit a Filio, quia hec additio non contrariatur determinationi
						priori.</p>
					<p>Contra secundam conclusionem posset argui: verum, quia conclusio illa non est
						catholicis dubia, cum sit per Ecclesiam determinata, pertranseo.</p>
					<p>Contra tertiam vero occurrit quedam specialis difficultas, eo quod Spiritus Sanctus
						producitur necessario et necessitas repugnat libertati. Isti tamen difficultati
						responsum fuit super prima distinctione, questione 6, ubi fuit ostensum quod non omnis
						necessitas repugnat libertati communiter dicte, licet repugnet libertati contradictionis
						et contingentie.</p>
					<p>Contra quartam vero non oportet instare in speciali, quia dependet ex tribus personis,
						etc.</p>
				</div>
				<div>
					<head>Ad rationes principales</head>
					<p>[103ra] Ad primum nego antecedens. Et ad probationem, non est verum quod quicquid
						producitur libere producatur contingenter, ut patet ex prima distinctione, questione
						preallegata. Secundam rationem concedo concludere.</p>
				</div>
			</div>
		</body>
	</text>
</TEI>
Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 11 et 12, Quaestio 1 - THESIS Digital Text Library

Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 11 et 12, Quaestio 1 [atv-l1d11et12q1.xml] text

Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 11 et 12, Quaestio 1 [atv-l1d11et12q1.xml]
text
