Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 5, Quaestio 1

Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 5, Quaestio 1 [atv-l1d5q1.xml]
text

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/master/src/out/critical.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/master/src/out/critical.rng" type="application/xml" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude">
	<teiHeader>
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title>Liber I, Distinctio 5, Quaestio 1</title>
				<author>Alphonsus Toletanus Vargas</author>
				<editor>Luciana Cioca</editor>
				<respStmt>
					<name>Jeffrey C. Witt</name>
					<resp>TEI Encoder</resp>
				</respStmt>
			</titleStmt>
			<editionStmt>
				<edition n="0.0.0-dev">
					<date when="2016-09-02">September 02, 2016</date>
				</edition>
			</editionStmt>
			<publicationStmt>
				<authority>
					<ref target="http://www.thesis-project.ro/">ERC-THESIS project n° 313339</ref>
				</authority>
				<availability status="free">
					<p>Published under a <ref target="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">Creative Commons Attribution 4.0 International</ref></p>
				</availability>
			</publicationStmt>
			<sourceDesc>
				<listWit>
					<witness xml:id="V" n="Venice1490">Venice1490</witness>
				</listWit>
			</sourceDesc>
		</fileDesc>
		<encodingDesc>
			<variantEncoding method="parallel-segmentation" location="internal"/>
			<schemaRef n="lbp-critical-1.0.0" url="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/master/src/out/critical.rng"> </schemaRef>
			<editorialDecl>
				<p>Encoding of this text has followed the recommendations of the LombardPress 1.0.0
					guidelines for a critical edition</p>
			</editorialDecl>
		</encodingDesc>
		<revisionDesc status="draft">
			<listChange>
				<change when="2016-09-02" who="#JW" status="draft" n="0.0.0">
					<p>Created file for the first time.</p>
				</change>
			</listChange>
		</revisionDesc>
	</teiHeader>
	<text xml:lang="la">
		<front>
			<div xml:id="includeList">
			</div>
			<div xml:id="starts-on">
				<pb ed="#V" n="85-r"/>
				<cb ed="#V" n="b"/>
			</div>
		</front>
		<body>
			<div xml:id="atv-l1d5q1">
				<head xml:id="atv-l1d5q1-Hd1e107">Liber I, Distinctio 5, Quaestio 1</head>
				<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e110">Post hoc queritur etc. Circa istam quintam distinctionem quero conformiter cum
						<name>Magistro</name>: utrum essentia divina generet vel generetur. </p>
				<div xml:id="atv-l1d5q1-Dd1e116" type="rationes-principales">
					<head xml:id="atv-l1d5q1-Hd1e118">Rationes principales</head>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e121">Et videtur primo quod sic, quia de quocumque predicatur subiectum et propria passio
						subiecti, sed generare est propria passio Patris, igitur de quocumque predicatur Pater
						et generare, sed hec est vera, immo necessaria. Essentia divina est Pater, igitur et hec
						erit vera essentia divina generat.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e124">Ad oppositum est <name>Magister</name> in littera.</p>
				</div>
				<div xml:id="atv-l1d5q1-Dd1e131">
					<head xml:id="atv-l1d5q1-Hd1e133">Divisio quaestionis</head>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e136">In ista questione erunt quattuor articuli, quia primo ponam unius termini
						declarationem, secundo quadruplicem conclusionem. Tertio movebo dubia. Quarto
						respondebo.</p>
				</div>
				<div xml:id="atv-l1d5q1-Dd1e140" type="articulus">
					<head xml:id="atv-l1d5q1-Hd1e142">Primus articulus</head>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e145">Quantum ad primum articulum terminus declarandus 
						
						<pb ed="#V" n="85-v"/>
						<cb ed="#V" n="a"/> 
						
						est essentia divina que non
						accipitur in proposito pro omni re que est essentia, quia Pater est res que est essentia
						et tamen generat et Filius est res que est essentia, et tamen generatur, sed accipitur
						pro natura ipsa divina que communis est tribus personis, quia de essentia sic sumpta
						fuit controversia inter <name>Magistrum</name> et abbatem <name>Ioachim</name> et multum
						refert inter hanc et illam acceptionem essentie, quia, licet omnis res que est essentia
						sit communis tribus personis sicut essentia, quia Pater est res que est essentia et
						tamen Pater non est Filius, nec Spiritus Sanctus sicut essentia, igitur sumpta secundo
						modo non primo proponitur presens questio. Et hec de primo articulo.</p>
				</div>
				<div xml:id="atv-l1d5q1-Dd1e156" type="articulus">
					<head xml:id="atv-l1d5q1-Hd1e158">Secundus articulus</head>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e161">Quantum ad secundum articulum pono quattuor conclusiones. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e164">Prima est quod Pater non generat divinam essentiam. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e167">Secunda est quod essentia divina non generat Filium. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e170">Tertia est quod essentia in divinis non generat essentiam. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e174">Quarta est quod universaliter essentia divina nec generat, nec generatur, nec spirat,
						nec spiratur. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e177">Iste conclusiones sunt <name>Magistri</name> in littera, nec debet catholicis esse
					  dubie. Sunt enim per Ecclesiam determinate <ref xml:id="atv-l1d5q1-Rd1e182" corresp="#atv-l1d5q1-Qd1e188">extra <title>De summa trinitate et fides
					    catholica</title>, “Damnamus”,</ref> ubi sic inquit propterea: <quote xml:id="atv-l1d5q1-Qd1e188" source="http://scta.info/resource/cice-l1t1-d1e134">Nos autem sacro approbante
						concilio credimus et confitemur cum Petro quod una summa res sit essentia, vel natura
						divina que nec generat, nec generatur</quote>, etc. Sed difficile est assignare rationem
						sufficientem ad hoc, et ideo diverse rationes assignantur a diversis, unde a quodam
						doctore.</p>
					<div xml:id="atv-l1d5q1-Dd1e186">
						<head xml:id="atv-l1d5q1-Hd1e188"><name>Scotus</name> in I, distinctione 5, questione 1, articulo 2</head>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e193">Ratio logicalis assignatur ista quandocumque subiectum est abstractum ultimata
							abstractione et predicatum ex ratione sua non potest predicari nisi formaliter, ibi
							non potest propositio esse vera nisi per se in primo modo; sed in ista propositione
							‘essentia divina generat’ subiectum est abstractum ultima abstractione et predicatum
							de ratione sua non predicatur nisi formaliter, igitur propositio non potest esse vera
							nisi sit per se primo modo, sed ista non est per se primo modo, quia predicatum non
							est de per se intellectu subiecti. Omne enim quod dicitur ad aliquid est ad aliquid
							preter relationem VII <title>De Trinitate</title>, capitulo 2, ita quod relatio non
							est conceptum illius absoluti; ergo etc. Istius syllogismi primo declaratur maior,
							deinde minor pro declaratione maioris. Primo declaratur que sit ultimata abstractio,
							secundo que sunt predicata que ex ratione sua non possunt predicari nisi formaliter. </p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e199">Quantum ad primum dicitur quod in entibus est triplex abstractio. </p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e202">Una in substantiis quando natura vel quiditas abstrahitur a suppositis proprie
							nature, sicut abstrahitur cum concipitur humanitas. Et hec abstractio in substantiis
							est maxima, quia substantie non sunt nate concernere aliquid alterius nature, et ideo
							humanitas vel quecumque alia substantia sic concepta est precise ipsamet, quia
							cuilibet alii extranea, sicut dicit <name>Avicenna</name> V <title>Metaphysica</title>
							quod “equinitas est tantum equinitas et nihil aliud”.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e211">Secunda abstractio est in accidentibus absolutis et ista sit quando accidens
							abstrahitur primo de subiecto quod est suppositum alterius nature, secundo ad
							individuis proprie nature. Exemplum primi: albedo abstrahitur a subiecto, quia album
							non albedo concernit subiectum, sed non abstrahit ab individuis proprie nature, quia
							albedo concernit hanc albedinem et illam que sunt individua sua. Exemplum secundi:
							albeitas vel quiditas albedinis abstrahit ab utroque, quia nec concernit subiectum,
							nec hanc albedinem, nec illam.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e215">Tertia abstractio est in relationibus et ista fit quando relatio abstrahitur non
							solum a subiecto, sed a fundamento et ab individuis proprii generis, sicut paternitas
							ut paternitas vel quiditas paternitatis que non concernit subiectum, nec fundamentum,
							nec hanc paternitatem, nec illam.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e218">Ex istis narratis patet, ut dicunt, que sit ultimata abstractio, quia ultimata
							abstractio est quiditatis absolutissime sumpte ab omni eo quod est 
							
							<pb ed="#V" n="85-v"/>
							<cb ed="#V" n="b"/> 
							
							quocumque
							extra ratione quiditatis. </p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e221">Quantum ad secundum dicitur esse notandum quod substantiva possunt dupliciter
							predicari in divinis, quandoque formaliter et quandoque per identitatem, sed
							adiectiva, si predicantur de necessitate, predicantur formaliter et hoc quia sunt
							adiectiva. Nam ex hoc quod sunt adiectiva significant formam per modum informantis, et
							ideo de nullo vere dicuntur nisi de eo ad quod se habent per modum informantis de quo
							videlicet formaliter dicuntur et talia, ut dicunt, sunt non solum nomina adiectiva,
							sed omnia participia et verba. </p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e224">His duobus declaratis patet illa maior, scilicet quod quando aliquid est abstractum
							ultimata abstractione, ita quod est abstractum ab omni eo quod est extra rationem eius
							et predicatum non predicatur de aliquo alio nisi formaliter, non est vera unio talium
							extremorum nisi sit formalis et per se primo modo, quia ex quo illud predicatum
							precise natum est predicari formaliter non potest salvari veritas propter identitatem
							tantum. Et, quia subiectum est ultimata abstractione abstractum, non potest stare per
							qualitercumque alio a se, sed precise pro se formaliter, et ideo oportet quod sua
							ratio precise formaliter sit idem illi predicato, quod non posset esse nisi illa ratio
							precise includeret predicatum. Patet igitur maior. Minor autem est clara, videlicet
							quod talia sunt ista extrema essentia vel deitas generat, quia essentia et deitas sunt
							abstracta summa abstractione. Generat autem est verbum ideo non potest predicari nisi
							formaliter.</p>
					</div>
					<div xml:id="atv-l1d5q1-Dd1e228">
						<head xml:id="atv-l1d5q1-Hd1e230">Contra <name>Scotum</name></head>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e235">Ista tamen ratio deficit multipliciter, licet logicis videatur apparens. Quod ostendo
							primo, quia hec est vera: ‘essentia divina creat’, ‘essentia divina conservat’, et
							tamen per eum subiectum est abstractum ultimata abstractione et predicatum, cum sit
							verbum, non potest predicari nisi formaliter.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e238">Preterea, hec est vera ‘essentia est una’ et tamen non est per se primo modo,
							secundum istum doctorem, et tamen subiectum est abstractum etc. Et predicatum non est
							natum predicari nisi formaliter per eum cum sit adiectivum. Et similiter hec sunt
							vere: ‘essentia divina est bona’, ‘essentia divina est vera’, et tamen nulla earum est
							vera per se et primo modo, secundum eum, et quelibet habet conditiones predictas.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e241">Preterea, hec est vera secundum decretalem predictam: ‘essentia divina est res summa’
							et habet conditiones predictas, et tamen predicatum non inest subiecto secundum eum,
							cum non dicatur summa res nisi in habitudine ad creaturas. Et similiter ista essentia
							videtur ab intellectu creato, et sic de aliis.</p>
					</div>
					<div xml:id="atv-l1d5q1-Dd1e245">
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e247">Ad istas rationes respondet quidam doctor de suis.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e250"><name>Franciscus de Maronis</name>, distinctione 5, questione 2, articulo 1</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e255">Ad primam concedit quod essentia divina non est creans, nec conservans, nec creat,
							nec conservat, quia creatio non est ei intimior quam generatio.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e258">Ad secundam dicit quod unitas, cum sit passio privativa, non est quiditative
							distincta, et ideo ratio non tenet in passionibus privativis.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e261">Ad tertiam dicit quod iste due passiones veritas et bonitas dicunt respectus
							fundamentales ad intellectum et voluntatem et in talibus regula illa sive maior tenere
							non potest pro eo quod non sunt formaliter nisi respectus rationis.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e265">Ad quartam etiam dicit quod illa summitas etiam formaliter et actualiter non dicit
							nisi respectum rationis super additum essentie.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e268">Ad quintam dicit quod essentia divina se ipsa est terminus visionis et dilectionis
							beatifice primo modo.</p>
					</div>
					<div xml:id="atv-l1d5q1-Dd1e272">
						<head xml:id="atv-l1d5q1-Hd1e274">Contra <name>Franciscum</name></head>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e279">Iste tamen solutiones non satisfaciunt, quia nulla ratio solvitur de predictis. </p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e282">Non quidem prima, quia illa propositio ‘essentia divina creat’ non negatur ab aliquo
							sancto, nec doctore, igitur negare propositionem est non posse solvere rationem. </p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e285">Nec secunda, propter 
							
							<pb ed="#V" n="86-r"/>
							<cb ed="#V" n="a"/> 
							
							duo. </p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e292">Primo, quia et si unitas non sit quiditative distincta, non est tamen eadem deitati
							quiditative per eos, quia nulla ratio privativa est eadem formaliter et quiditative
							rationi positive, ut dicunt, et hoc sufficit iuxta regulam eorum ad hoc quod ista
							propositio ‘essentia divina vel deitas est una’ non sit vera, quia ultimata
							abstractio, ut dicunt, est quiditatis absolutissime sumpte ab omni eo quod est
							quomodocumque extra rationem quiditatis, sed quod non est idem alteri quiditative est
							extra rationem illius; ergo etc. Et confirmatur, quia sicut <name>Avicenna</name>
							dicit quod allegat. Hec est falsa ‘equinitas est una’, quia equinitas, ut dicit, est
							tantum equinitas, nec est una, nec plures, igitur, si dictum <name>Avicenne</name> est
							eis ad propositum, oportet concedere quod hec sit falsa ‘essentia divina est una’,
							cuius opopsitum decretalis ponit et fides. </p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e302">Secundo, quia concedit quod ista regula sive propositio non tenet in passionibus
							privativis, igitur non est universalis, et per consequens in tali processu committitur
							consequentis fallacia. Et confirmatur, quia abstractum ultimata abstractione non magis
							abstrahitur a suis passionibus positivis quam a privativis, quia non magis repugnat
							sibi quod sit sua passio positiva quam sit privativa, igitur sic abstractum non magis
							recipit predicationem passionis privative quam positive, igitur, si regula non tenet
							in passionibus privativis, nec in positivis, et sic in nulla.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e305">Nec tertia ratio solvitur propter tria. </p>
						<!-- possibile division break here -->
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e310">Primo, quia non est verum quod veritas et bonitas non sint formaliter nisi respectus
							rationis, quia circumscripto omni eo quod non est Deus essentia divina est vera et
							bona, sicut et sapiens, et constat quod nullus respectus rationis est Deus, igitur
							circumscripto omni respectu rationis essentia divina erit vera et bona, igitur
							huiusmodi passiones non sunt formaliter respectus rationis. Et confirmatur, quia
							nullus respectus rationis est perfectio formaliter simpliciter et intrinsece veritas
							et bonitas sunt perfectiones simpliciter formaliter et intrisece, ut patet per
								<name>Anselmum</name>
							<title>Monologion</title> 15; igitur etc. </p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e319">Secundo, quia supposito quod iste due passiones non essent formaliter nisi respectus
							rationis, adhuc intelligere velle et esse sapientem et huiusmodi sunt aliquid
							respectus non minus quam generare et quamvis omnes ille sint vere ‘essentia divina
							intelligit’, ‘essentia divina est sapiens’, et consimiles, licet nulla earum sit vera
							per se primo modo, secundum ipsum propter distinctionem formalem. Et confirmatur, quia
							hec est vera secundum istum doctorem: ‘essentia divina communicatur Filio et Spiritui
							Sancto’ et constat quod communicari est aliquid respective non minus quam generare, et
							tamen predicatum huius propositionis est verbum, quod non predicatur nisi formaliter,
							ut dicit et non est per se primo modo. </p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e322">Tertio, quia sic exponere regulam est loqui ad placitum ex quo non assignatur causa
							quare magis debeat tenere in predicamentis realibus quam rationis, quia ita poterit
							unus alius dicere quod non tenet in predicamentis realibus, sed rationis. Et
							confirmatur, quia abstractio ultimata abstractione non minus abstrahitur ab ente
							rationis quam ab ente reali, quia non minus repugnat sibi quod sit ens rationis quam
							quod sit quodcumque ens reale sibi extraneum, igitur sic abstractum non magis recipit
							predicationem entis rationis quam entis realis, igitur propter talem abstractionem hec
							est falsa ‘essentia generat’ et hec esset falsa ‘essentia est bona vel vera’, quia
							supponitur quod ista dicant precise respectus rationis.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e326">Preterea, respectus rationis non sunt minus extranei essentie divine quam actus
							generationis, sed propter extraneitatem predicati. Hec est falsa, ut dicunt: ‘essentia
							generat’, igitur et illa ‘essentia est bona vel vera’ si dicunt precise respectum
							rationis.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e329">Preterea, posita eadem causato tali et precisa idem efficitur, sed totalis causa et
							precisa quare generare non predicatur de divina essentia, ut dicunt, est quia
							subiectum est abstractum ultimata abstractione et predicatum non est natum predicari
							nisi formaliter, sed ista causa est communis, ut predicetur predicatum reale sive
							rationis, dum tamen non sit natum Patri nisi formaliter, igitur idem sequitur de
							utroque. Ex his patet quod non solvitur 
							
							<pb ed="#V" n="86-r"/>
							<cb ed="#V" n="b"/> 
							
							quarta ratio, quia recursus ad
							respectum rationis est nullus et ulterius posito quod esse summum dicat respectum
							rationis ad creaturam esse tamen perfectissimum per inclusionem omnis perfectionis non
							dicit respectum rationis, quia hoc competit Deo, etiam si per impossibile nulla
							creatura esset possibilis; et tamen hec est vera: ‘essentia dum est perfectissima per
							inclusionem etc’ et predicatum non est natum predicari nisi formaliter cum sit
							adiectivum et iuxta doctrinam eorum non est per se primo modo, quia non omnis
							perfectio est ei quiditativa, ut dicunt.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e332">Quinta ratio etiam non solvitur, quia concesso quod essentia divina se ipsa sit
							terminus visionis beatifice non sequitur quod actualiter videri ab intellectu creato
							sit ei quiditativum, igitur ista essentia actualiter videtur ab intellectu creato, non
							est per se primo modo et tamen est vera, igitur illa regula logicalis est falsa.</p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e335">Dimisso igitur ipso et multis aliis modis dicendi videtur mihi quod rationes
								<name>Magistri</name> sint efficatiores in hac materia, quarum prima hec est:
							‘generantis ad genitum est relatio realis’ et econverso, igitur, si essentia generat
							vel generatur realiter, refertur et est ad aliquid. Consequens est impossibile, quia,
							si essentia esset ad aliquid, essentia non esset essentia, ut patet per <name>beatum
								Augustinum</name>
							<title>De Trinitate</title>, capitulo 5 et 2, igitur et antecedens. </p>
						<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e347">Secunda est hec: ‘generantis et geniti est distinctio realis’, quia nulla res se
							ipsam gignit, ut patet I <title>De Trinitate</title>, capitulo 1, igitur, si essentia
							divina generat realiter, distinguitur a genito et, si generatur realiter, distinguitur
							a generante, quorum quodlibet est impossibile, quia in divinis nihil realiter
							distinguitur ab essentia, igitur tota causa quare essentia divina nec generat, nec
							generatur est, quia omne generans distinguitur realiter a genito et refertur realiter
							ad ipsam, quod essentie divine repugnat. Et hec de secundo articulo.</p>
					</div>
				</div>
				<div xml:id="atv-l1d5q1-Dd1e355" type="articulus">
					<head xml:id="atv-l1d5q1-Hd1e357">Tertius et quartus articulus</head>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e360">Quantum ad tertium et quartum articulum simul contra conclusiones istas movenda et
						dissolvenda sunt dubia, quia et ultima conclusio continet primas tres. Contra
						conclusionem illam potest multipliciter argui. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e363">Primo sic: omnis Pater generat vel saltem genuit. Hoc patet, quia Pater ideo est Pater,
						quia generat, sed essentia divina est Pater, ergo essentia divina generat.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e366">Preterea, per syllogismum expositorium sic: hic Pater generat. Hec essentia divina est
						hic Pater; ergo essentia divina generat. Et confirmatur, quia sequitur: hec essentia
						divina non generat. Hic Pater est hec essentia divina; ergo hic Pater non generat.
						Consequentia est falsa et non minor, ergo maior.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e369">Preterea, essentia divina est generans, ergo generat. Consequentia est bona. Antecedens
						probatur, quia hec est falsa: ‘nullum generans est essentia divina’, igitur et eius
						conversa, scilicet ‘aliqua essentia divina non est generans’, igitur et hec indefinita
						est: ‘vera essentia divina est generans’.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e373">Preterea, essentia divina est Pater Filii, ergo essentia divina generat. Antecens patet
						per conversionem, quia Pater Filii est essentia, igitur essentia est Pater Filii.
						Consequentia probatur, quia sequitur essentia est Pater Filii, ergo Filius est Filius
						essentie, quia in relativis est consequentia mutua, sed sequitur Filius est Filius
						essentie, ergo essentia generat; ergo etc.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e376">Preterea, quando aliqua sunt idem et non distinguuntur ex natura rei quicquid realiter
						predicatur de uno et de altero, sed essentia et Pater sunt idem et non distinguuntur ex
						natura rei, ut suppono ad presens, et hec est vera ‘Pater generatur’, igitur et hec
						essentia generat. Et confirmatur, quia quando aliqua sunt idem omnibus modis ex natura
						rei de quocumque predicatur unum et reliquum, sed paternitas et generare sunt idem
						omnibus modis ex natura rei et hec est vera ‘essentia est paternitas’; ergo et hec
						‘essentia generat’. Et confirmatur ulterius, quia, cum dicitur ‘essentia generat’, vel
						predicatum est idem realiter cum subiecto, vel non. Si sic, igitur propositio vera. Si
						non, igitur aliquid in Deo distinguitur realiter ab essentia divina, quod non est
						verum.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e379">Preterea, sicut se habet actus essentialis ad personam, ita personalis ad essentiam,
						sed actus essentialis attribuitur persone, quia persona intelligit et vult; igitur actus
						personalis attribuitur essentie. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e382">Prete-
						
						<pb ed="#V" n="86-v"/>
						<cb ed="#V" n="a"/>
						
						-rea, essentia generatur, ergo generat.
						Consequentia patet, quia non magis repugnat sibi generare quam generari. Antecedens est
							<name>beati Augustini</name> VII <title>De Trinitate</title>, capitulo 1, dicens quod
						“Deus Pater genuit essentiam suam, quia est quicquid est. Sicut enim magnus est non nisi
						quam genuit magnitudinem ita et est non nisi ea quam genuit essentia”. Et paucis
						interpositis dicit quod “una eademque essentia est Pater et Filius quam essentiam Pater
						genuit et qua essentia est quicquid est”. Et confirmatur, quia sapientia in divinis est
						genita, igitur et essentia. Consequentia patet, quia sapientia in divinis est ad se et
						non ad aliud, sicut et essentia. Antecedens est <name>beati Augustini</name>, ut supra
						dicens quod sapientia est genita et quod Pater genuit sapientiam. Et capitulo sequenti
						dicit quod idem dici accipiamus cum dicitur verbum ac si dicatur sapientia nata, ut in
						uno eorum in eo, scilicet quod nata est et verbum et imago et Filius intelligatur et in
						his omnibus nominibus non ostendatur essentia, quia relative dicuntur et in altero, quod
						est sapientia, quoniam ad se dicitur essentia demonstretur. Vult igitur
							<name>Augustinus</name> quod sapientia, etiam ut dicitur ad se, dicatur nata etc.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e400">Preterea, <name>beatus Augustinus</name>, ubi supra, concedit has propositiones in
						divinis ‘sapientia est de sapientia’, ‘essentia est de essentia’, igitur sapientia est
						gignens et genita et similiter essentia. Ista consequentia patet, quia bene sequitur
						essentia non est gignens nec genita, ergo essentia non est de essentia, quod est
						oppositum antecedentis.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e406">Preterea, <name>Ricardus</name> VI <title>De Trinitate</title>, capitulo 22, videtur
						expresse loqui contra <name>Magistrum</name> dicens: “multi temporibus nostris
						surexerunt qui non audent dicere substantiam genitam quin potius, quod est periculosius.
						Et contra sanctorum auctoritatem audent negare et modis omnibus conantur repellere quod
						substantia gignat substantiam pertinaciter negant quod omnes sancti affirmant ad illud
						quod dicunt auctoritatem non posse invenire ad illud quod dicimus auctoritates multas
						etiam ipsi adducunt in morem Golie”. Hec <name>Ricardus</name>. Asserit igitur
							<name>Ricardus</name> quod substantia generat et generatur et dicit hoc esse de
						intentione sanctorum.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e425">Preterea, ad idem arguit <name>abbas Ioachim</name> contra <name>Magistrum</name>
						dicens ipsum esse hereticum sic: “si essentia divina non generat, nec generatur in
						divinis, erit quaternitas rerum, quod est hereticum”. Consequentia probatur, quia in
						divinis sunt tres res, quarum prima est generans, secunda genita, tertia spirata,
						igitur, si sit aliqua res que nec sit generans, nec genita, nec spirata, erunt quattuor
						res.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e434">Pro solutione harum rationum premitto aliquas propositiones. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e437">Prima est quod paternitas in divinis est tantum essentia. Hoc patet, quia paternitas
						est essentia et nihil aliud quam essentia. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e440">Secunda est quod essentia non est tantum paternitas. Hoc patet, quia, licet essentia
						sit paternitas, et tamen filiatio que non est paternitas.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e443">Tertia est quod, licet ista sit vera ‘paternitas est tantum essentia’, ista tamen est
						falsa ‘tantum paternitas est essentia’, aliter filiatio esset paternitas, vel non esset
						essentia, quorum quodlibet est erroneum. Et, quia in Patre non est nisi paternitas et
						essentia, sequuntur tres propositiones consimiles. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e446">Prima est quod Pater est tantum essentia. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e450">Secunda, quod essentia non est tantum Pater. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e453">Tertia, quod, licet ista sit vera ‘Pater est tantum essentia’, ista tamen est falsa
						‘tantum Pater est essentia’. Patet ut prius. Et quod dictum est de paternitate et Patre
						dicendum est de qualibet alia persona et eius proprietate. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e456">Hiis premissis. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e459">Ad primum quando dicitur omnis Pater generat etc, dico quod propositio potest
						dupliciter intelligi. Uno modo sic: omnis Pater generat, id est omnis res que est tantum
						Pater generat, et sub illo sensu maior est vera et minor falsa, quia essentia divina non
						est tantum Pater, ut patet ex secunda propositione. Alio modo sic: omnis Pater generat,
						id est omnis res que est Pater generat, et sub illo sensu minor est vera, sed maior est
						falsa, quia res que sic est Pater quod non est tantum Pater potest esse Filius, et per
						consequens non poterit generare, quia non distinguitur realiter a Filio, nec refertur
						realiter ad ipsum, et sic est in proposito, ut patet. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e462">Ad secundum dico quod sylogismus expositorius solum tenet gratia forme in
						termi-
						
						<pb ed="#V" n="86-v"/>
						<cb ed="#V" n="b"/> 
						
						-nis convertibilibus vel equipollentibus et ad hoc additur pronomen
						demonstrativum, quia, licet substantia animal et homo non sint termini convertibiles,
						addito tamen pronomine demonstrativo supponunt pro eodem et equivalent convertibilibus
						dicendo ‘hoc animal est hec substantia’, ‘hic homo est hoc anima’, ergo ‘hic homo est
						hec substantia’ et nisi ita esset in omni sylogismo expositorio esse variatio medii,
						sicut esset dicendo ‘hoc animal currit’ demonstrato homine currente, ‘hic homo est
						animal’ demonstrato Petro non currente, igitur hic homo currit. Et, quia essentia divina
						et proprietas non sunt termini convertibiles, nec equivalent convertibilibus etiam
						addito pronomine demonstrativo eo quod proprietas sit tantum essentia, non autem
						econverso, ut patet ex dictis. Sequitur quod omnis syllogismus expositorius ad hos
						terminos applicatus peccant in forma, et ideo non sequitur ‘hic Pater generat’, ‘hec
						essentia divina est hic Pater’; ergo ‘hec essentia generat’, quia essentia divina non
						est tantum Pater etiam super addito pronomine demonstrativo, et per consequens in omni
						tali silogismo committitur fallacia consequentis. Et per hoc patet quid dicendum ad
						confirmationem.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e465">Ad tertium dico quod essentia divina est generans si ly ‘generans’ teneatur
						substantive, quia tunc est sensus ‘essentia est Pater qui est generans’ et hec est vera,
						sed sic concesso antecedente, consequentia est nulla, quia non sequitur nisi quod
						essentia est Pater qui generat quod verum est et sub illo sensu tenent propositiones
						antecedentis; sed, si ly ‘generans’ teneatur pure adiective, licet consequentia sit
						bona, antecedens tamen est falsum, quia essentia divina non est generans isto modo, et
						sic loquitur <name>Magister</name> in littera et decretalis, ut patet ibidem in
							<title>Glossa</title>.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e475">Ad quartum dico eodem modo quod essentia divina est Pater Filii. Si ly ‘Pater’ teneatur
						substantive, quia tunc est sensus quod essentia est Pater qui est Pater Filii, sed
						essentia non est Pater Filii si li ‘Pater’ teneatur adiective, tunc est sensus quod
						essentia est Pater generando Filium. In primo sensu concedo antecedens, sed consequentia
						non valet, nec eius probatio, quia in huiusmodi relativis non est mutua consequentia
						nisi ly ‘Pater’ teneatur adiective. In secundo autem sensu patet antecedens esse falsum,
						nec probatio per conversionem valet, quia, si li ‘Pater’ teneatur substantive,
						conceditur conversa, scilicet quod essentia est Pater Filii, sed, si teneatur adiective,
						debet sic converti Pater Filii est essentia, igitur aliquid quod est essentia est Pater
						Filii et hec est vera sicut illa ‘individuum est homo’ non convertitur in istam ‘homo
						est individuum’, sed in illam ‘aliquid quod est homo est individuum’.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e478">Ad quintum: si ratio esset bona, sequeretur quod Pater esset Filius, quia hec est vera
						‘essentia est Filius’. Dicendum ergo quod maior non est vera ubi termini non sunt idem
						convertibiliter et adequate et sic est in proposito, ut patet, licet forte non semper
						sit vera etiam ubi termini non sunt idem convertibiliter propter alium et alium modum
						significandi, de hoc tamen alias. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e481">Et ad primam confirmationem concedo quod, sicut hec est vera ‘essentia est paternitas’,
						ita et hec ‘essentia est generare’, sed ex hoc non sequitur, ergo essentia generat
						propter rationes <name>Magistri</name> superius adductas. </p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e487">Ad secundam eodem modo dico, quia concedo quod generare sit idem realiter cum essentia,
						sed ex hoc non sequitur essentia generat, sed essentia est generare.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e490">Ad sextum nego maiorem si ly ‘sicut’ sit nota omnimode similitudinis, quia actus
						essentialis non repugnat persone. Personalis autem repugnat essentie, ut patet ex
						dictis, licet sit vera si li ‘sicut’ sit nota identitas, quia, sicut actus essentialis
						est idem persone, ita personalis est idem essentie.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e493">Ad septimum nego antecedens. Et ad probationem <name>beati Augustini</name> respondet
							<name>Magister</name> in littera, distinctione 5, exponendo auctoritates et declarando
						expositiones ex dictis met <name>Augustini</name>. Et per hoc patet quid dicendum ad
						confirmationem et ad octavum argumen-
						
						<pb ed="#V" n="87-r"/>
						<cb ed="#V" n="a"/> 
						
						-tum.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e506">Ad nonum nego <name>Ricardum</name> in hac parte, quia oppositum postea determinavit
						Ecclesia.</p>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e512">Ad decimum respondet decretalis quod, propter simplicitatem persone divine, quelibet
						persona est illa res que nec generat, nec generatur et omnes tres persone sunt illa res,
						et ideo non sequitur quaternitas rerum.</p>
				</div>
				<div xml:id="atv-l1d5q1-Dd1e516">
					<head xml:id="atv-l1d5q1-Hd1e518">Ad rationes principales</head>
					<p xml:id="atv-l1d5q1-d1e521">Ad primam concedo maiorem, minorem et conclusionem que gratia forme sequitur ex
						premissis, quia non sequitur quod essentia generat, sed quia essentia sit ipsum
						generare, et hoc est verum. Determinationem <name>Magistri</name> concedo et est per
						Ecclesiam approbata et hec satis de hac distinctione.</p>

				</div>
			</div>
		</body>
	</text>
</TEI>
Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 5, Quaestio 1 - THESIS Digital Text Library

Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 5, Quaestio 1 [atv-l1d5q1.xml] text

Alphonsus Toletanus Vargas - Liber I, Distinctio 5, Quaestio 1 [atv-l1d5q1.xml]
text
