Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 1, Quaestio 2

Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 1, Quaestio 2 [atv-l1d1q2.xml]
text

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/master/src/out/critical.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/master/src/out/critical.rng" type="application/xml" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Liber I, Distinctio 1, Quaestio 2</title>
        <author>Alphonsus Toletanus Vargas</author>
        <editor>Luciana Cioca</editor>
        <respStmt>
          <name>Jeffrey C. Witt</name>
          <resp>TEI Encoder</resp>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition n="0.0.0-dev">
          <date when="2016-09-04">September 04, 2016</date>
        </edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <authority>
          <ref target="http://www.thesis-project.ro/">ERC-THESIS project n° 313339</ref>
        </authority>
        <availability status="free">
          <p>Published under a <ref target="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">Creative Commons Attribution 4.0 International</ref></p>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listWit>
          <witness xml:id="V" n="Venice1490">Venice1490</witness>
        </listWit>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <variantEncoding method="parallel-segmentation" location="internal"/>
      <schemaRef n="lbp-critical-1.0.0" url="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/master/src/out/critical.rng"> </schemaRef>
      <editorialDecl>
        <p>Encoding of this text has followed the recommendations of the LombardPress 1.0.0
          guidelines for a critical edition</p>
      </editorialDecl>
    </encodingDesc>
    <revisionDesc status="draft">
      <listChange>
        <change when="2016-09-04" who="#JW" status="draft" n="0.0.0">
          <p>Created file for the first time.</p>
        </change>
      </listChange>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text xml:lang="la">
    <front>
      <div xml:id="include-list">
        <xi:include href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-lists/master/workscited.xml" xpointer="worksCited"/>
        <xi:include href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-lists/master/Prosopography.xml" xpointer="prosopography"/>
      </div>
      <div xml:id="starts-on">
        <pb ed="#V" n="39-v"/>
        <cb ed="#V" n="a"/>
      </div>
    </front>
    <body>
      <div xml:id="atv-l1d1q2">
        <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e3735">Liber I, Distinctio 1, Questio 2</head>
        <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3738">Secundo quero: utrum fruitio sit essentialiter dilectio vel delectatio. </p>
        <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e3741" type="rationes-principales">
          <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e3743">Rationes principales</head>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3746">Et videtur primo quod sit essentialiter dilectio, quia <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3748">frui est amore inherere alicui
            propter se</quote>, sicut docet beatus <name>Augustinus</name> I <title>De doctrina
              christiana</title>, capitulo 1, igitur est formaliter amor. Amor autem et dilectio
            idem; ergo etc.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3758">Contra beatum <name> Augustinum</name> I <title>De Trinitate</title>, capitulo 23, dicit
            quod <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3766">plenum gaudium nostrum quo amplius non est, est frui trinitate Deo</quote>, igitur
            fruitio non est essentialiter dilectio, sed delectatio.</p>
        </div>
        <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e3771">
          <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e3773">Divisio quaestionis</head>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3776">Respondeo. In ista questione erunt quattuor articuli, quia primo ponam unicam
            distinctionem, secundo quadruplicem conclusionem. Tertio movebo dubia et ultimo
            respondebo.</p>
        </div>
        <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e3780" type="articulus">
          <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e3782">Primus articulus</head>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3785">Quantum ad primum articulum distinguo primo de fruitione in communi, quia quedam est
            creata, quedam increata. Fruitione increata Deus fruitur se ipso. Fruitione vero creata
            ipso fruitur creatura. Et intelligo questionem de fruitione creata, quia de increata non
            est dubium quod est essentialiter dilectio vel dilectatio, cum sit essentialiter Deus
            qui est essentialiter quicquid habet.</p>
        </div>
        <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e3790" type="articulus">
          <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e3792">Secundus articulus</head>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3795">Quantum ad secundum articulum pono quattuor conclusiones. </p>
          <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e3798">
            <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e3800"><supplied>Conclusio prima</supplied></head>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3804">Prima est quod delectatio est aliquid fruitionis essentialiter et intrinsece. Ista
              conclusio probatur primo de fruitione beatifica sic: actus perfectissimus voluntatis
              est aliquid fruitionis beatifice essentialiter et <unclear>intrinsecaliter</unclear>. Patet ex
              terminis, sed delectatio amicitie circa Deum est actus perfectissimus voluntatis.
              Patet ex precedenti questione, ergo.</p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3810">Secundo sic: omnis actus essentialiter beatificus, qui non est essentialiter visio nec
              aliquid visionis, est essentialiter fruitio vel aliquid fruitionis. Hoc patet, quia in
              his duobus precise consistit essentialiter beatitudo creature, ut patet per illam
              decretalem extravagantem domini benedicti <title>De visione animarum</title>. Sed delectatio amicitie
              circa Deum est actus essentialiter beatificus, sicut fuit declaratum in questione
              precedenti, et non essentialiter visio, nec aliquid visionis; igitur est essentialiter
              fruitio vel aliquid fruitionis. </p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3816">Se-<pb ed="#V" n="39-v"/>
              <cb ed="#V" n="b"/>-cundo probatur conclusio absolute primo sic: illud qui solo posito
              quocumque alio circumscripto ponit fruitio saltem partialiter est aliquid fruitionis
              essentialiter et intrinsece. Delectatio est huiusmodi, dicens beatus <name>
                Augustinus</name>
              <title>83 Questiones</title>, questione 33 quod <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3827">frui dicimur ea re de qua capimus
              voluptatem sive delectationem</quote>. Et <title>De civitate Dei</title>, capitulo dicit quod
              <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3834">ea re frui dicimus que nos non ad aliud referenda per se ipsam delectat</quote>; igitur
              etc.</p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3838">Secundo sic: illud proprie quo solo remoto non manet fruitio consumata et perfecta
              est aliquid fruitionis essentialiter et intrinsece. Delectatio est huiusmodi; ergo.
              Probatur minor, quia ubi non est quietatio, non est perfecta fruitio, quia fruitio, si
              sit perfecta, quietat voluntatem; sed ubi non est delectatio, non est quietatio, quia
              impossibile est quod appetitus careat delectatione et non desideret ipsam; igitur
              etc.</p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3842">Ista conclusio potest multis modis confirmari. Primo auctoritate beati <name>
                Augustini</name> adducta in proponendo questione. Secundo auctoritate eiusdem
              expressa X <title>De Trinitate</title>, capitulo 23, de parvis, ubi dicit quod
              <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3850">fruimur cognitis in quibus ipsis propter se ipsa delectata quiescunt</quote>. Et capitulo 26
              dicit quod <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3853">frui est uti cum gaudio que verificari non possunt nisi delectatio sit
              essentialiter fruitio vel aliquid eius</quote>. Et confirmatur, quia beatus <name>
                Augustinus</name> statim post verba ultimo allegata subdit proinde: <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3860">Omnis qui
                  fruitur, utitur. Assumit aliquid in facultatem voluntatis cum sine delectationis</quote>. </p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3864">Ex quibus verbis evidenter apparet quod omnis qui fruitur assumit aliquid in
              facultatem voluntatis cum sine delectationis, quod non haberet veritatem si delectatio
              non esset de ratione fruitionis intrinseca et formali. Hec est etiam expressa
              sententiam <name>Magistri</name> in littera, qui protractans predicta verba beati
                <name> Augustini</name>, inquirit an fruamur in hac vita. Et probat quod non,
              quia beatus <name> Augustinus</name> dicit quod <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3875">frui est uti cum gaudio, non adhuc
              spes, sed iam rei</quote>. Sed in hac vita, secundum <name>Apostolum</name>, <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3882">gauderemus in
              spe</quote>. </p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3886">Et tenens conclusionem affirmativam respondet dupliciter ad rationem. Primo quidem
              dicit quod in patria ubi perfecte gaudebimus, perfecte fruemur. In hac autem vita ubi
              gaudemus, in spe fruimur, sed non ad eo plene. </p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3889">Secundo dicit quod qui fruitur etiam in hac vita, non tantum habet gaudium spei, sed
              etiam rei. Ex quibus solutionibus patet quod delectatio est aliquid fruitionis,
              secundum <name>Magistrum</name>, quia, si non, citius expeditus fuisset dicendo quod
              in hac vita fruimur, etiam si non gaudemus. Et modicum infra ponens differentiam inter
              fruitionem et usum sic: <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3894">frequenter dicitur frui, cum delectatione uti. Cum enim adest
              quod diligitur, etiam delectationem secum gerit. Si tamen per causa pertranseris et ad
              id ubi permanendum est causa retuleris, uteris ea et abusive, non proprie, diceris
              frui. Si vero adheseris atque permanseris in ea finem leticie tue ponens, tunc vere
              et proprie frui dicendus es</quote>. Hec ille. </p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3898">Ex quibus evidenter apparet delectationem esse de ratione fruitionis essentialiter et
              intrinsece. </p>
          </div>
          <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e3902">
            <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e3904"><supplied>Conclusio secunda</supplied></head>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3908">Secunda conclusio est quod dilectio est aliquid fruitionis essentialiter et
              intrinsece. Et ista conclusio non est dubia et per rationes factas ad conclusionem
              precedentem potest reduci, prima tamen excepta. </p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3911">Primo, quia dilectio patrie est actus essentialiter beatificus et non est visio, nec
              aliquid visionis. </p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3914">Secundo, quia posita sola dilectione rei propter se, ponitur fruitio saltem
              partialiter, dicente <name>beato Augustino</name> quod <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3919">frui est amore inherere</quote> etc. </p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3923">Tertio, quia sola dilectione remota non manet fruitio consumata et perfecta, etiam si
              sine dilectione esset possibilis delectatio, aliter circumscripta dilectione maneret
              visio et frutio consumpta et perfecta, et sic beatitudo, quod est impossibile.</p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3927">Confirmatur tamen dupliciter. Primo, quia, secundum <name>beatum Augustinum</name>
              <title>83 Questiones</title>, questione 30: <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3935">Omnis perversitas voluntatis que vitium
              nominatii est uti fruendis, vel frui utendis</quote>, igitur omnis actus voluntatis perversus
              et vitiosus distinctus ab usu est essentialiter fruitio vel aliquid eius essentialiter
              et intrinsece. Sed dilectio creature propter se est actus voluntatis perversus et
              vitiosus distinctus ab usu; igitur. </p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3939">Secundo, quia, sicut se habet dilectio inordinata ad fruitionem inordinatam, sic suo
              modo dilectio ordinata ad fruitionem ordinatam. Sed omnis dilectio inordinata, que non
              est usus, est aliquid fruitionis inordinate formaliter
              <pb ed="#V" n="40-r"/>
              <cb ed="#V" n="a"/> 
              et intrinsece ex
              ratione precedenti; igitur omnis dilectio ordinata ab usu distincta est aliquid
              fruitionis ordinate formaliter et intrinsece. Hec est intentio <name>Magistri</name>
              in littera dicens quod <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3948">si Deus non fruitur, nec utitur nobis, non invenio quomodo nos
              diligat</quote>. Et sunt verba <name>beati Augustini</name> I <title>De doctrina
                christiana</title>, capitulo 36; igitur omnis dilectio est usus vel fruitio vel
              aliquid eorum. Sed non omnis est usus; igitur aliqua est fruitio vel aliquid eius
              formaliter et intrinsece.</p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3959">Ex istis duabus conclusionibus sequitur quod fruitio non sit essentialiter unus
              actus, quia dilectio et delectatio non sunt unus actus essentialiter, sed distincti,
              ut patet ex questione precedenti.</p>
          </div>
          <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e3963">
            <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e3965"><supplied>Conclusio tertia</supplied></head>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3969">Tertia conclusio est quod fruitio essentialiter includit simul et coniunctim actum
              dilectionis et delectationis, tanquam quoddam constitutum vel aggregatum ex eius. </p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3972">Probatur primo sic: unus istorum actuum sine altero istorum non est totaliter
              fruitio, quia quocumque eorum circumscripto non manet fruitio consueta et perfecta, ut
              patet ex dictis, et quolibet eorum est aliquid fruitionis ex conclusionibus
              precedentibus, igitur fruitio essentialiter includit etc. Consequentia patet, quia
              sequitur anima non est totaliter homo, sed aliquid eius. Corpus non est totaliter
              homo, sed aliquid eius, igitur homo includit simul et semel coniunctim animam et
              corpus, tanquam quoddam compositum et constitutum ex ipsis. </p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3975">Secundo sic: omne constitutum ex duobus distinctis respectu quorum unum non est in
              potentia respectu alterius, nec econtra, est unum unitate congregationis. Patet ex
              terminis. Sed fruitio est quoddam constitutum ex actibus dilectionis et delectationis,
              quia quocumque eorum circumscripto non manet totaliter fruitio et unus istorum non est
              in potentia respectu alterius, ut patet, nec econtra; igitur etc. </p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3978">Tertio sic: fruitio non est aliquod unum unitate simplicitatis, quia dilectio et
              delectatio in ipsa realiter distinguuntur ex questione precedenti, nec unitate
              compositionis, quia unus istorum actuum non infert alterium, nec econtra, igitur et
              unum unitate agregationis.</p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3982">Quarto sic: sicut se habet beatitudo ad visionem et fruitionem, sic se habet fruitio
              ad dilectionem et delectationem, quia, sicut visio et fruitio sunt aliquid
              beatitudinis, ita dilectio et delectatio aliquid fruitionis. Sed beatitudo
              essentialiter includit visionem et fruitionem simul et coniunctim, tanquam quoddam
              constitutum et aggregatum ex ipsis; igitur etc.</p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e3985">Ex istis conclusionibus patet quod fruitio est essentialiter dilectio et delectatio
              et quia de ratione ipsius, iuxta doctrinam beati <name> Augustini</name>, est inherere
              obiecto fruibili propter se, sequitur quod <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e3990">frui sit amore inherere alicui rei propter
              se</quote>, cum fine delectationis. Et ista videtur totalis et completa descriptio fruitionis,
              ex dictis beati <name> Augustini</name> et <name>Magistri</name> recollecta. </p>
          </div>
          <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e4002">
            <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e4004"><supplied>Conclusio quarta</supplied></head>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4008">Quarta conclusio est quod fruitio principalius consistit in actu delectationis quam
              in actu dilectionis. </p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4011">Probatur primo sic: fruitio est suprema perfectio voluntatis, igitur in eius actu
              perfectiori principalius consistit. Talis est actus delectationis, non dilectionis, ex
              precedenti questione; igitur etc.</p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4014">Secundo sic: in illo actu principalius consistit fruitio quo augmentato, altero
              diminuto, fruitio dicitur augmentata et quo diminuto, altero augmentato, fruitio
              dicitur diminuta. Sed augmentata delectatione et diminuto amore fruitio dicitur aucta,
              et diminuta delectatione, augmentato amore fruitio dicitur diminuta; igitur etc.
              Probatur minor, quia tantam dilectionem potuit Deus dare in via beate virgini et forte
              fecit de facto, ut quibusdam videtur, quantam minimus sanctus habet in patria. Et
              tamen constat quod perfectius minimus sanctus fruitur et quod perfectius delectatur;
              ergo etc.</p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4017">Tertio sic: ille actus principalius habet rationem fruitionis qui nobis promittitur
              in premium quam ille qui nobis precipitur in meritum, tum quia premium nobilium
              merito, tum quia fruitio principalius dicitur de termino quam de via, quia in termino,
              non in via, est perfecta qui est. Premium autem est terminus respectu meriti, sed
              dilectio nobis precipitur in meritum, quia hoc est premium et maximum mandatum: <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e4019">in
              lege diliges dominum Deum tuum</quote>, etc. Delectatio vero promittitur in premium, quia
                <name>Iohanno</name> 16: <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e4025">iterum videbo vos et gaudebit cor vestrum et gaudium
                  vestrum nemo tollet a vobis</quote>, quod gaudium beatus <name> Augustinus</name> asserit esse
              beatitudinem, ergo etc.</p>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4033">Est tamen hic adver-<pb ed="#V" n="40-r"/>
              <cb ed="#V" n="b"/>-tendum quod in istis conclusionibus non loquor de
              delectatione que ponitur passio operationis, quia non videtur mihi quod aliqua talis
              delectatio sit de ratione formali et intrinseca fruitionis saltem proprie dicta. Ratio
              huius est, quia quod non est de ratione formali et intrinseca beatitudinis, non est de
              ratione formali et intrinseca fruitionis et absolute, cum fruitio sit aliquid
              beatitudinis essentialiter et intrinsece. Sed nulla talis delectatio est de ratione
              formali et intrinseca beatitudinis; ergo. Probatur minor, quia quicquid de ratione
              formali et intrinseca beatitudinis est gratia sui et non alterius, cum beatitudo sit
              simpliciter sui gratia. Et ulterius finis quo creature rationalis, sed nulla talis
              delectatio est sui gratia, sed alterius, quia omnis talis est propter operationem,
              secundum <name>Philosophum</name>, ergo loquor de delectatione illa que est operatio
              proprie dicta de qua in precedenti questione ostendi quod est perfectior dilectione.
              Talis enim, ut mihi videtur, est aliquid fruitionis beatifice essentialiter et
              intrinsece, ut patet ex supradictis. Et hoc de secundo.</p>
          </div>
        </div>
        <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e4044" type="articulus">
          <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e4046">Tertius et quartus articulus</head>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4049">Quantum ad tertium et quartum articulum simul contra conclusiones istas movenda et
            dissolvenda sunt dubia. </p>
            <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e4052">
              <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e4054"><supplied> Contra primam conclusionem</supplied></head>
            <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4058">Et primo contra primam conclusionem est quedam opinio satis
            communis que ponit fruitione non esse delectationem totaliter, nec partialiter, sed
            dilectionem precise, pro qua quidam doctor arguit primo sic:
            <note><name>Franciscus de Ma<supplied>y</supplied>ronis</name> in I, distinctione 1,
              questione 2, articulo 42</note>
          <name>Augustinus</name>
            <title>83 Questiones</title>, questione 30, dicit quod <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e4074">summa perversitas est uti
            fruendis et frui utendis</quote>. Perversitas autem peccati consistit in solo actu demeritorio. </p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4078">Preterea, idem I <title>De doctrina christiana</title> dicit quod <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e4083">frui est amore
            inherere alicui propter se</quote>. Actus autem amoris est dilectio non delectatio.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4087">Preterea, actus fruendi est mereri, et per consequens in potestati voluntatis,
            delectari autem aut tristari non.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4090">Preterea, actus fruitionis in patria ponitur actus beatitudinis. Nulla tamen delectatio
            videtur beatificare, cum beatitudo sit operatio perfectissima.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4094">Ad rationes <name>Francisci</name></p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4099">Ad primum istorum potest uno modo dici quod fruitio non precise est delectatio, quia
            dilectio est aliquid eius formaliter et intrinsece sicut delectatio, ut patet ex secunda
            conclusione. Conceditur ergo quod frui utendis sit summa perversitas, non tamen ratione
            utriusque, sed dilectionis precise. Et ideo non sequitur perversitas consistit in actu
            demeritorio non in delectatione, ergo delectatio non est aliquid fruitionis. Sed bene
            sequitur: igitur fruitio non est precise delectatio, quod concedo. Potest etiam dici
            secundo quod non solum dilectio inordinata, sed etiam delectatio est perversitas
            voluntatis, quia qui delectantur cum male faciunt et exultant in rebus pessimis gravius
            peccant.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4102">Ad secundum, deductio est nulla, quia illa diffinitio non est totalis, sed partialis. Et
            ideo non sequitur quod fruitio sit dilectio totaliter, sed partialiter.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4105">Ad tertium potest uno modo dici sicut ad primum quod fruitio ordinata et meritoria in
            viatore non est ratione delectationis, sed dilectionis precise.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4108">Potest etiam dici secundo quod dilectio amicitie circa Deum est actus meritorius in
            viatore supposita gratia. Et ad probationem quando dicitur quod 'delectari non est in
            potestate voluntatis', dicendum quod, licet delectari non sit in potestate voluntatis
            consequenter, est tamen in eius potestate antecedenter, quia in potestate voluntatis est
            diligere Deum propter se vel non diligere, et sic delectari vel non delectari. Et hoc
            sufficit ad hoc quod delectatio amicitie sit actus meritorius in viatore supposita
            gratia. Ex quo est actus elicitus voluntatis.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4111">Ad quartum nego minorem. Nec probatio valet, quia delectatio amicitie circa Deum non est
            passio, sed perfectissima operatio.</p>
          </div>
          <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e4115">
            <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e4117"> Contra secundam conclusionem</head>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4120">Contra secundam conclusionem et correlarium illatum potest sic argui: fruitio est
            essentialiter unius actus, igitur correlarium illatum est falsum et, si conclusio
            precedens est vera, dilectio non est fruitio, nec aliquid eius, nec essentialiter, nec
            intrinsece. Consequentia patet quantum ad primam partem, quia antecedens assumptum
            opponitur contradictorie illi correlario. Quantum ad secundam probatur, quia actus
            delectationis qui realiter distinguitur ab actu dilectionis ex conclusione precedenti
            est aliquid fruitionis essentialiter et intrinsece. Antecedens autem probatur a quoddam
            doctore nostro. Primo sic:
            <pb ed="#V" n="40-v"/>
            <cb ed="#V" n="a"/> 
          <note><name>Forrestarius</name> in I, distinctione 1, questione 2, articulo 3</note>
            Quia fruitio idem est quod beatitudo, iuxta illud beatum <name> Augustinum</name>
            <title>De doctrina christiana</title>: <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e4138">Hec est merces summa, ut Deo perfruamur</quote>. Sed
            summa merces est in actu beatifico; igitur idem est fruitio quod beatitudo. Sed
            beatitudo formaliter consistit in uno actu sive loquamur de beatitudine simpliciter,
            sive in genere; igitur fruitio tam ista quam illa est unus simplex actus.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4142">Preterea, obiectum fruibile, quod est obiectum fruitionis simpliciter, est unum
            simpliciter obiectum etiam fruitionis secundum quid, scilicet visio est unum
            simpliciter, igitur actus quo attingitur primo ab una potentia est unus, loquendo semper
            tam de fruitione secundum quid quam de fruitione simpliciter.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4145">Preterea, non minoris perfectionis est ipsa voluntas respectu sui obiecti quam sint
            alie potentie cognitive et appetitive. Patet de se. Sed quelibet alia potentia
            sufficienter attingit obiectum suum sibi presens per unum actum; igitur et ipsa
            voluntas. Sed talis actus est ipsa fruitio; ergo etc.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4148">Ad rationem fundamentalem nego antecedens, quia fruitio delectationem et dilectionem
            includit, que non sunt essentialiter unus actus, ut patet ex dictis.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4152">Responsio ad rationes <name>Forestarii</name></p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4157">Et ad probationes istius doctoris respondeo. </p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4160">Ad primum: ratio est ad oppositum, quia beatitudo non est essentialiter unus actus, sed
            plures. Consistit enim in visione et fruitione iuxta determinationem ecclesie. Et
            ulterius, fruitio non est idem quod beatitudo convertibiliter et adequate, sicut
            declarabitur questione sequenti, et ibi respondebitur ad auctoritatem beati <name>
              Augustini</name>.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4166">Ad secundum concedo quod actus quo obiectum fruitionis simpliciter attingitur primo a
            potentia volitiva est unus simpliciter et hec est dilectio, non delectatio, quia
            delectatio presupponit dilectionem naturaliter, non autem econverso. Sed ex hoc non
            sequitur quod talis sit fruitio totaliter. Sufficit enim quod sit aliquid fruitionis
            partialiter. Videmus enim quod obiectum beatitudinis simpliciter est unum simpliciter,
            eo modo quo obiectum fruitionis est unum simpliciter et tamen actus quo primo attingitur
            ab intellectu vel voluntate non est beatitudo totaliter, licet sit aliquid eius
            partialiter. Et similiter dicendum est de obiecto beatitudinis secundum quid. </p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4169">Ad tertium dico quod ex perfectione convenit voluntati quod attingat obiectum suum
            distinctis actibus subordinatis, quia delectari est perfectionis et soli convenit
            voluntati vel appetitui, ut suppono ad presens. Et aliqua delectatio est actus et
            operatio proprie dicta, ut patet ex dictis, igitur ratio magis est ad oppositum quam ad
            propositum.</p>
          </div>
          <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e4173">
            <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e4175"> Contra tertiam conclusionem</head>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4178"><note><name>Gerardus de Senis</name> in I, distinctione 1, questione 1, articulo 3</note>
            Contra tertiam conclusionem quidam doctor noster arguitur primo sic: si isti duo actus
            essentialiter concurrerent ad fruitionem, unus eorum non poneretur in eius descriptione
            aut diffinitione sine altero. Consequens est falsum, igitur et antecedens. Consequentia
            est de se nota et falsitas consequentis probatur, quia in diffinitione illa beati <name>
              Augustini</name>, <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e4187">frui est alicui amore inherere</quote> etc., ponitur amor sine
            <choice><sic>dilectatione</sic><corr>delectatione</corr></choice>.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4197">Preterea, si fruitio aggregaret essentialiter istos duos actus, sequeretur quod unus
            eorum non faceret inherere obiecto fruibili sine altero. Consequens est falsum, igitur
            et antecedens. Consequentia probatur, quia, si unus eorum faceret inherere obiecto sine
            altero, ille solus esset vera fruitio, quia ratio fruitionis est <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e4199">inherere alicui rei
            propter se ipsam</quote>, sicut diffinit <name>Augustinus</name>. Falsitas consequentis
            probatur, quia actus amoris, cum precedat actum delectationis, habet omnem suam
            perfectionem intrinsecam antequam delectatio superveniat, et per consequens facit
            inherere sine illo.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4206">Responsio ad rationes <name>Gerardi</name></p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4211">Ad primum istorum concedo quod in diffinitione fruitionis totali et adequata unus
            illorum actuum non ponitur sine altero. In diffinitione autem partiali sic, sicut in
            diffinitione partiali beatitudinis ponitur visio sine fruitione et econverso, quia tales
            sunt quam plures diffinitiones <name>Augustini</name> qui quandoque diffinit fruitionem
            per solam dilectionem, quandoque per solam delectationem, ut patet per
              <name>Magistrum</name> in littera.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4221">Ad secundum dico quod non quecumque sufficit inhesio ad fruitionem, aliter visio esset
            essentialiter fruitio, quia per ipsam inheremus obiecto fruibili propter se. Concedo
            igitur quod amor facit perfecte inherere uniendo et transforman-<pb ed="#V" n="40-v"/>
            <cb ed="#V" n="b"/>-do amantem in id
            quod amatur sine delectatione. Delectatio tamen facit perfectam inhesionem gaudii et
            exultationis et iste due inhesiones faciunt unam perfectam inhesionem, non quidem
            unitate simplicitatis, sed cuiusdam aggregationis et totalitatis, et sic integrant
            naturam fruitionis.</p>
          </div>
          <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e4229">
            <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e4231"><supplied>Contra quartam conclusionem</supplied></head>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4235"><note><name>Gerardus</name> ubi supra</note>
            Contra quartam conclusionem quidam doctor noster arguit sic.
            Primo sic: de illo actu prius et verius dicitur fruitio qui perfectiorem adhesionem
            facit obiecto. Dilectio est huiusmodi, non delectatio; ergo. Maior patet ex significato
            nominis. Probatur minor, quia inhesio per amorem est causa inhesionis per delectationem,
            ergo perfectior.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4242">Secundo sic: de illo actu per prius et verius dicitur fruitio qui facit voluntatem
            inherere obiecto fruibili per se et immediate. Huiusmodi est amor et non delectatio;
            ergo. Maior patet ex significato nominis sicut prius. Probatur minor, quia delectatio
            non facit inherere obiecto fruibili nisi mediante amore, amor autem per se et immediate;
            ergo etc.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4245">Tertio sic: de illo actu prius et verius dicitur fruitio in quo consistit formaliter
            ratio meriti. Et iste est actus amoris, non delectationis; ergo. Maior patet, quia totum
            meritum nostrum consistit in fruitione ordinata et per oppositum totum demeritum in
            fruitione inordinata, dicente beato <name> Augustino</name> X <title>De
            Trinitate</title>, capitulo 10, quod <quote xml:id="atv-l1d1q2-Qd1e4253">non est alia vita hominum vitiosa atque culpabilis
            quam male utens et male fruens</quote>. Probatur minor, quia meritum et demeritum formaliter
            <choice><sic>consistit</sic><corr>consistunt</corr></choice> in actu libero et simpliciter voluntario. Talis autem est amor, non
            delectatio, quia delectatio necessario sequitur ad amorem; igitur non est libera, nec
            simpliciter voluntaria nisi quia actus amoris quem sequitur est voluntarius.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4263"><note><name>Michael de Massa</name> in I, distinctio 1, questione 10, articulo 1</note>
            Ad idem arguit quidam alius doctor noster quarto sic: de ratione fruitionis est esse
            ultimum finaliter propter quid tanquam propter finem sunt cetera, igitur illud cui
            maxime convenit esse tale principalius pertinet ad fruitionem. Huiusmodi est amor, non
            delectatio; ergo. Probatur minor, quia delectatio est per actum amoris tanquam per finem
            aliquo modo. Derelinquitur enim ex unione potentie volitive cum obiecto fruibili per
            actum amoris et ex ipsa delectatione derelicta intenditur amor et prestatur fomentum
            continuationis amoris, et ideo aliquo modo delectatio amicitie est propter actum amoris,
            sicut propter finem, non econverso.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4271">Responsio ad rationes <name>Gerardi</name></p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4276">Ad primum nego minorem, quia inhesio per delectationem, cum sit gaudii et exultationis
            et quietans ultimate, est simpliciter perfectior quam inhesio per amorem. Nec probatio
            valet, quia inhesio per amorem non est causa efficiens inhesionis per delectationem, nec
            perficiens, immo potius econverso, quia delectatio de qua loquimur perficit operationem,
            non dilectio, sed est causa prima et sine qua non, quia delectatio presupponit amorem,
            sicut cognitio est causa dilectionis, quia dilectio cognitionis presupponit. Sed ex hoc
            nihil concluditur, aliter posset concludi contra eum quod fruitio in visione
            principalius consisteret etc.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4279">Ad secundum dico qudo equivocatur de immediatione. Potest enim ista immediatio
            dupliciter sumi. Uno modo sic quod inter amorem et eius obiectum nullum cadit medium.
            Inter delectationem autem et eius obiectum cadat aliquod medium et in isto sensu maior
            est vera. Sed illo modo minor est falsa evidenter, quia delectatio amicitie circa Deum
            ita immediate respicit obiectum fruibile sicut amor. Alio modo potest accipi immediatio
            ut illud dicatur immediatius, quod est prius, et in isto sensu minor sit vera. Maior
            tamen est falsa, quia in actibus essentialiter ordinatis prior origine est perfectione
            posterior, immo, si ratio aliquid concluderet, fruitio verius diceretur de visione, quia
            precedit actum amoris et delectationis, quod falsum est etiam per eos. </p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4282">Ad tertium nego maiorem, quia, ut patet ex dictis, fruitio verius dicitur de actu illo
            in quo consistit principaliter premium. Huiusmodi autem est delectatio. Est igitur ratio
            ad oppositum, non autem ad propositum. Nec probatio minoris valet quicquid sit de
            veritate 
            <pb ed="#V" n="41-r"/>
            <cb ed="#V" n="a"/> 
            eiusdem, quia ad claram visionem obiecti beatifici necessario sequitur
            amor etiam per eos, et tamen constat quod actus amoris est ex se formaliter liber et
            simpliciter voluntarius.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4289">Responsio ad rationes <name>Michaelis de Massa</name>.</p>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4295">Ad quartum nego minorem, quia, licet delectatio cuius immediatus terminus obiectalis
            est amor sit propter actum amoris sicut tanquam propter finem, quia talis delectatio
            ponitur eius passio et derelinquitur ex unione potentie cum obiecto per talem actum, ut
            dictum est supra, delectatio tamen amicitie circa Deum nullo modo tanquam finem respicit
            actum amoris, nec talis derelinquitur ex unione potentie etc., quia non ponitur eius
            passio. Decipitur igitur iste doctor, quia non distinguit inter delectationem que est
            passio et illam que non est passio.</p>
          </div>
        </div>
        <div xml:id="atv-l1d1q2-Dd1e4300">
          <head xml:id="atv-l1d1q2-Hd1e4302">Ad argumenta principalia</head>
          <p xml:id="atv-l1d1q2-d1e4305">Ad rationes principales patet quod per illas auctoritates non diffinitur fruitio
            formaliter, sed solum partialiter etc.</p>
        </div>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>
Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 1, Quaestio 2 - THESIS Digital Text Library

Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 1, Quaestio 2 [atv-l1d1q2.xml] text

Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 1, Quaestio 2 [atv-l1d1q2.xml]
text
