Alphonsus Toletanus Vargas - Prologus, Quaestio 1

Alphonsus Toletanus Vargas - Prologus, Quaestio 1 [atv-l1prolq1.xml]
text

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/master/src/out/critical.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/master/src/out/critical.rng" type="application/xml" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>Prologus, Quaestio 1</title>
        <author>Alphonsus Toletanus Vargas</author>
        <editor>Luciana Cioca</editor>
      </titleStmt>
      <editionStmt>
        <edition n="0.0.0-dev">
          <title>Prologus, Quaestio 1</title>
          <date when="2015-11-05">November 05, 2015</date>
        </edition>
      </editionStmt>
      <publicationStmt>
        <authority>
          <ref target="http://www.thesis-project.ro/">ERC-THESIS project n° 313339</ref>
        </authority>
        <availability status="free">
          <p>Published under a <ref target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0">Creative Commons Attribution 4.0 International</ref></p>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <listWit>
          <witness xml:id="V" n="Venice1490">Venice1490</witness>
        </listWit>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <schemaRef n="lbp-critical-1.0.0" url="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-schema/master/src/out/critical.rng"/>
      <editorialDecl>
        <p>Encoding of this text has followed the recommendations of the LombardPress 1.0.0 
          guidelines for a critical edition.
        </p>
      </editorialDecl>
    </encodingDesc>
    <revisionDesc status="draft">
      <listChange>
        <change when="2015-11-05" status="draft" n="0.0.0">
          <p>File Started for the first time.</p>
        </change>
      </listChange>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text xml:lang="la">
    <front>
      <div xml:id="include-list">
        <xi:include href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-lists/master/workscited.xml" xpointer="worksCited"/>
        <xi:include href="https://raw.githubusercontent.com/lombardpress/lombardpress-lists/master/Prosopography.xml" xpointer="prosopography"/>
      </div>
      <div xml:id="starts-on">
        <pb ed="#V" n="1-v"/>
        <cb ed="#V" n="a"/>
      </div>
    </front>
    <body>
      <div xml:id="atv-l1prolq1">
        <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e3470">Prologus, Quaestio 1</head>
        <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3473">Circa prologum istius operis queritur
          primo: utrum aliqua notitia evidens de
          veritatibus theologie sit possibilis
          viatori de potentia Dei absoluta, que sit
          scientia proprie dicta.</p>
        <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3476">Et videtur primo
          quod non, quia scientia proprie dicta est effectus
          demonstrationis cuius medium est diffinitio,
          ex <ref>I <title ref="#PosteriorAnalytics">Posteriorum</title>;</ref> igitur cuius non est diffinitio, nec scientia
          proprie dicta. Dei autem non est diffinitio cum sit simpliciter simplex;
          igitur nec scientia proprie dicta. Quo
          posito sequitur quod de veritatibus theologie non sit possibilis
          scientia.</p>
        <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3485">Contra: omnis scientia que non est beatifica
          est communicabilis viatori saltem divina virtute.
          Notitia abstractiva de subiecto theologiae et veritatibus
          theologicis non est beatifica quantumcumque sit
          evidens et scientifica, quia sola intuitiva ponitur beatifi<cb ed="#V" n="b"/>ca;
          igitur etc.</p>
        <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3490">Respondeo. In ista questione erunt quattuor articuli,
          quia primo ponam aliquorum terminorum declarationes
          cum quibusdam distinctionibus, secundo conclusiones cum
          suis deductionibus. Tertio movebo dubia. Quarto
          respondebo et dicam ad argumenta principalia.</p>
        <div>
          <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e3496">Primus articulus</head>
          <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3499">Quantum ad primum primi articuli, primo declarabitur
            quid per viatorem, secundo quid per veritates
            theologicas importetur.</p>
          <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3507">De primo dico quod viator est
            ille qui non habet beatitudinem sibi possibilem de potentia
            Dei ordinata et est in statu merendi. Et per primum
            excludit beatus qui habet beatitudinem sibi debitam.
            Per secundum, damnatus, cui beatitudo non est possibilis
            de potentia Dei ordinata quamvis sit sibi possibilis
            de potentia Dei absoluta. Per tertium, ad purgatorium
            destinatus, qui non est in statu merendi.</p>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e3527"><supplied>Aliquae propositiones</supplied></head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3531">Ex ista descriptione sequuntur alique propositiones.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3535">Prima est quod non repugnat viatori evidens notitia deitatis,
              quia quod non ponit viatorem extra terminum vie sibi non
              repugnat inquantum viatori. Evidens notitia deitatis
              est huiusmodi; ergo. Probatur minor, quia per solam notitiam
              deitatis non habetur beatitudo possibilis viatori de
              potentia Dei ordinata, cum talis consistat in visione et
              fruitione Dei, secundum determinationem ecclesie, igitur
              non ponit ipsum extra terminum vie.</p> 
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3552">Contra descriptionem quam dat <name ref="#Ockham">Ockham</name> de viatoris
              intellectu in <title>Prologo</title> 1, questione 1, articulo 1.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3564">Secunda est quod improprie et minus sufficienter
              describunt intellectum viatoris quod intellectus
              viatoris est ille qui non habet notitiam intuitivam
              deitatis sibi possibilem de potentia Dei ordinata, quia
              sic intellectus existentis in purgatorio esset intellectus
              viator, quod est improprie dictum. Et confirmatur, quia tunc
              omnes sancti patres <title>Veteris Testamenti</title> fuissent viatores
              usque ad ascensionem Christi, quod non conceditur.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3587">Preterea, illa descriptio est nulla cuius oppositum
              per aliquam potentiam potest inesse descripto. Sed sic
              in proposito est, quia notitia intuitiva deitatis per aliquam
              potentiam potest intellectui viatoris communicari,
              ut patet ex propositione precedenti et clarius
              apparebit articulo sequenti, conclusione secunda; igitur etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3601">Contra descriptionem quam dat <ref><name ref="#JohnOfRodington">Roddenton</name> de viatore
              in <title>Prologo</title> primi, questione 2, articulo 1.</ref></p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3613">Tertia est quod insufficienter etiam describunt
              viatorem quod viator est ille qui cognoscit per
              speculum et est in statu merendi. Et hec sequitur ex
              prima, quia si non repugnat viatori inquantum viator,
              evidens notitia deitatis non est de ratione ipsius cognoscere
              per speculum.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3627">De secundo dico quod per se
              veritates theologice revelate, de quibus nunc agitur,
              sunt tantum ille quibus firmiter adheremus solum per fidem,
              non per experientiam vel rationem demonstrativam,
              etiam si de facto habeamus aliquam notitiam,
              aliter fides non esset viatoribus meritoria, <name ref="#GregoryGreat">beato Gregorio</name>
              dicente quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e3643">fides non habet meritum ubi humana ratio prebet experimentum.</quote></p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3646">Ex hoc infero quod nulla veritas
              nobis naturaliter per se nota vel ex per se notis deducta
              est per se de consideratione theologici habitus
              revelati, ut prescindit a naturaliter acquisitis, quia ad
              assentiendum talibus sine fide cogitur intellectus.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3657">Et confirmatur, quia vel notitia de veritatibus theologice
              revelate est viatoribus clara, vel enigmatica.
              Si clara, non videmus nunc per speculum et in enigmate,
              contra <name ref="#Paul">Apostolum</name>. Et ulterius frustra queritur an notitia
              evidens de huiusmodi veritatibus sit possibilis viatori.
              Si enigmatica, igitur non est per se nota nec deducta
              ex aliquo per se noto.</p>
            <!-- note type desciription for next paragraph <p>Evasio <name ref="#Ockham">Ockham</name> ubi supra.</p> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3680">Nec valet evasio dicens quod alique veritates theologice
              supernaturaliter sunt cognoscibiles, ut quod Deus
              <pb ed="#V" n="2-r"/>
              <cb ed="#V" n="a"/>
              sit trinus et unus. Alique autem naturaliter cognoscibiles considerantur
              in habitu theologie revelate ut prescindit etc., sicut
              principia vel sicut conclusiones. Non sicut principia, quia
              ex principiis per se notis vel deductis ex per se notis deducitur
              conclusio evidens, et sic omnis veritas theologica
              esset evidenter nota, quod est contra positum. Et confirmatur, quia
              principia theologici habitus revelati, ut prescindit etc.,
              sunt articuli fidei omnes vel saltem aliqui, ut suppono
              ad presens, qui non sunt nobis evidenter noti. Nec sicut
              conclusiones, quia vel deducerentur ex principiis creditis,
              vel evidenter notis. Non evidenter notis, ut patet ex dictis.
              Si ex creditis, non sunt naturaliter evidentes, et sic contradictio in dictis.</p>
            <!-- discuss this paragraph with Lucia, as I think the Ockham section is a note and the paragrah should read: "sed contra proposition istam..."
              she has "istam" starting a new paragraph, because it looks separated on account of the marginal note -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3715">Sed contra propositionem <!-- not style description of paragraph <ref><name ref="#Ockham">Ockham<supplied>i</supplied></name> ubi supra</ref> -->
              istam instatur ab eis, quia omnes veritates necessarie homini
              viatori ad eternam beatitudinem consequendam sunt veritates
              theologie dicente <ref><name ref="#Augustine">beato Augustino</name> XIV <title ref="#deTrinitate">De Trinitate</title>, capitulo 1,</ref>
              quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e3737" ana="#Augustine_deTrinitate_14_1_3_b">Non utique quicquid ab homine sciri potest in rebus humanis,
              ut plurimum supervacue vanitatis et noxie curiositatis est,
              huic scientiae tribuendum, sed illud tantummodo quo
              fides saluberrima, que ad veram beatitudinem ducit, gignitur,
              nutritur, defenditur et roboratur.</quote> Sed multe tales sunt
              naturaliter cognoscibiles etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3751">Preterea, iste veritates
              <mentioned>Deus est unus, sapiens et bonus</mentioned> sunt theologice, cum sint
              necessarie ad salutem et tamen naturaliter cognoscibiles.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3760">Ad primum istorum dico quod theologia quedam est revelata,
              quedam acquisita. Theologia revelata procedit ex articulis
              omnibus vel aliquibus tamquam ex principiis, ut nunc suppono.
              Theologia vero acquisita est articulorum declarativa
              et defensiva ex probabilibus nobis notis in lumine
              naturali non quidem ut per rationem ad fidem accedamus,
              sed ut eorum que credimus quantum possimus intellectu
              et contemplatione delectemur, sicut docet <ref><name ref="#Anselm">Anselmus</name> I <title ref="#Anselm_CurDeusHomo">Cur
                Deus Homo</title>, capitulo 1.</ref></p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3788">His premissis dico quod non omnes veritates
              necessarie viatori ad eternam beatitudinem
              sunt veritates theologice revelate, ut prescindunt a
              naturaliter acquisitis nisi sint articuli fidei vel ex articulis
              per se deducte, cuius ratio est, quia omnis veritas per se considerata
              in habitu quocumque est in eodem principium vel conclusio.
              Nec auctoritas <name ref="#Augustine">beati Augustini</name> est ad propositum, quia loquitur de
              habitu theologie acquisite, non revelate, prout patet
              ibidem.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3812">Ad secundum dico quod tales veritates sunt per
              se de consideratione metaphysice vel theologie acquisite,
              non revelate, ut patet ex dictis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3819">Quantum ad secundam partem huius primi articuli distinguo
              primo de habitu scientifico, quia potest accipi communiter,
              proprie, et magis proprie. Communiter quidem accipitur
              pro notitia mentis clara vel enigmatica cum adhesione
              firma, et sic fides potest dici scientia, sicut loquitur <ref><name ref="#Augustine">beatus
                Augustinus</name> XV <title ref="#deTrinitate">De Trinitate</title>, capitulo 32, de parvulis,</ref> dicens <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e3840">Absit ut scire
              nos negemus quod testimonio didicimus antiquorum.</quote>
              Proprie autem accipitur pro notitia mentis quacumque firma
              ratione comprehensa, et sic distinguitur a fide, non tamen a sapientia.
              Sic loquitur <ref><name ref="#Augustine">beatus Augustinus</name> I <title ref="#Retractationum">Retractationum</title>, capitulo
                14,</ref> dicens: <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e3861">Proprie quippe cum loquimur illud solum scire didicimus
                  quod mentis firma ratione comprehendimus.</quote> Scientia
              igitur proprie dicta est notitia mentis scibilis infallibilis
              firma ratione comprehensa, quia notitia mentis non convenit
              cum ceteris virtutibus intellectualibus, quia scibilis infallibilis
              distinguitur ab opinione, prudentia, et arte, que
              possunt esse de contingentibus, quia firma ratione comprehensa
              distinguitur ab intellectu principiorum et fide. Magis proprie
              vero accipitur pro notitia mentis rerum temporalium firma
              ratione comprehensa, et sic scientia distinguitur a sapientia.
              Sic loquitur <ref><name ref="#Augustine">beatus Augustinus</name> XII <title ref="#deTrinitate">De Trinitate</title>, capitulo finali,</ref> dicens quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e3894">Hec est
              sapientie et scientie recta distinctio, ut ad sapientiam pertineat
              eternarum rerum cognitio intellectualis; ad scientiam
                vero temporalium rerum cognitio rationalis.</quote> Scientia igitur sic
              sumpta est notitia mentis scibilis infallibilis, non
              eterni, sed temporalis firma ratione comprehensa.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3907">Secundo
              <cb ed="#V" n="b"/>
              distinguo de notitia enigmatica, quia quedam est intuitiva,
              quedam abstractiva, quedam superintuitiva, et quedam
              discursiva sive deductiva.</p>
          </div>
          <div>
            <head>Notitia intuitiva</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3970">Notitia intuitiva
              est cognitio rei in se ipsa actualiter et presentialiter existentis,
              qualis est cognitio facialis de qua loquitur <ref><name ref="#Paul">Apostolus</name>
                <title ref="#Icor">I Ad Corinthos</title>, 13:</ref> <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e3930" ana="#Icor13_12">Videmus nunc per speculum et in enigmate,
                  tunc autem facie ad faciem.</quote> Et quod ista distinctio sit convertibilis
              patet, quia omnis cognitio rei in se ipsa est intuitiva
              et omnis intuitiva est cognitio rei in se ipsa, quod patet
              in notitia intuitiva sensitiva que non potest haberi sine
              actuali presentia obiecti, dicente <ref><name ref="#Augustine">beato Augustino</name> XI <title ref="#deTrinitate">De Trinitate</title>,
                4, de parvis</ref> quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e3952">Re visibili detracta nulla est, nec ulla
                  omnino potest esse visio si corpus non sit quod videri possit.</quote> Et
              capitulo sequenti dicit quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e3957">Informatio sensus que visio dicitur
                a solo imprimitur corpore, quod videtur, id est a re aliqua visibili,
                qua detracta nulla remanet forma que inherat
                sensui dum adesset illud quod videbatur, velut in aqua vestigium
                tamdiu est, donec ipsum corpus quod imprimitur
                ibi est quo ablato nullum erit.</quote> Hec <name ref="#Augustine">Augustinus</name>. Notitia igitur
              sensitiva, si sit intuitiva, est cognitio rei sensibilis in se ipsa.
              Et quia sicut notitia intuitiva sensitiva se habet ad sensibile,
              sic intellectiva ad intelligibile, idem sequitur
              ad intellectivam intuitivam.</p>
            <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e3984"><supplied>Duae propositiones</supplied></head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3988">Ex hiis sequuntur due propositiones.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e3993">Prima est quod Deus ab eterno non cognovit
              creaturas intuitive, quia notitia intuitiva est cognitio
              rei in se ipsa. Creature autem non fuerunt ab eterno. Istam
              rationem tangit <ref><name ref="#Augustine">beatus Augustinus</name> IV <title ref="#DeGenesiAdLitteram">Super Genesim ad Litteram</title>, capitulo 3,
                de magnis,</ref> ubi inquit <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4011">Ubi Deus cernebat creaturas
                  antequam producerentur, <!-- end quote seg -->dicit <!--start second quote seg--> Neque enim extra se ipsum
                  cernebat sicut cernimus oculis corporeis que videmus
                  que utique nondum erant cum disponerentur, ut fierent.</quote></p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4024">Secunda est quod notitia intuitiva de creaturis non est perfectissima,
              quia Deus ab eterno cognovit perfectissime
              creaturas, non tamen intuitive. Et confirmatur, quia cognitio
              vespertina non est perfectissima. Sed cognitio intuitiva
              de creaturis est vespertina, dicente <ref><name ref="#Augustine">beato Augustino</name>, libro predicto, capitulo 5,</ref>
              quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4042">Postquam Deus fecit firmamentum, non solum
                in verbo Dei sicut ante, sed in ipsa eius natura cognoscitur.</quote>
              Ecce cognitio eius intuitiva. Et subdit immediate
              <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4050">que cognitio communi nomine, id est recte vespere nomine significatur;</quote>
              ergo etc.</p>
            <!-- <name>Aureolus</name> in <title>Prologo</title> primi, questione 2, articulo 3. --> <!-- i would call this a note in the diplomatic transcription, similar to marginal note, which should be embeded in the paragraph; see what I've done with wodehmam -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4061">Contra diffinitionem tamen istam instatur sic: notitia
              intuitiva potest haberi sine actuali presentia obiecti,
              igitur non est cognitio rei in se ipsa actualiter etc.
              Consequentia est nota. Antecedens probatur multiplici experientia.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4072">Prima est in visionibus derelictis ex forti visibili
              quam <ref><name ref="#Augustine">beatus Augustinus</name> XI <!-- should this be II; check with Lucia --> <title ref="#deTrinitate">De Trinitate</title>, capitulo 1,</ref> ubi ait quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4086">plerumque cum
                diu solem attenderimus vel quecumque luminaria et deinde
                oculos clauserimus, quasi versantur in conspectu quidam
                colores lucidi varie sese concomitantes, et minus minusque
                fulgentes, donec omnino desistant, quas intelligimus
                reliquias esse illius forme que facta erat in sensu.</quote> Et
              concludit quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4104">erat idem cum illa cum videremus, sed illa clarior et expressior, sed multum coniuncta cum specie rei eius que cernebatur, ut discerni divino non posset et ipsa erat visio.</quote> Hec <name>Augustinus</name>.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4112">Ex quo patet quod visio solis aut aliorum
              luminarium remanet in oculo obiecto recedente,
              secundum <name ref="#Augustine">Augustinum</name> et experientiam.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4122">Secunda est in somniis, quam ponit
              <ref><name ref="#Averroes">Commentator</name> in tractatu suo <title>De somno et vigilia</title></ref> fere
              circa medium, dicens quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4135">In somno videt homo et sentit
                per quinque sensus absque eo quod sit ibi aliquod sensibile
                extrinsecum. Hoc autem accidit per motum contrarium ei qui est in vigilia.
                In vigilia enim sensibilia extrinseca movent sensus et
                sensus communis movet virtutem imaginativam. In somno autem
                revertetur intentio imaginativa et movebit sensum communem
                et sensus communis movebit virtutem particularem;
                et sic accidit quod homo comprehendit sensibilia, licet non
                sint extrinsecus.</quote> Hec <name>Commentator</name>.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4159">Ex quo patet quod
              visio est in oculis somniantis se videre et auditio in
              <pb ed="#V" n="2-v"/>
              <cb ed="#V" n="a"/>
              auditu et tactus in tactu in absentia reali obiectorum.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4167">Tertia est in timentibus qui sonos audiunt et terribilia
              vident, dissoluti timore, teste <name ref="#Averroes">Commentatore</name> qui
              ait, ubi supra, quod <quote>Hoc accidit habentibus timorem et infirmis
              propter debilitatem virtutis cogitative que dissolvitur,
              unde accidit eis accidens tale.</quote></p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4183">Quarta est in ludificatis
              de quibus constat quod vident ea que non sunt, ut
              castra, canes, lepores et similia.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4190">Quinta est in habentibus
              oculos molles in quibus, cum viderint rubeum,
              derelinquitur visio rubei, ita ut rubeum appareat eis
              omne quod viderint. Et confirmatur, quia Deus potest facere
              quicquid non implicat contradictionem. Sed servare fundamentum
              relationis corrupto termino et transeunte
              respectu non implicat contradictionem; igitur potest fieri
              a Deo. Sed notitia intuitiva est aliquod absolutum fundans
              respectum ad rem intuitive cognitam; igitur Deus poterit
              facere eius notitiam corrupto termino et re presentialiter non
              existente.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4214">Preterea, Deus potest omnem rem conservare absque omni
              alia re a qua non dependet nisi effective. Sed absolutum
              intuitive notitie est quedam res de predicamento
              qualitatis et per consequens non dependet ab obiecto
              nisi effective tantum; igitur etc. Sed istis non obstantibus
              dicendum quod notitia intuitiva sine reali et actuali obiecti
              presentia haberi non potest, sicut patet per <name ref="#Augustine">beatum Augustinum</name>
              superius allegatum.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4235">Ad experientias dicendum quod huiusmodi
              visiones vere sunt et obiecti presentes sunt
              et actualiter existentes, sed iudicium sensus inter omnes est
              falsum, sicut docet <ref><name ref="#Anselm">Anselmus</name> <title>De veritate </title>, capitulo 6,</ref> ubi
              ad consimiles experientias respondet dicens quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4254">ipse sensus interior
                se fallit, non illud mentitur exterior.</quote></p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4259">Ad primam
              igitur dico quod visio solis non remanet in oculo sole
              recedente, nec illa fuit intentio <name ref="#Augustine">beati Augustini</name>, immo totum
              oppositum, ut patet ex supradictis et ex dictis in
              eodem capitulo. Dicit enim ibidem quod sicut si liquido humori
              adiungeretur anulus, eo detracto, nihil imaginis
              apparet et tamen in illo humore antequam detraheretur fuit
              anuli forma; sic a simili de visionibus respectu obiecti
              sensus oculorum, ideo non habet imaginem corporis
              quod videtur quamdiu videtur, qui eo detracto non remanet
              et loquitur expresse de imagine que est visio sole; igitur vel
              quocumque alio luminari detracto non remanet visio
              illius, secundum <name ref="#Augustine">Augustinum</name>. Et in auctoritate videlicet ad oppositum
              allegata dicit quod <quote>Colores illi lucidi sunt reliquie
              illius forme que facta fuit in sensu dum corpus
              lucidum videretur.</quote> Non igitur vult quod tunc corpus
              lucidum videatur, sed quod fuerit visum. Non est ergo
              intentio <name ref="#Augustine">beati Augustini</name> quod visio sit de luminari absente,
              sed de speciebus vel impressionibus derelictis ab ipso
              in lampadibus oculorum que prius fuerunt ratio videndi,
              tunc autem visionis obiectum. Iudicium tamen
              sensus interior potest esse falsum, quia propter similitudinem istorum
              colorum et solis iudicabit visionem esse solis, cum tamen
              non sit.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4321">Ad secundam potest uno modo dici quod in oculis somniantis
              se videre non est vera visio, nec in auditu auditio;
              nec <name ref="#Averroes">Commentator</name> dicit quod in somniis videt homo et
              sentit per quinque sensus, sed quod videtur quod videat per
              quinque sensus, quia videtur sibi quod sentiat, cum tamen nulla
              sit sensatio in sensu exteriori, quod patet ex dictis <name ref="#Averroes">Commentatoris</name>,
              ibidem, qui diffiniens somnium dicit: <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4342">Somnus
                est sensus in potentia in natura rerum existentium.</quote> Et subdit
              immediate: <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4349">Dormiens enim videt quasi quod comedat et bibat
                et sentiat per quinque sensus.</quote> Sed certum est quod dormiens
              somnians se comedere non vere comedit, nec
              somnians se bibere vere bibit; igitur non videtur quod
              somnians se sentire per quinque sensus vere sentiat,
              quamvis sibi sic videatur. Ista videtur intentio <ref><name ref="#Augustine">beati
                Augustini</name> XI <title ref="#deTrinitate">De Trinitate</title>, capitulo 4, de magnis, vel 11, de parvis,</ref> ubi
              dicit quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4375">Cum voluntas ad interiorem fantasiam tota confluxerit,
                atque a presentia corporum que circumiacent
                <cb ed="#V" n="b"/>
                sensibus corporis, atque ab ipsis corporis sensibus
                animi aciem omnino avertit, atque ad eam que intus
                cernitur imaginem convertit, tanta effunditur similitudo
                speciei corporalis expressa in memoria, ut nec ipsa
                ratio discernere sinatur utrum foris corpus ipsum videatur
                vel intus tale aliquod cogitetur. Nam interdum
                homines nimia cogitatione rerum visibilium vel allecti,
                vel perterriti, etiam huiusmodi repente voces ediderunt,
                quasi revera in mediis talibus actionibus seu passionibus
                versarentur.</quote> Et subdit modicum infra. <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4403">Ex eodem
                  genere actionis, id etiam est quod in somniis per
                  imagines illuduntur.</quote> Hec <name ref="#Augustine">Augustinus</name>.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4415">Ex quibus verbis satis
              evidenter apparet quod in somniis corpus ipsum foris non
              videtur, sed intus tale aliquid cogitatur.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4422">Potest etiam dici
              secundo si concedatur quod visio sit in oculo somniantis se videre
              quod talis non est sine actuali presentia obiecti, quia obiectum
              non est sensibile extrinsecum absens, nec tale intuetur
              in somniis, sed species eius actualiter existens in lampadibus
              oculorum. Et hoc accidit per contrarium motum
              ei qui est in vigilia, secundum <name ref="#Averroes">Commentatorem</name>. Non est igitur visio
              sine actuali presentia obiecti, licet iudicium sensus
              interioris possit esse falsum, quod iudicabit visionem illam
              esse sensibilis extrinseci, cum non sit.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4447">Potest etiam dici
              tertio si concedatur quod somnians se videre vere videat
              sensibile extrinsecum absens, quia talis visio non est intuitiva
              sensibilis extrinseci, sed abstractiva tantum, licet sit intuitiva
              speciei, quia non est visio extrinseci in se, sed in eius
              imagine vel specie. Nec debet putari mirabile casu
              posito quod aliqua visio sit abstractiva sensibilis extrinseci,
              immo forte talis est omnis visio qua quis faciem
              suam videt vel alterius in speculo, cum non ipsam in se,
              sed in eius imagine vel specie videat.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4471">Ad tertiam patet
              quid dicendum ex dictis <name ref="#Augustine">beati Augustini</name> <ref>in prima solutione
                ad precedentem experientiam allegatam.</ref> Non enim
              dissoluti timore vident vel audiunt aliquid extra, sed
              intus tale ab eis aliquid cogitatur, licet nec ipsa ratio hoc
              discernere sinatur. Cum his concordat <ref><name ref="#Ambrose">Ambrosius</name> Super
                illud Lucae XI</ref>: <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4501">Hominis cuiusdam divitis fructus uberes agri
                  attulit, dicens quod hi, qui per insaniam mente<supplied>m</supplied> translati sunt, iam
                  non res ipsas, sed passionis fantasias vident.</quote> Possunt tamen aliquotiens
              huiusmodi voces vel strepitus machinationibus demonum
              fieri, sed tunc non erit sensatio sine actuali
              presentia obiecti.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4518">Ad quartam, de ludificatis, respondet
              <ref><name ref="#Augustine">beatus Augustinus</name> IV <title ref="#deTrinitate">De Trinitate</title>, capitulo 22 de parvis,</ref> dicens: <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4530">Quid
                magnum est diabolo et angelis eius de corporeis
                elementis per aer<supplied>i</supplied>a corpora facere quae caro miretur,
                aut etiam occultis inspirationibus ad illudendum humanos
                sensus fantasmata imaginum machinari quibus
                vigilantes dormientesve decipiant vel furentes
                exagitent.</quote> Hec <name ref="#Augustine">Augustinus</name>.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4553">In talibus igitur illusionibus
              sive fiant machinationibus demonum, sive per artificium
              perspective appareant in aere corpora colorata.
              Que vere sunt aliquid in rerum natura non fit
              visio sine obiecto, sed iudicium sensus interioris
              fallitur, quia aliter iudicat illud esse quam sit.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4572">Ad quintam
              respondet <ref><name ref="#Anselm">Anselmus</name> in similis</ref> ubi supra dicens quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4581">Si visus,
                si affectus aliquo colore alium quicunque occurrat
                aut nullatenus, aut minus integre suscipit; ideo
                illum, quem prius cepit, aut solum, aut cum eo qui prius
                occurrit renunciat. Si enim visus quantum capax est
                coloris tantum afficitur priori colore; non potest alium simul
                sentire colorem. Si autem minus quam colorem sentire
                possit, priori afficitur, potest alium sentire, ut si transit
                per aliquod corpus, velut per vitrum, quod ita sit
                perfecte rubicundum ut omnino ipse visus afficiatur
                eius rubore, nequit diverso simul affici colore.
                Si autem non tam perfectum invenit ruborem qui prior
                occurrit quantum coloris capax est quasi nondum
                plenus, adhuc alium valet assumere colorem in<pb ed="#V" n="3-r"/><pb ed="#V" n="a"/>quantum
                eius capacitas priore colore non est satiata.</quote>
              Et subdit immediate: <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4617">Qui ergo hoc nescit putat visum
                renunciare, quia omnia quae post prius assumptum colorem
                sentit aut omnino, aut aliquatenus eiusdem sint coloris.
                Unde contingit ut sensus interior culpam suam imponat
                sensui exteriori.</quote> Hec <name ref="#Anselm">Anselmus</name>.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4632">Et quia habentes oculos
              molles faciliter afficiuntur coloribus decipitur sensus
              interior; non est tamen visio sine actuali presentia obiecti.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4639">Ad rationes simul concedo quod Deus potest facere et conservare
              absolutum intuitive notitie, ut puta absolutum
              visionis corrupto termino et transeunte respectu,
              sed casu posito habens huiusmodi visionem non videret,
              nec est implicatio contradictionis quod aliquis habeat absolutum
              visionis formaliter in visu et non videat, ut suppono
              ad presens, quod ex intentione declarabitur in <ref>prima
              distinctione.</ref> Non igitur sequitur quod possit aliquid intuitive
              cognosci corrupto termino et transeunte respectu, sicut
              iste doctor imaginatur. Patet igitur hiis solutis quod
              intuitiva est cognitio notitia rei in se ipsa actualiter existente.</p>
            </div>
          </div>
          <div>
            <head>Notitia abstractiva</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4666">Notitia vero abstractiva est cognitio rei in eius representativo
              creato, qualiter cognoscimus res absentes per
              earum species, sicut docet <name ref="#Augustine">beatus Augustinus</name> II <title ref="#deTrinitate">De Trinitate</title> per totum.
              Et quod ista diffinitio sit convertibilis patet, quia omnis
              cognitio rei in eius representativo creato est abstractiva
              et omnis abstractiva est cognitio rei in eius representativo
              creato; igitur etc. Patet quod in abstractiva
              sensus cuiusmodi est imaginatio que non potest haberi
              sine huiusmodi representativo, sicut patet per <ref><name ref="#Averroes">Commentatorem</name>
                <title>De somno et vigilia</title>,</ref> per totum. Et ex sensitiva idem
              concluditur de intellectiva. Hec est expressa sententia <ref><name ref="#Augustine">beati
                Augustini</name> II <title ref="#deTrinitate">De Trinitate</title>, capitulo 4, de magnis, vel 13, de parvis,</ref>
              ubi sic inquit: <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4721">Quod ad corpori sensum est aliquod corpus
                in loco, hoc est ad animi aciem similitudo corporis in
                memoria. Et quod est aspicientis visio ad eam speciem
                corporis ex qua sensus formatur, hoc est visio cogitantis
                ad imaginem corporis in memoria constitutam.</quote>
              Et capitulo sequenti dicit: <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e4735">Sicut cum forma et species corpori interierit,
                non potest ad eum voluntas sensum revocare cernentis
                ita cum imago quam memoria gerit oblivione deleta
                est non erit quo animo aciem formet voluntas recordando
                retorqueat.</quote> Hec <name ref="#Augustine">Augustinus</name>.</p>
          <!-- could add subsection here -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4754">Ex hiis sequuntur
              alique propositiones.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4759">Prima est quod notitia intuitiva
              et abstractiva possunt esse de eodem obiecto sub eadem
              ratione formali, quia idem obiectum re et ratione potest cognosci
              in se ipso et sic intuitive cognoscitur. Potest etiam cognosci
              in suo representativo creato et sic abstractive nisi
              tali repugnet propter infinitatem sic representari.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4772">Secunda est
              quod abstractiva notitia potest haberi de actuali rei existentia,
              quia per speciem in memoria constitutam non solum
              attingitur quidditas, sed actualis existentia rei.Recordamur
              enim de actualibus rebus quas vidimus, sicut
              docet experientia.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4790">Tertia est quod notitia intuitiva
              in ratione evidentie est universaliter perfectior abstractiva,
              quia sicut res se habet ad esse, ita ad cognosci;
              igitur, ubi perfectius habet esse, evidentius cognoscitur.
              Sed perfectius habet esse in se ipsa quam in suo representativo
              creato; ergo etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4803">Quarta est quod Deus ab eterno
              non cognovit creaturas abstractive, tum quia non cognovit
              eas in aliquo representativo creato, tum quia perfectissime
              cognovit eas et cognitio abstractiva non est perfectissima,
              ut patet ex propositione precedenti.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4815">Quinta est quod notitia intuitiva et abstractiva quantum ad
              ipsarum absoluta non distinguuntur specifice, quia que distinguuntur
              specifice distinguuntur numero, ut patet per
              <ref><name ref="#Aristotle">Philosophum</name> V <title ref="#Metaphysics">Metaphysica</title>, capitulo de uno.</ref> Notitia vero intuitiva
              et abstractiva quantum ad absoluta non necessario distinguuntur
              numero. Eadem enim notitia numero non variata
              in aliquo absoluto que nunc est intuitiva alicuius
              obiecti potest esse abstractiva eiusdem; ergo etc.
              <cb ed="#V" n="b"/>Assumptum probatur, quia manente eadem notitia numero
              quantum ad eius absolutum qua nunc angelus vel homo
              cognoscit rosam intuitive, rosa desinat esse presens intellectui
              in se ipsa et fiat presens in eius imagine vel specie.
              Patet quod eadem notitia numero non variata in aliquo
              absoluto, que prius fuit intuitiva rose, nunc erit abstractiva
              eiusdem. Et si iterum desinat esse presens
              in eius imagine vel specie et fiat presens in se ipsa, eadem
              notitia numero quantum ad absolutum, que fuit abstractiva
              rose, nunc erit intuitiva eiusdem, ergo.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4863">Sexta
              est quod notitia intuitiva et abstractiva, prout includunt
              respectus attingentie ad obiecta, specifice distinguuntur,
              tum quia sic earum diffinitiones convertibiles
              et adequate sunt differentes, ut patet ex dictis,
              tum quia sic in ratione evidentie perfectionalis adequari
              non possunt, tum quia sic magis differunt in ratione notitie
              quam quecumque due intuitive vel abstractive que saltem
              numeraliter sunt distincte.</p>
            <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e4886"><supplied>Landulphus</supplied></head> <!-- this should be a note in diplomatic transcription <name ref="#LandulphusCaracciolo">Landulphus</name> in <title>Prologo</title> I, questione 1, articulo 1. -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4899">Sed contra istas duas ultimas propositiones instatur, quia contra
              primam est opinio dicentium quod hec due notitie differunt se
              ipsis specifice, quod probatur.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4907">Primo sic: quecumque sunt infra unum
              specie aut equantur, aut unum excedit alterum. Sed
              iste due notitie nec equantur nec una alteram excedit
              in eadem specie; igitur non sunt eiusdem speciei. Maior patet,
              quia participantia eadem speciem aut participant eam equaliter,
              aut inequaliter. Minor probatur, quia notitia abstractiva
              et intuitiva non sunt equales, alias sicut intuitiva
              de Deo est beatifica, ita esset et abstractiva. Nec inequales,
              quia per intensionem una posset attingere aliam,
              sicut minus album attingeret magis album per
              intensionem.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4931">Secundo sic: quia que infra idem genus differunt
              plusquam numero, differunt specie saltem. Sed he due
              notitie infra genus cognitionis differunt plusquam numero;
              igitur differunt specie. Maior patet. Minor probatur,
              quia plus differunt intuitiva et abstractiva quam intuitiva
              et intuitiva. Plus enim differunt abstractiva mea
              de Deo et intuitiva quecumque quam intuitiva <name>beati Guillelmi</name>
              et intuitiva <name ref="#Paul">beati Pauli</name>.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e4958"><supplied> Bernardus Oliverii</supplied> <!-- this should be a marginal note in documentary transcription <name>Bernardus Oliverii</name> in <title>Prologo</title> I, questione 18, articulo 1. --></head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4964">Contra secundam est opinio dicentium absolute quod
              hec due notitie sunt interdum eiusdem speciei, quod probatur.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4970">Primo sic: scientie specificantur ab obiectis formaliter sumptis.
              Sed idem sub eadem ratione formali potest esse obiectum
              notitie intuitive et abstractive; ergo interdum
              sunt eiusdem speciei.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e4980">Preterea, si notitia intuitiva et
              abstractiva distinguerentur specifice, notitia intuitiva
              quam habet angelus de vilissimo obiecto esset nobilior
              secundum speciem cognitione abstractiva quam habet de Deo,
              quod non est verum. Consequentia probatur, quia quandocumque due
              differentie, quarum una perfectior est altera, dividunt
              aliquod commune, omne contentum sub perfectiorem nobilius
              quocumque contento sub ignobiliori. Patet de corporeo
              et incorporeo et similibus. Sed stante hypostasi
              intuitivum et abstractivum sunt due differentie dividentes
              notitiam in communi, quia omnis notitia est intuitiva
              vel abstractiva et intuitiva est nobilior abstractiva;
              ergo etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5009">Preterea, si intuitivum et abstractivum essent
              differentie esentiales scientie, practicum et speculativum
              non essent differentie essentiales, quod tamen est falsum. Consequentia
              probatur, quia vel practicum et speculativum
              essent differentie universaliores aut minus universales,
              vel equales. Non equales, quia vel essent eedem, vel
              ex opposito condistincte. Non eedem, quia quelibet istarum
              potest reperiri sine intuitiva. Nec opposite, quia non possent
              de eodem predicari, quod tamen est falsum. Nec universaliores,
              quia differentie minus universales semper excludunt unam de differentiis universalioribus.
              Patet de animato et inanimato, que totaliter exclu<pb ed="#V" n="3-v"/><cb ed="#V" n="a"/>dunt
              incorporeum. Intuitivum autem et abstractivum dicuntur
              de scientia practica et speculativa. Nec sunt minus universales,
              quia per eadem rationem practicum et speculativum
              non dicerentur nisi de intuitivo tantum vel abstractivo,
              quod non est verum.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5051">Preterea, si abstractivum et intuitivum
              inducerent differentiam specificam in notitiis, intuitiva
              sensitiva nostra de accidente et intuitiva quam
              habet angelus de homine vel alio angelo magis convenirent
              quam intuitiva et abstractiva quas habet idem
              angelus de eodem homine vel de eodem angelo. Quod tamen est
              falsum, quia visio corporalis magis differt a cognitione
              angeli quacumque quam una notitia angeli differat ab
              alia. Consequentia patet, quia que differunt priori differentia,
              magis differunt quam que differunt posteriori.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5073">Istis tamen obstantibus non videtur posse concedi sine
              distinctione quod iste due notitie sint idem vel distinguantur
              specifice, quia, licet sint eiusdem speciei quantum
              ad absoluta, distinguuntur tamen specifice prout includunt
              respectus attingentie ad obiecta; nec rationes
              istarum opiniorum convincunt.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e5091"><supplied>Ad rationes Landulphi</supplied></head>
            <!-- feels like note or heading<p>Ad rationes <name ref="#LandulphusCaracciolo">Landulphi</name>.</p> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5097">Ad primum igitur prime opinionis dico quod iste due notitie
              quantum ad absoluta possunt equari sub eadem
              specie, quia eadem notitia numero non variata in aliquo
              absoluto potest esse intuitiva et abstractiva eiusdem obiecti
              in alio et alio tempore, ut patet ex quinta propositione.
              Et quando dicitur quod tunc abstractiva de Deo esset beatifica
              sicut et intuitiva, potest uno modo dici quod ista de Deo supponit
              quod notitia abstractiva possit haberi de Deo secundum proprium
              eius conceptum, quod non est verum, prout in sequentibus
              apparebit.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5120">Potest ulterius dici secundo, si concedatur
              quod talis notitia possit haberi de Deo, quod ista consequentia
              nulla est: intuitiva et abstractiva equantur
              sub eadem specie quantum ad earum absoluta, igitur, si una
              earum est beatifica, et altera, quia notitia intuitiva
              non beatificat ratione sui absoluti precise, sed prout includit
              respectum attingentie ad obiectum. Igitur, si absolutum
              notitie qua nunc beatus cognoscit Deum intuitive
              poneretur in lapide, lapis intuitive esset beatus, quod est impossibile.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5140">Ad secundum patet quod iste due
              notitie quantum ad earum absoluta non differunt plusquam
              numero. Et quando dicitur quod plus differunt quam due intuitive,
              si intelligatur quantum ad absoluta, non est verum,
              quia eadem notitia numero non variata quantum ad absolutum
              potest esse intuitiva et abstractiva, ut patet
              ex dictis.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e5159"><supplied>Ad rationes Bernardi</supplied></head>
            <!-- feels like this is a heading or marginal note <p>Ad rationes <name>Bernardi</name>.</p> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5165">Ad primum vero secunde opinionis dico quod, licet scientie specificentur
              et per consequens distinguantur per sua obiecta,
              non tamen quecumque notitie, sicut patet de fide, opinione, et scientia,
              que distinguuntur per media non per obiecta. Et in
              talibus ex unitate obiecti non probatur unitas notitie.
              Sic est autem in proposito, quia notitia intuitiva et abstractiva
              non distinguuntur per obiecta, sed per modum tendendi
              in obiectum, quia intuitiva tendit in obiectum ut presens est
              in se ipso, abstractiva vero ut est presens in suo representativo
              creato. Et ulterius ista ratio videtur imaginari quod
              omnis notitia intuitiva et abstractiva sit scientifica,
              aliter minor non caderet sub maiori, quod tamen est falsum,
              quia aliqua notitia sensitiva est intutiva et aliqua
              abstractiva, cum tamen nulla sit scientifica. Item, non
              omnis notitia est scientifica et tamen omnis notitia per eum in
              secunda ratione est intuitiva vel abstractiva; igitur, non omnis
              notitia intuitiva vel abstractiva est scientifica.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5202">Ad secundum: si ratio concluderet, probaret quod omnis scientia quam
              habet homo de vilissimo obiecto esset simpliciter nobilior opinione
              quam habet de Deo, quod non est minus inconveniens eo quod
              assumitur, cum magis desideremus scire modicum de
              rebus incorruptibilibus et eternis etiam si probabiliter
              illud sciamus quam reliqua que sunt hic apud nos et
              cum certitudine apud <name ref="#Aristotle">Philosophum</name>. Dicendum ergo quod una noti<cb ed="#V" n="b"/>tia
              potest esse nobilior altera ratione obiecti vel ratione evidentie
              ex <ref>Prologo <title>De anima</title>.</ref> Et conceditur quod quecumque intuitiva,
              prout includit respectum attingentie ad obiectum
              sicut nunc loquimur, est perfectior qualibet abstractiva
              in ratione evidentie, sicut quelibet scientia quacumque opinione,
              non autem ratione subiecti vel obiecti. In ratione etiam
              assumitur unum falsum, quia non omnis notitia est intuitiva vel
              abstractiva, immo est dare 3 et 4 genus ex distinctione
              data.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5247">Ad tertium: si ratio esset bona, demonstraret quod, si finitum
              et infinitum dividunt ens per immediata, quod absolutum
              et respectivum non dividunt ipsum, quod non est verum. Consequentia
              deducitur sicut sua. Dicendum ergo quod iste differentie
              sunt equales. Et quando dicitur vel eedem vel opposite,
              nec hoc, nec illud, sed disparate et ideo non repugnat
              eis de eodem predicari, sicut patet de absoluto
              et respectivo finito et infinito respectu entis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5266">Ad
              quartum: si forma esset bona, sequeretur quod quecumque duo
              absoluta magis convenirent quam quecumque duo, quorum
              unum sit absolutum et aliud respectivum, quia talia differunt
              priori differentia, quod tamen est falsum, aliter Deus
              et homo magis convenirent quam respectus hominis et homo,
              immo quam paternitas et essentia in divinis. Dicendum ergo
              quod notitia intuitiva sensitiva quam habemus de
              accidente, prout includit respectum attingentie ad
              obiectum intuitive cognitum, magis convenit cum intuitiva
              angeli quacumque in ratione evidentie quam abstractiva
              et intuitiva angeli, non tamen simpliciter. Patet igitur his
              solutis descriptio abstractive notitie cum suis correlariis.</p>
          </div>
          </div>
          <div>
            <head>Notitia superintuitiva</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-nvsssd">Notitia vero superintuitiva est cognitio rei
              in eo in quo perfectius habet esse et cognosci quam in se
              ipsa, qualis est cognitio creaturarum in verbo, sicut docet
              <ref><name ref="#Augustine">beatus Augustinus</name> IV <title ref="#DeGenesiAdLitteram">Super Genesim ad Litteram</title>, capitulo 5.</ref> Et quod huiusmodi
              notitia, prout includit respectum attingentie ad
              obiectum ab intuitiva et abstractiva, specifice sit distincta.</p>
  
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5318">Patet primo, quia non est cognitio rei in se ipsa per
              <name ref="#Augustine">Augustinum</name>, ubi supra, igitur, non est inuitiva per locum a diffinitone,
              nec est cognitio rei in suo representativo creato;
              igitur, non est abstractiva.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5329">Secundo, quia non possunt in ratione
              evidentie perfectionaliter adequari, quia cognitio
              rerum in verbo est simpliciter perfectior cognitione ipsarum
              in proprio genere, sive talis sit abstractiva, sive
              intuitiva, <name ref="#Augustine">beato Augustino</name>, ubi supra, dicente <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e5343">Multum quippe
                interest inter cognitionem rei cuiuslibet in Verbo Dei
                et cognitionem eius in natura eius, ut illud merito ad diem
                pertineat, hoc autem ad vesperam. In comparatione enim
                lucis illius que in verbo Dei est conspicitur omnis cognitio
                qua creaturam quamlibet in se ipsam novimus non immerito
                nox dici potest.</quote> Hec <name ref="#Augustine">Augustinus</name>.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5363">Tertio, quia magis differat
              a qualibet istarum in ratione notitie quam due intuitive vel
              due abstractive quecumque, immo magis quam intuitiva de
              creatura differunt ab abstractiva.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5372">Quarto, quia aliter
              attingit obiectum cognitum quam intuitiva vel abstractiva.
              Intuitiva namque attingit ipsum ut habet esse realiter
              et actualiter in se ipso, abstractiva vero ut habet esse
              in suo representativo creato. Hoc autem, ut dicitur, est visio
              in suo representativo supereminenti et eterno. Si
              quis tamen huiusmodi notitiam voluerit vocare superintuitivam
              non curo, dum concedat quod quedam est notitia rei
              in se ipsa, quedam in suo representativo creato, ut puta
              in eius imagine vel specie, quedam in suo representativo
              supereminenti et eterno in quo perfectius est
              creatura et cognoscitur quam in se ipsa. Non enim intendo disputare
              de nominibus, sed de rebus.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-ptepdi">Primam tamen ego
              voco intuitivam, secundam abstractivam, tertiam superintuitivam,
              quia perfectior est quam sit notitia in se ipsa que
              sola proprie dicitur intuitiva.</p>
            <div>
              <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e5410"><supplied>Aliquae propositiones</supplied></head>
              <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5414">Ex his sequuntur alique
                propositiones.</p>
  
              <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5419">Prima est quod notitia superintuitiva
                non potest haberi de Deo, quia cum sit id quo maius
                cogitari non potest, in alio non potest perfectius esse nec
                <pb ed="#V" n="4-r"/>
                <cb ed="#V" n="a"/>
                cognosci quam in se ipso.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5428">Secunda est quod huiusmodi notitia
              potest haberi de creatura quocumque ente possibili,
              quia creature antequam producerentur in esse nondum erant, et
              tamen cognoscebantur in Verbo Dei, secundum <ref><name ref="#Augustine">beatum Augustinum</name> ubi supra,
              capitulo 3,</ref> ubi perfectius habent esse quam in se ipsis, sicut
              deducit <ref><name ref="#Anselm">Anselmus</name> <title ref="#Monologion">Monologion</title>.</ref></p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5454">Tertia est quod Deus ab eterno
              cognovit creaturas superintuitive quia in se ipso, per
              <name ref="#Augustine">Augustinum</name>, ubi supra.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5464">Quarta est quod sola notitia superintuitiva
              de creatura est matutina, quia sola talis est perfectissima.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5471">Quinta est quod notitia intuitiva et superintuitiva
              et abstractiva possunt esse de eodem obiecto sub
              eadem ratione formali, quia illud idem est re et ratione quod potest cognosci
              in se ipso et sic intuitive, et in suo representativo
              creato et sic abstractive potest cognosci in Verbo Dei,
              et sic superintuitive.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5484">Sexta est quod, licet notitia superintuitiva,
              intuitiva, abstractiva, prout includunt respectus
              attingentie ad obiecta, specifice distinguantur, ut
              patet ex dictis, tamen quantum ad earum absoluta non
              distinguuntur specifice, quia eadem notitia numero non variata
              ex aliquo absoluto potest esse superintuitiva, intuitiva,
              et abstractiva eiusdem obiecti in alio et alio
              tempore. Probatur manifeste eadem notitia numero quantum
              ad eius absolutum qua beatus nunc cognoscit rosam
              in verbo et sic superintuitive; Deus potest facere quod rosa
              desinat esse presens sibi in verbo et fiat presens in
              se ipsa. Quo facto, patet quod eadem notitia numero non
              variata in aliquo absoluto, que prius fuit superintuitiva
              rose, nunc erit intuitiva eiusdem. Et si iterum
              desinat esse presens in se ipsa et fiat presens in eius imagine
              vel specie eadem notitia numero quantum ad absolutum
              qua fuit intuitiva rose, erit nunc abstractiva etc.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e5525">Opinio communis</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5528">Sed contra istum tertium genus notitie est communis opinio que
              ponit notitiam creaturarum in verbo esse intuitivam, pro
              qua arguitur.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5535">Primo sic: Deus cognovit ab eterno omnes creaturas
              in se ipso scientia visionis. Sed scientia visionis est idem
              quod notitia intuitiva, quia intuitio, secundum <name ref="#HughOfStVictor">Hugonem</name>, nihil aliud
              est quam inspectio et visio etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5547">Preterea, Deus cognoscit
              creaturas factas intuitive, igitur et fiendas. Consequentia
              patet, quia non aliter cognoscit facta quam fienda,
              secundum <name ref="#Augustine">Augustinum</name>, sed creaturas fiendas cognoscit in se ipso,
              igitur et factas et talis notitia erit intuitiva.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5561">Preterea,
              omnis notitia Dei est perfectissima. Sola notitia intuitiva
              est perfectissima, cum ipsa sola sit beatifica; igitur omnis
              notitia Dei est beatifica, et per consequens notitia que
              cognoscit creaturas in Verbo erit intuitiva.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5573">Preterea,
              eadem notitia numero Deus cognoscit Verbum et
              creaturas in Verbo. Sed notitia qua cognoscit verbum
              est intuitiva; igitur et notitia qua cognoscit creaturas
              in Verbo erit intuitiva.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5584">Et confirmatur, quia hec notitia
              demonstrata notitia qua Deus cognoscit Verbum
              est intuitiva. Hec notitia est illa qua cognoscit creaturas
              in Verbo; igitur notitia que cognoscit creaturas in Verbo
              erit intuitiva.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e5598">Responsiones</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5601">Sed ista non obstant.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5604">Ad primum
              igitur dico quod, licet perfectissima notitia possibilis haberi
              de Deo sit notitia eius intuitiva, quia non potest in alio
              perfectius esse nec cognosci quam in se ipso, perfectissima
              tamen notitia que potest haberi de creatura non est intuitiva
              eiusdem, cum talis sit notitia rei in se ipsa et
              creatura in alio perfectius possit cognosci quam sit in
              se ipsa. His premissis dicendum ad maiorem, quia, licet scientia
              visionis cum sit perfectissima sit idem quod notitia intuitiva
              illius cuius intuitiva est perfectissima, non tamen illius
              cuius notitia intuitiva non est perfectissima, sicut est
              in proposito. Et ad probationem dicendum quod intuitio nihil
              aliud est quam inspectio et visio rei in se ipsa, non in alio.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5633">Ad secundum: si concedatur quod Deus cognoscat aliquid
              extra se, ut multis et magnis doctoribus videtur, et sic
              creaturam factam in se ipsa et per consequens intuitive,
              <cb ed="#V" n="b"/>
              neganda est consequentia. Nec propter hoc aliter cognoscit facta
              quam fienda si ly <mentioned>aliter</mentioned> determinet cognitionem, quia eadem
              cognitione invariabili qua cognoscit creaturam
              in Verbo quando non est cognoscit eam in se ipsa quando est, licet
              cognoscat aliter facta quam fienda si ly <mentioned>aliter</mentioned> determinet
              creaturam qua cognoscit creaturam factam esse in se ipsa
              quam fiendam cognoscebat in se ipsa non esse. Si vero dicatur
              quod Deus non cognoscit aliquid extra se, sed in se ipso cognoscit
              omnia, quod videtur rationabiliter dictum, dicendum quod notitia
              Dei est perfectissima et notitia creaturarum in proprio
              genere non est perfectissima, ut patet per <name ref="#Augustine">beatum Augustinum</name>
              pluries allegatum. Negandum est antecedens, de hoc tamen alias.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5675">Ad tertium patet quid dicendum ex solutione primi, quia,
              licet sola notitia intuitiva de Deo sit perfectissima cum
              ipsa sola sit beatifica, notitia tamen intuitiva de creatura
              non est perfectissima, et ideo non sequitur quod omnis notitia
              Dei sit intuitiva, sed quod notitia Dei de se ipso sit intuitiva,
              quod conceditur.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5690">Ad quartum dicendum quod non est aliquid inconveniens quod eadem notitia numero sit intuitiva unius
              et non sit intuitiva alterius, sed sic est implicatio quod eadem
              notitia sit intuitiva et non sit intuitiva respectu
              eiusdem. Notitia igitur qua Deus cognoscit Verbum et creaturas
              in Verbo est intuitiva Verbi, quia ipsum cognoscit in
              se ipso, sed non est intuitiva creature, quia non cognoscit ipsam
              in se ipsa, sed in Verbo. Et ad confirmationem minor est concedenda
              uno addito, videlicet quod hec notitia demonstrata
              notitia qua Deus cognoscit Verbum est intuitiva Verbi,
              et tunc concedo quod sequitur gratia forme, quod notitia
              qua Deus cognoscit creaturas in Verbo est intuitiva
              Verbi, quod conceditur. Non tamen sequitur quod sit intuitiva creature.
              Et est simile ac si dicatur hec notitia, demonstrata
              notitia qua Deus cognoscit Verbum est notitia rei
              in se ipsa, quia notitia Verbi quod cognoscitur in se ipso. Sed
              hec notitia est illa qua cognoscit creaturas in Verbo;
              igitur notitia qua cognoscit creaturam in Verbo est notitia
              creature in se ipsa. Patet quod illatio est nulla. Patet igitur
              ex predictis quid sit superintuitiva notitia.</p>
          </div>
          </div>
          <div>
            <head>Notitia discursiva</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-nvdssd">Notitia
              vero discursiva sive deductiva est cognitio rei
              per discursum rationis ex alterius cognitione deducta.
              Sic Deum ex creaturis aliqualiter cognoscere possimus,
              sicut docet <ref><name ref="#Augustine">beatus Augustinus</name> XV <title ref="#deTrinitate">De trinitate</title>, capitulo 2, de magnis
                vel 3, de parvis.</ref> Et quod huiusmodi notitia, prout
              includit respectum attingentie ad rem deductive cognitam
              a superintuitiva, intuitiva, abstractiva, specifice
              sit distincta, probatur.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5761">Primo, quia non est cognitio rei
              in verbo, igitur non est superintuitiva. Nec in se ipsa, igitur
              non est intuitiva. Nec in eius representativo creato, igitur
              non abstractiva.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5772">Secundo, quia ille notitie specifice sunt
              distincte quarum obiecta primo formaliter distinguuntur. 
              Hoc patet, quia, licet regulariter non semper sit verum quod distincti
              habitus vel notitie terminetur ad distincta obiecta
              formaliter, sicut patet de opinione et scientia de intuitiva et abstractiva
              que possunt haberi de eodem obiecto sub eadem
              ratione formali, ut patet ex supradictis, conversa tamen eius
              semper est vera, videlicet quod distinctorum obiectorum formaliter
              sunt distincti habitus vel notitie, dicente <ref><name ref="#Aristotle">Aristotele</name>
                II <title ref="#deAnima">De anima</title>,</ref> quod potentie distinguuntur per actus et actus
              per obiecta. Sed sic est in proposito, quia obiectum primum
              superintuitive est res cognita ut presens intellectui in eo
              in quo perfectius habet esse quam in se ipsa. Obiectum autem intuitive
              est res cognita ut presens intellectui in se ipsa. Obiectum
              vero abstractive est res cognita ut presens intellectui
              in eius imagine vel specie. Sed obiectum primum
              deductive non est res deductive cognita, sed illa ex
              cuius cognitione per discursus rationis deducitur eius cognitio,
              ut patet ex dictis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5822">Tertio, quia notitia deductiva
              reperitur sine intuitiva, abstractiva, et superintuitiva,
              igitur non est aliqua illarum. Consequentia patet, quia nulla
              res potest esse sine se ipsa. Antecedens probatur, quia de unitate et
              <pb ed="#V" n="4-v"/>
              <cb ed="#V" n="a"/>simplicitate Dei habetur cognitio deductiva de facto,
              per <name ref="#Augustine">beatum Augustinum</name>, ubi supra et per <ref><name ref="#Aristotle">Aristotelem</name> XII <title ref="#Metaphysics">Metaphysice</title>
              2;</ref> nam de hoc non habetur intuitiva, quia nec unitatem nec
              simplicitatem  Dei cognoscimus in se ipsis; nec abstractiva,
              quia non in eorum specie vel imagine; nec superintuitiva,
              ut patet; ergo etc.</p>
            <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e5859"><supplied>Aliquae propositiones</supplied></head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5863">Ex his videntur sequi alique
              propositiones.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5868">Prima est quod sola notitia deductiva
              sive discursiva est scientifica scientia proprie dicta, quia
              omnis notitia per discursum rationis ex alterius cognitione deducta
              est deductiva sive discursiva per locum a diffinitione.
              Sed omnis notitia scientifica scientia proprie dicta est huiusmodi,
              quia notitia conclusionis ex notitia principiorum per
              discursum rationis habetur; ergo etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5884">Secunda est quod notitia
              deductiva deducta ex cognitione earum superintuitiva
              est certior quam sit deducta ex cognitione earum intuitiva,
              et deducta ex intuitiva est certior quam deducta tantum
              ex abstractiva, quia notitia conclusionis ex notitia principiorum
              mensuratur. Et notitia creaturarum superintuitiva
              certior est et perfectior intuitiva, et intuitiva quam
              abstractiva; igitur etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5902">Tertia est quod notitia abstractiva
              in ratione evidentie perfectior est quam sit deductiva
              sive discursiva deducta ex cognitione aliorum abstractiva,
              quia notitia principiorum ceteris paribus est evidentior
              notitia conclusionis, dicente <ref><name ref="#Aristotle">Aristotele</name> I <title ref="#PosteriorAnalytics">Posteriorum</title>:</ref> <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e5921">Propter
                quod unumquodque tale, et illud magis.</quote></p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5927">Quarta est quod
              notitia deductiva sive discursiva deducta ex cognitione
              alterius intuitiva certior est et evidentior abstractiva
              de eodem, quia intantum intuitiva ex qua ponitur
              deduci perfectior est abstractiva quod nisi sit defectus in deducendo
              habens ipsum et minus potest decipi.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5942">Quinta est
              quod notitia deductiva sive discursiva deducta ex cognitione
              creaturarum superintuitiva certior est abstractiva
              et intuitiva ipsarum, quia notitia superintuitiva creaturarum
              magis excedit intuitivam earum quam intuitiva excedat abstractivam.
              Sed propter istum excessum notitia discursiva deducta
              ex cognitione intuitiva est certior abstractiva de eodem,
              ex propositione precedenti; ergo etc.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e5963">Opinio communis</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5966">Sed contra istud quartum genus notitie sicut et contra tertium
              est communis opinio que solum dividit notitiam in abstractivam
              et intuitivam, pro qua potest ad propositum argui.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e5973">Primo
              sic: nulla res cognoscitur cognito eo quod est omnino aliud
              separatum ab ea, igitur notitia deductiva est impossibilis.
              Consequentia patet, quia notitia deductiva ponitur cognitio
              rei ex alterius cognitione deducta. Antecedens est <ref><name ref="#Aristotle">Aristotelis</name>
                <unclear>III</unclear> <title ref="#Metaphysics">Metaphysice</title>,</ref> qui arguens contra ideas <name ref="#Plato">Platonis</name> ex ipso
              tamquam ex infallibili veritate ostendit quod, si homo esset separatus,
              qui terminaret aspectum intellectus non cognosceretur
              particularia; ergo etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6004">Preterea, posito
              quod notitia deductiva sit possibilis, adhuc enim videtur distingui
              ab intuitiva et abstractiva, quia cognitione deductiva
              deducta ex cognitione alterius abstractiva non est aliud
              quam due cognitiones abstractive quarum una deducitur
              ex alia. Et deducta ex intuitiva non est aliud quam due
              intuitive quarum una deducitur ex alia, igitur ab ipsis distincta.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6022">Preterea, posito quod sit possibilis et distincta,
              non videtur quod ipsa sola sit scientifica, quia, si sic, sequitur
              quod nec Deus nec angelus habeant scientiam de rebus,
              quod non est verum. Consequentia patet, quia intellectus divinus non
              ponitur discursivus, nec etiam angelicus.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6034">Et confirmatur,
              quia ex imperfectione intellectus nostri est quod discurrat a magis
              notis ad minus nota, igitur repugnat saltem divino
              intellectui.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6043">Preterea, si sola notitia deductiva sit
              scientifica scientia proprie dicta, non solum nec Deus nec
              angelus, sed nec aliquis in patria haberet de aliquo
              scientiam proprie dictam, quod est evidenter falsum. Consequentia probatur,
              quia ubi non est mentis ratiocinatio, ibi non est notitia deductiva,
              nec per consequens scientifica scientia proprie dicta
              stante supposito. Sed in patria non est mentis ratiocinatio,
              dicente <ref><name ref="#Augustine">beato Augustino</name> XV <title ref="#deTrinitate">De trinitate</title>, capitulo 71, de parvis,</ref> quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e6068">illa feli<cb ed="#V" n="b"/>citate
                veritatem sine ulla difficultate videbimus, nec
                aliquid queremus mente rationantes, sed contemplantes
                cernemus;</quote> ergo etc.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6082"><supplied>Responsiones</supplied></head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6086">Ad primum istorum dico quod antecedens
              non est verum, aliter periret notitia creaturarum in
              verbo, quod est contra veritatem fidei et doctrinam <name ref="#Augustine">beati Augustini</name>.
              Et ad probationem dico quod <name ref="#Aristotle">Aristoteles</name> non vult probare nisi
              quod notitia idearum, quas <name ref="#Plato">Plato</name> ponebat, non poterat
              nos deducere in notitia singularium sub propriis rationibus,
              quia cognito universali separato a singularibus non cognoscuntur
              singularia sub propriis rationibus. Ex hoc tamen non
              sequitur quod ex notitia unius rei non possimus in notitiam
              alterius per discursum rationis deduci.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6118">Ad secundum dico
              quod quando notitia deductiva deducitur ex cognitione alterius
              abstractiva non sunt due cognitiones abstractive
              nec quando deducitur ex cognitione alterius intuitiva
              sunt due cognitiones intuitive, quinimmo possibile
              est quod in intellectu sint due notitie intuitive vel abstractive
              duorum terminorum simplicium quod nihil cognoscetur
              deductive, sicut patet si intellectus cognoscat
              hominem et asinum intuitive vel abstractive sic tamen quod in
              cognitio unius non deducatur ex alio tamquam ex medio
              cognito nec econverso. Et, si contingat quod unum istorum cognoscatur
              per aliud, alterum autem per se et immediate intuitive
              vel abstractive, tunc simul erunt in cognoscente
              due notitie specifice distincte, scilicet deductiva et intuitiva
              vel deductiva et abstractiva.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6151">Ad tertium negatur
              consequentia. Et ad probationem dico quod, licet Deus vel angelus
              non discurrant secundum ordinem durationis, discurrunt tamen secundum
              ordinem nature. Scit enim angelus ac etiam Deus quod homo est
              risibilis quia animal rationale, et quod triangulus habet tres
              <supplied>anguli</supplied> quia figura plana tribus lineis contenta, quia ita est in re.
              Et hoc sufficit ad hoc quod Deus et angelus habeant de rebus
              notitiam deductivam et scientiam proprie dictam, quia de
              ratione istorum non est discursus demonstrationis, sed
              nature tantum.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6175">Et ad confirmationem concedo quod Deus
              non discurrit a magis ad minus, quia omnia cognoscit infinite.
              Ex hoc tamen non sequitur qui discurrat discursu sufficienti
              ad notitiam deductivam et scientiam proprie dictam,
              ut patet ex dictis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6187">Ad quartum etiam negatur consequentia.
              Nec probatio valet, quia in patria est mentis ratiocinatio, sicut
              est discursus secundum ordinem nature, quicquid sit de mentis
              ratiocinatione secundum ordinem durationis nec oppositum
              istius asserit <name ref="#Augustine">Augustinus</name>. Et hec de primo.</p>
          </div>
        </div>
        </div>
        <div>
          <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6205">Secundus articulus</head>
          <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6208">Quantum ad secundum pono quattuor conclusiones.</p>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6213">Conclusio prima</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6216">Prima
              est quod abstractiva notitia deitatis secundum proprium eius
              conceptum non est viatori nec alteri communicabilis propter implicationem
              contradictionis. Advertendum tamen quod huiusmodi
              notitia non est incompossibilis viatori ratione status vie,
              ut quibusdam videtur, quia non repugnat viatori inquantum
              viator evidens notitia deitatis, ut patet ex supradictis.
              Nec est ei incompossibilis quia non potest haberi notitia
              de divina essentia quin habeat de eius existentia,
              ut videtur aliis, quia abstractiva notitia potest haberi
              de actuali rei existentia etiam ex supradictis, sed est ei et
              cuilibet alteri incompossibilis precise quia abstractiva notitia
              est cognitio rei in eius representativo creato, utputa
              in eius imagine vel specie. Repugnat autem deitati secundum
              proprium eius conceptum in aliquo creato representari. Potest
              igitur una generalis ratio sic formari cuius non est possibile
              aliquod representativum creatum eius non est possibilis abstractiva
              notitia propter implicationem contradictionis. Sed Dei non
              est possibile huiusmodi representativum secundum proprium eius conceptum;
              ergo etc. Maior patet per diffinitionem abstractive. Minor
              vero a qua dependet tota deductio probatur dupliciter in
              genere.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6219">Primo: si ponatur, ut a multis conceditur etiam oppositum opinativum,
              quod omni creature repugnet infinitas perfectionis propter
              implicationem contradictionis et ostendo quod, si aliquid creatum
              sit representativum deitatis secundum proprium eius conceptum, nec est
              <pb ed="#V" n="5-r"/>
              <cb ed="#V" n="a"/>
              ipsum esse perfecte naturaliter infinitum, quod repugnet supposito.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6222">Primo sic: omne representativum quod suppleret propriam causalitatem
              in ratione movendi vel terminandi alicuius obiecti
              quod excedit omne aliud in infinitum est perfectionabiliter infinitum.
              Tale est omne representativum deitatis secundum proprium eius conceptum,
              ut patet; ergo etc. Maior probatur, quia sic supplere
              propriam causalitatem alicuius obiecti perfectionabiliter in
              aliquo certo gradu est alicuius perfectionis et sic regulariter
              ascendendo, igitur sic supplere propriam causalitatem obiecti
              perfectionabiliter infiniti est infinite perfectionis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6225">Secundo
              sic: sequitur quod demonstrato quocumque hoc est representativum
              universitatis creaturarum existentium et possibilium secundum proprios
              conceptus earum, igitur est perfectionabiliter infinitum. Ista
              consequentia patet, quia representativum deitatis secundum proprium eius conceptum
              non est minoris, immo maioris perfectionis quam representativum
              universitatis creaturarum existentium. Si poneret utrumque,
              antecedens probatur, quia ubicumque pluralitas concludit maiorem
              perfectionem quam paucitas, ibi infinitas numeralis concludit
              infinitatem perfectionis. Exemplum: quia posse ferre 10 concludit
              maiorem perfectionem virtutis motive quam posse ferre 5.
              Idcirco posse ferre infinita concludit infinitam virtutem
              motivam. Sed simul representare duas creaturas secundum proprios
              conceptus earum concludit in representativo maiorem perfectionem
              quam representare alteram precise earum; igitur sic
              representare infinitas sicut sunt entes et possibiles concludit
              infinitatem perfectionis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6229">Tertio sic: representativo
              deitatis secundum proprium eius conceptum non potest dari representativum
              perfectius, igitur necesse est ipsum esse perfectionabiliter infinitum.
              Consequentia patet, quia quocumque finito potest dari maius et sic
              perfectius. Antecedens probatur, quia, si sic, illud erit representativum
              deitatis secundum proprium eius conceptum et non primum, quod est contra positum.
            </p>
              <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6232">Secundo minor fundamentalis ratio probatur simpliciter
              etiam si huiusmodi representativum ponatur infinitum.</p>
            <p>
            Primo sic: quod
              deficit a perfectione alterius in infinitum non est sufficiens representativum
              illius secundum proprium eius conceptum. Omne creatum deficit
              a perfectione deitatis in infinitum etiam si sit infinitum; ergo
              etc. Probatur maior primo, quia inter representativum et representatum
              est aliqua proportio. Secundo, quia representativum, ut nunc loquimur, est
              imago et similitudo expressiva representati. Sed quod deficit a
              perfectione alterius in infinitum non est imago expressiva illius
              secundum proprium eius conceptum; ergo etc.
            </p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6235">Secundo sic: quandocumque
              aliqui duo obiecta se habent per modum excedentis et excessi,
              sic quod tota intelligibilitas excessi continetur in excedente
              et exceditur ab eo, si excesso repugnat habere representativum
              creatum et excedenti, patet ex terminis. Sed universitas creaturarum
              existentium  et possibilium et essentia divina secundum proprium eius
              conceptum sic se habent, ut quilibet catholicus confitetur et universitati
              creaturarum repugnat representari aliqui catholico secundum proprios
              conceptus earum, cum propter ipsarum diversitatem et oppositionem,
              quia in rationibus earum sunt aliqui primo diversa que in nullo conveniunt
              propter doctrinam oppositum opinantium, cum propter ipsarum
              multitudinem et illimitationem, quia saltem possibiles sunt infinite
              et infinita secundum proprium conceptum eius, licet aliqui uno etiam si
              sit infinitum representari non possunt nisi sit infinitum extra genus,
              quod simpliciter creature repugnat; ergo etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6238">Et confirmatur,
              quia tale representativum creaturarum, si poneretur, equaretur
              essentie divine in ratione representandi, quod est impossibile.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6244">Conclusio secunda</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6247">Secunda
              conclusio est quod notitia intuitiva deitatis de potentia Dei
              absoluta est communicabilis viatori. </p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6250">Probatur primo sic: omnis notitia
              possibilis haberi de Deo que non ponit creaturam rationalem in termino
              beatitudinis est communicabilis viatori de potentia Dei absoluta.
              Notitia intuitiva deitatis est huiusmodi; igitur. Maior conceditur et minor
              quantum ad primam partem patet, quia notitia intuitiva deitatis est habita,
              igitur possibilis haberi. Quantum ad secundam probatur: quia non est
              beatificabilis patet, quia illa notitia que distinctis operibus habetur, quarum
              una realiter non est alia, non est beata nec per consequens in termino
              beatitudinis per alteram earum precise creatura ponitur. Oppositum
              predicati infert oppositum subiecti. Sed creatura
              rationalis est beatificabilis visione et fruitione
              <cb ed="#V" n="b"/>que in ipsa realiter distinguuntur, ut patet <ref>per illam
              decretalem extravagantem</ref> domini Benedicti <title>De visione animarum</title>;
              igitur non est beata nec in termino beatitudinis per alteram earum precise.
              Notitia igitur intuitiva deitatis non ponit creaturam rationalem
              in termino beatitudinis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6253">Secundo sic: omnis notitia possibilis
              haberi de Deo que non ponit viatorem extra terminum vie est sibi communicabilis
              saltem divina virtute. Notitia intuitiva deitatis est
              huiusmodi; ergo. Maior est evidens et minor quantum ad primam partem patet ut
              prius. Quantum ad secundam probatur, quia tamdiu est viator intra terminum
              vie quamdiu nec est damnatus, nec beatus, nec ad purgatorium
              destinatus, ut patet. Sed habita tali notitia non est homo damnatus,
              nec salvatus, nec ad purgatorium destinatus ex ratione precedenti;
              ergo etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6256">Tertio sic: omnis notitia probabilis haberi de Deo que non repugnat
              viatori inquantum viator potest sibi communicari de potentia
              Dei absoluta. Notitia intuitiva deitatis est huiusmodi; ergo. Maior
              et minor quantum ad primam partem patent ut prius. Quantum ad secundam
              partem probatur minor, quia illud non repugnat viatori inquantum viator
              qui posito in ipso adhuc convenit sibi diffinitio viatoris.
              Sed talem notitia deitatis intuitiva, quia ipsa sola posita in viatore,
              adhuc viator non habet beatitudinem sibi possibilem de potentia
              Dei ordinata, cum talis consistat in visione et fruitione, ut
              dictum est pluries et est in statu merendi ex supposito. Et hec
              est diffinitio viatoris in articulo precedenti; ergo etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6260">Quarto: et est quasi una
              declaratio precedentium rationum sic: de potentia Dei absoluta
              fieri potest quod creatura rationalis videat Deum intuitive et nullum
              actum fruitionis habeat circa ipsum, igitur notitia intuitiva deitatis de
              potentia Dei absoluta potest communicari viatori. Antecedens suppono
              pro nunc, quia ex intuitione declarabitur vel probabitur in potentia Dei. Consequentia
              declaratur, quia talis creatura non est beata cum non fruatur Deo, nec
              damnata cum clare videat Deum, nec necessario ad purgandum
              destinata non est dubium, igitur quod potest esse viator. Ista conclusio confirmatur,
              non solum de possibili, sed etiam de facto auctoritate <ref><name ref="#Augustine">beati Augustini</name> in questionibus
                Orosii ad ipsum in solutione 62 questionis,</ref> ubi sic inquit: <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e6267">Adhuc profecto
                  venerat <name ref="#Paul">Paulus</name> ut Deum sic in ista vita videret, sic sancti
                  post hanc vitam videbunt ipsum intuitive</quote>. Sed constat quod sancti post
                  hanc vitam videbunt ipsum intuitive; ergo etc. Possibilitatem vero conclusionis
              ostendit <ref><name ref="#Augustine">Augustinus</name> XII <title ref="#DeGenesiAdLitteram">Super Genesim ad Litteram</title>, capitulo 74,</ref> ubi sic
              ait: <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e6281">Illo ergo modo in illa specie que Deus est, longe ineffabiliter securius
                et presentius loquimur locutione ineffabbili, ubi eum nemo videns
                vivet vita ista, qua mortaliter vivitur in istis sensibus corporis,
                nisi ab hac vita quodammodo moriatur, sive omnino exiens
                de corpore, sive ita aversus et alienatus a corporeis sensibus,
                ut merito nesciat, sicut <name ref="#Paul">Apostolus</name> ait, utrum in corpore an
                extra corpus sit, cum in illa rapitur et subvehitur visione.</quote> Hec
              <name ref="#Augustine">Augustinus</name>.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6291">Ex quibus verbis patet quod predicta notitia sit possibilis
              viatori et viventi in hac vita mortali.</p>
          </div>
          <div>
            <head>Tertia conclusio</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6294">Tertia conclusio est quod de potentia
              absoluta potest communicari viatori evidens notitia deductiva
              de
              <app>
                <lem>veritatibus</lem>
                <rdg wit="#V">virtutibus</rdg>
                <note xml:lang="en">Though the incunabula (V) clear writes virtutibus, we conjecture that
                the reading should be "veritatibus"</note>
              </app>
              theologicis.</p>
            <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6300">Opinio Michaelis</head>
            <!-- <head><name>Michael de Massa</name> in <title>Prologo</title> I, questione 1, articulo 1.</head> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6305">Istam conclusionem quidam probatur primo sic: supponatur quod Deus possit
              annihilare omnem creaturam intellectualem conservando in esse
              unum angelum in puris naturalibus et ponatur quod tunc divina virtute
              formetur ista propositio <mentioned>Deus est trinus et unus</mentioned> quod fieri potest vel
              per aeris fractionem vel per aliquam mentalem locutionem, tunc certum
              est quod angelus in puris naturalibus existens cognoscit vel cognoscere
              potest quod in rerum nature nihil est quod possit istam propositionem formare
              nisi ipse vel Deus. Nunc autem de se ipso certus est quod eam non formavit
              et eodem discursu certus est quod virtute divina est formata.
              Sed in puris naturalibus existens potest deductive evidenter
              scire quod Deus mentiri non potest; ergo in puris naturalibus existens potest
              evidenter scire hanc propositionem <mentioned>Deum esse trinum et unum</mentioned> infallibiliter
              esse veram.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6308">Preterea, de facto certa cognitio articuli
              trinitatis communicatur damnato, igitur non repugnat talis cognitio
              viatori. Consequentia supponitur. Antecedens probatur. Nam hereticus damnatus
              scit se iuste damnari. Scit enim quod impossibile est Deo facere iniustitiam,
              ergo scit quod illud propter quod ipse tamquam hereticus est damnatus
              est falsum et impossibile, ergo existens damnatus scit infallibiliter quod
              oppositum illius, quod ipse vivens negabat, est necessarium et infallibile.
              Sed negabat articulum trinitatis, igitur existens damnatus
              cognoscit infallibiliter quod articulus trinitatis est neces<pb ed="#V" n="5-v"/><cb ed="#V" n="a"/>sarius
              et impossibilis aliter se habere.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6313">Preterea, demones
              sunt certi de articulo trinitatis certitudine deductiva,
              igitur talis cognitio deductiva non est incompossibilis viatori.
              Consequentia supponitur sicut prius. Antecedens probatur, quia demones
              certi sunt absque omni hesitatione quod redemptio hominis fieri
              non poterat per puram creaturam, sicut demonstrare
              intendit <ref><name ref="#Anselm">Anselmus</name> in libro <title ref="#Anselm_CurDeusHomo">Cur Deus homo</title>.</ref> Item, certi sunt quod redemptio
              hominum facta est et quod infernus spoliatus est, igitur certi
              sunt quod Christus per quem redemptio facta est non est pura creatura,
              sed Deus et homo, et per consequens certi sunt quod quicquid dixit <mentioned>Christus</mentioned>
              est infallibiliter verum. Sed dixit <mentioned>Deum esse trinum et unum;</mentioned> ergo
              etc.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6331">Contra <name>Michaelem</name>.</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6341">Sed, licet ista conclusio sit vera, ut puto, iste tamen rationes
              non concludunt. Non quidem prima propter multa.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6344">Primo,
              quia procedit de intellectu angelico qui non est intellectus viatoris
              et cui plura sunt naturaliter nota quam intellectui viatoris,
              et ideo supposito quod esset notitia non esset ad propositum.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6347">Secundo, quia non videtur per se notum, nec deductum ex
              aliquo per se noto quod Deus possit annihilare omnem creaturam
              intellectualem, quia sic annihilatio esset demonstrabilis
              et creatio, quod philosophi non concederent, igitur conclusio
              que procedit isto supposito non est demonstrata. Nec valet
              solutio istius doctoris, videlicet quod concessis principiis
              que theologi concedunt de posse Dei ratio concludit evidenter,
              quia repugnat conclusioni quam intendit. Certum est enim
              quod concessis articulis que theologi de Deo concedunt multe
              conclusiones theologice deducerentur evidenter, quia suppositis
              principiis deductio est evidens. Conclusio tamen deducta
              non est evidens, sicut nec principia ex quibus deducitur.
              Ipse vero vult proprie quod conclusio sit evidens, non solum deductio.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6351">Tertio, quia posito quod sit evidenter notum quod Deus
              possit annihilare omnem creaturam, adhuc non videtur
              intellectui creato in puris naturalibus constituto notum evidenter
              quod omnes creaturas intellectuales alias a se annihilaverit
              de facto, et sic non cognoscet evidenter quod in rerum
              nature nihil sit quod possit predictam propositionem formare,
              nisi Deus vel ipse.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6354">Quarto, quia supposito quod sciat
              evidenter quod Deus annihilaverit omnem creaturam intellectualem
              distinctam ab ipso, adhuc poterit dubitare an
              Deus creavit aliquem de novo ipso nesciente, quod non est impossibile
              quod huiusmodi propositionem formaverit.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6357">Patet igitur quod
              ista ratio non concludit evidenter nec etiam secunda valet, ut
              videtur.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6360">Primo, quia posset negari antecedens. Nec deductio illa
              convincit, quia, licet hereticus damnatus sciat se iuste damnari
              forte, non constat sibi evidenter quod propter heresim illam
              damnetur, quia potuit alia committere unde meruit damnari.
              Nec valet si ponatur quod hereticus ille nihil aliud commiserit
              unde meruit damnari, quia, sicut in hac vita nemo
              scit evidenter utrum odio vel amore dignus sit, ita forte
              et in alia non constat evidenter heretico damnato nihil aliud
              comisisse unde damnari meruit.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6363">Secundo, quia admisso
              antecedente, non enim assero quod constet hoc heretico sic
              damnato. Adhuc consequentia est nulla, quia hereticus ille damnatus
              habet ex supposito notitiam aliquam evidenter, unde potest
              articulus trinitatis deduci, quam non habet viator in puris
              naturalibus constitutus.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6366">Et ex hoc patet quod tertia ratio non concludit,
              quia demones habuerunt notitiam etiam intuitivam de spoliatione
              inferni per Christum factam, unde potuerunt ipsum cognoscere
              esse Deum, quam non habuit nec habet viator; et ratio non est
              similiter de viatoribus et demonibus, immo non est simile de demonibus
              ante huiusmodi spoliationem et post, quia ante mortem Christi non
              cognoverunt Christum evidenter esse Deum. Si enim dominum glorie
              cognovissent, ipsum non crucifixissent. Cognoverunt autem
              post.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6370">Dimissis igitur rationibus predictis pro conclusione potest
              argui primo sic: cui potest communicari notitia intuitiva de
              subiecto theologie, eidem potest communicari evidens notitia
              deductiva de veritatibus theologicis. Hoc patet primo per
              descriptionem deductive.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6373">Secundo, quia aliter beati non haberent
              evidentem notitiam deductivam de veritatibus theo<cb ed="#V" n="b"/>logicis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6376">Tertio, quia cui communicari potest notitia intuitiva,
              eisdem potest communicari evidens notitia deductiva de veritatibus
              theologicis, igitur a simili cui potest, etc. Sed prima notitia
              est communicabilis viatori conclusione precedenti; igitur etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6379">Quarto sic: videns Deum intuitive post visionem potest recordari
              se vidisse Deum infallibiliter. Sic patet de <name ref="#Paul">Paulo</name>, igitur
              videns intuitive Christum esse Deum post visionem potest recordari
              se vidisse Christum esse Deum infallibiliter; igitur si recordatur,
              scit quod ita est sicut videt esse et sic recordatur se vidisse,
              ergo scire potest evidenter Christum non fuisse mentitum, quia scire
              potest evidenter quicquid dixit Christus infallibiliter esse verum, igitur
              scire potest evidenter veritates theologicas a Christo infallibiliter
              esse veras. Sic constat quod videns intuitive Christum esse Deum
              post visionem potest esse viator, sicut et Paulus fuit post visionem
              Dei; ergo etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6385">Sed forte dicetur ad istam rationem primo
              quod videns intuitive Christum esse Deum post visionem non
              poterit recordari distincte Christum esse Deum, sicut nec <name ref="#Paul">Paulus</name>
              de Deo post visionem Dei.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6391">Secundo, quia concesso quod talis
              viator scire possit evidenter quod quicquid Deus dixit sit infallibiliter
              verum, sibi tamen non constat evidenter veritates theologicas
              a Christo dictas esse veras, quia hic viatoribus sola
              fide tenetur. Sed iste solutiones non infringunt rationem.
              Non quidem prima, quia aliud est quod videns Deum intuitive post
              visionem recordetur se vidisse Deum et aliud quod recordetur
              quid sit Deus secundum proprium eius conceptum. Et, licet secundum sit impossibile,
              quia deitas secundum proprium eius conceptum non potest representari
              alicui creato, ut patet ex prima conclusione, primum
              tamen nulli catholico vertitur in dubium, sicut patet ex dictis
              <ref><name ref="#Paul">Pauli</name> <title ref="#IIcor">Ad II Corinthos</title> 15.</ref> Similiter ergo, ut patet dicendum, est in proposito.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6403">Nec secunda propter duo.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6406">Primo, quia, si <name ref="#Peter">beatus Petrus</name>, qui nunc
              videt intuitive Christum esse Deum, fiat viator, quod fieri potest
              de potentia Dei absoluta, scire poterit evidenter quod
              quicquid Christus dixit infallibiliter sit verum, ut patet ex illa deductione.
              Et sibi constat veritates theologicas esse dictas
              a Christo, quia ipsemet audivit ab ipso, igitur saltem viatori
              poterit communicari evidens notitia deductiva de veritatibus
              theologicis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6412">Secundo, quia quicumque viator videt
              intuitive Deum esse potest in ipso videre quod Christus dixit veritates
              theologicas et de huiusmodi post visionem recordari
              et sic constat sibi evidenter, etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6415">Tertio ad principalem
              sic et est quasi confirmatio precedentis rationis: quicumque potest intuitive
              videre Christum esse Deum potest deductive cognoscere
              veritates theologicas infallibiliter esse veras. Hoc
              patet, quia talis potest evidenter scire Christum non fuisse mentitum et potest
              in ipso videre quod ipse dixerit huiusmodi veritates. Sed viator
              manens viator potest intuitive videre Christum esse Deum.
              Patet minor, quia quicumque potest intuitive videre Deum, potest similiter
              videre Christum esse Deum. Patet primum ex conclusione precedenti;
              igitur etc.</p>
              </div>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6421">Conclusio quarta</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6424">Quarta conclusio est quod huiusmodi notitia deductiva
              de veritatibus theologie possibilis viatori de potentia
              Dei absoluta est scientia proprie dicta. Hoc patet per <ref><name ref="#Augustine">beatum Augustinum</name>
                I <title ref="#Retractationum">Retractationum</title>, capitulo 14</ref> et per diffinitionem scientie proprie
              dicte superius assignate. Sed notitia deductiva de veritatibus
              theologie possibilis viatori de potentia Dei absoluta
              est huiusmodi ex conclusione precedenti; ergo etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6435">Secundo sic: omnis
              notitia evidens in sua veritate est habitus veridicus realiter
              a fide distinctus. Sed notitia deductiva possibilis etc. est
              huiusmodi, ut patet ex supradictis; igitur est habitus veridicus a fide
              distinctus. Sed tales sunt tantum quinque secundum <ref><name ref="#Aristotle">Philosophum</name> VI <title ref="#Ethics">Ethicorum</title>,</ref> scilicet intellectus,
              sapientia, scientia, ars, et prudentia. Et certum est
              quod notitia de qua loquimur non est intellectus, quia talis notitia
              non habetur per discursum sillogisticum, nec ars, nec prudentia,
              quia ille sunt respectu agibilium et factibilium tantum, igitur
              est scientia vel sapientia. Et quocumque dato habetur propositum,
              quia scientia proprie dicta non distinguitur a sapientia ex articulo
              precedenti; ergo etc. Et hec de secundo.</p>
          </div>
        </div>
        <div>
          <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6450">Tertius et quartus articulus</head>
          <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6453">Quantum ad tertium et quartum articulum simul movenda et
            dissolvenda sunt dubia. Et primo contra primam conclusionem
            <pb ed="#V" n="6-r"/>
            <cb ed="#V" n="a"/>est opinio <name ref="#Scotus">Scoti</name> et suorum pro qua arguitur primo sic.</p>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6463">Ratio fundamentalis <name ref="#Scotus">Scoti</name>.</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6469">Quod quid Deus potest facere mediante sua essentia, potest immediate
              per suam voluntatem, cum voluntas divina sit causa prima
              et immediata omnis motionis ad extra. Sed mediante
              sua essentia in ratione obiecti cogniti potest causare notitiam
              claram et evidentem de essentia sua; ergo poterit immediate
              per suam voluntatem non concurrente sua essentia. Talis
              autem notitia non erit intuitiva, quia abstrahit a presentialitate
              et existentia essentie divine, igitur abstractiva.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6475"><supplied>Opinio Landulphi</supplied></head>
            <!-- <head><name ref="#LandulphusCaracciolo">Landulphus</name> in <title>Prologo</title> I, questione 1, articulo 1.</head> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6481">Ad idem quidem alii ex fundamentis tamen <name ref="#Scotus">Scoti</name> arguunt
              secundo sic: habens notitiam intuitivam alicuius obiecti potest
              cognoscere illud obiectum actu reflexo abstractive. Sed
              <name ref="#Paul">Paulus</name> et <name ref="#Moses">Moyses,</name> secundum <name ref="#Augustine">Augustinum</name> <title>De videndo Deum ad Paulinam</title>,
              <unclear>illam</unclear> habuerunt intuitivam notitiam de divina essentia;
              igitur potuerunt habere actu reflexo abstractivam de
              eadem. Probatur maior, quia potens cognoscere aliquid obiectum
              potest cognoscere respectum fundatum in eo, et per consequens
              extremum huius respectus saltem divina virtute. Sed habens
              notitiam alicuius obiecti potest cognoscere actu
              reflexo actum suum intuitivum; igitur et respectum fundatum
              in actu intuitivo ad eius obiectum et sic obiectum. Sed constat
              quod ista notitia non esset intuitiva, igitur abstractiva.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6499">Et confirmatur, quia qui potest cognoscere actum et respectum
              fundatum in actu aliquo genere cognitionis potest cognoscere
              eo modo cognitionis extremum huius respectus saltem
              divina virtute. Sed viator potest cognoscere actum beatificum
              et respectum fundatum in eo, cum uterque sit creatura et
              cognoscitur multis intellectibus; igitur viator poterit abstractive
              cognoscere divinam essentiam que est extremum
              huius respectus.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6502">Preterea, potens habere omnia requisita
              ad aliquam notitiam potest habere illam notitiam. Sed intellectus viatoris
              potest habere omnia requisita ad abstractiva de divina
              essentia; ergo. Probatur minor, quia ad talem notitiam requiritur potentia
              disposita et hec non deest. Requiritur essentia divina
              in ratione motivi, cum non requiratur nisi ad movendam potentiam
              et hoc etiam non deest, quia Deus potest facere sine omni presentia
              totam eius causalitatem, cum possit supplere causalitatem
              omnis cause secunde motive. Et confirmatur, quia, licet obiectum sit
              motivum potentie et terminativum actus, si sit aliquid supplens
              vicem eius inquantum motivum, sufficit obiectum absens
              in ratione termini in cognitione abstractiva, quia in tali non
              requiritur obiectum presens ut terminet actum, sed ut moveat
              ad actum.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6506">Preterea, quicquid potest intellectus intelligere
              potest memoria memorari per <ref><name ref="#Augustine">beatum Augustinum</name> X <title ref="#deTrinitate">De trinitate</title>, capitulo 7,</ref>
              ubi dicit quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e6516">partes imaginis sunt equalis ambitus.</quote> Sed
              intellectus <name ref="#Paul">Pauli</name> et <name ref="#Moses">Moysi</name> intellexerunt divinam essentiam; ergo
              potuerunt eius memorari. Sed omne illud cuius possumus memorari,
              possumus abstractive cognoscere; ergo etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6526">Et
              confirmatur per <name ref="#Paul">Paulum</name>, qui optime recordabatur de illa visione,
              sicut patet <ref><title ref="#IIcor">II Ad Corinthos</title> 12,</ref> ubi totam visionem refert per
              ordinem; ergo etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6535">Preterea, illud de quo habetur aliquid
              verum representativum potest abstractive cognosci; de divina
              essentia habebatur a <name ref="#Paul">Paulo</name> et <name ref="#Moses">Moyse</name> verum representativum.
              Hoc patet, quia de hoc habuerunt memoriam et, cum nihil sit
              memoria nisi species vel habitus, oportebat quod haberent
              de ea aliquid representativum, igitur poterant ipsa et abstractive
              cognoscere.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6547"><supplied>Opinio Roddenton</supplied></head>
            <!-- <head><name ref="#JohnOfRodington">Roddenton</name> in <title>Prologo</title> I, questione 2, articulo 2.</head> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6553">Ad idem arguunt quidam alii sic: quod non ponit viatorem
              extra terminum vie potest sibi communicari. Huiusmodi est cognitio
              abstractiva deitatis; ergo. Probatur minor, quia sequitur solum viator
              habet cognitionem abstractivam, ergo non videt. Et sic non
              est beatus, igitur est viator.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6556">Preterea, Deus de potentia
              absoluta potest omne accidens absolutum, quod est in beato ponere
              in viatore, igitur et visiones alicuius beati. Illa autem ostendit
              de hoc quedam eius quod prius, sed non intuitiva, quia sic esset beatus,
              igitur abstractiva.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6563">Responsio ad rationes Scoti</head>
            <!-- this seems more a heading or note than paragraph  <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6567">Respondeo ad rationes <name ref="#Scotus">Scoti</name>.</p> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6573">Ad primum istorum primo reducam rationem contra suum actorem
              <cb ed="#V" n="b"/>
              sic: quicquid Deus potest facere mediante sua essentia, potest immediate
              per suam voluntatem. Sed mediante sua essentia in ratione
              obiecti cogniti potest causare notitiam intuitivam de se
              ipso; igitur poterit immediate per suam voluntatem non concurrente
              sua essentia, quod est contra eum et contra rationem, quia talis notitia
              esset intuitiva et non esset intuitiva.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6581"><supplied>Opinio Aureoli</supplied></head>
            <!--  <head><name ref="#Aureoli">Aureolus</name> in <title>Prologo</title> I, questione 2, articulo 3.</head> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6587">Sed ad istam instantiam conatur <name ref="#Aureoli">quidam doctor</name> respondere
              dicens quod signanter dicitur in ratione illa quicquid Deus potest facere,
              etc. Et non dicitur omne ad aliquid, quia intuitiva includit necessario
              respectum ad actualitatem et existentiam obiecti
              secundum illum doctorem, cum sit existentis vel existens est et presentis ut presens
              est secundum eum. Abstractiva autem non, cum sit existentis et non
              existentis, presentis et non presentis. Et ideo non sequitur quod Deus
              possit facere intuitivam de se ipso non concurrente sua
              essentia, quia non potest facere respectum illum sine presentialitate
              obiecti, sicut nec Filium sine Patre. Abstractiva
              autem sic, quia talem respectum non includit. Sed ista solutio
              non satisfacit, quia vel iste doctor intendit quod notitia
              intuitiva necessario includit respectum ad actualitatem
              et existentiam obiecti, vel non. Si non, patet quod instantia non solvitur,
              quia non est verum quod notitia intuitiva necessario includit respectum predictum ex supposito. Si sic, contradicit sibi
              ipsi, quia in eadem questione et intentione probat quod Deus potest facere
              notitiam intuitivam corrupto respectu et rei presentialitate
              non existente, igitur non necessario includit respectum
              ad actualitatem et existentiam obiecti secundum eum. Et probatur
              assumptum sic: res que non dependet realiter et res dependens
              realiter non sunt eadem res. Sed notitia intuitiva secundum
              suam entitatem absolutam est independens formaliter ab omni
              alio extra se, licet dependeat effective a Deo et ad obiecto
              et respectus fundatus in ea ad obiectum intuitum est res
              dependens realiter; igitur non sunt idem realiter. Igitur poterunt
              per divinam potentiam ab invicem separari. Hec ille.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6590">Quo posito
              patet quod notitia intuitiva non necessario includit
              respectum predictum secundum eum et sic contradictio in
              dictis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6593">Preterea, omnis cognitio qua creatura
              cognoscit fundat respectum realem ad terminum
              obiectalem cognitum. Hoc patet, quia refertur ad ipsum
              sicut mensuratum ad mensuram. Mensurari autem
              ad mensuram est relatio realis ex <ref>V <title ref="#Metaphysics">Metaphysice</title>,</ref>
              licet non econverso. Igitur, si propter huiusmodi respectum
              de intuitiva nihil concluditur et nihil etiam concludetur
              de abstractiva, quia pari ratione mutabitur
              quid in ad aliquid et erit in argumento figura dictionis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6600">Preterea,
              vel <name ref="#Aureoli">iste doctor</name> intelligit quod huiusmodi respectus, secundum <name ref="#Scotus">Scotum</name>
              sunt intuitive intrinsecus, vel extrinsecus. Si extrinsecus, sequitur
              quod intuitiva, ut intuitiva, non includit respectum et sic manet
              tota deductio, quia non mutatur quid in aliquid. Si intrinsecus,
              contradicit doctori, quia vult sustinere quod secundum eum tales respectus
              sunt res distincte a rebus absolutis et, si oppositum diceret,
              falsum assumeret, quia nullus respectus creatus est idem
              respectu et intrinsece cum rebus absolutis, ut suppono
              pro nunc. Patet igitur instantiam non esse solutam.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6609"><supplied>Responsio ad rationes</supplied></head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6613">Respondeo
              ergo ad rationes dupliciter.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6616">Primo dico quod maior sicut assumitur
              non est vera, quia tunc idem concluderetur de intuitiva, sicut
              patet ex dictis. Nec probatio valet. Imaginatur enim quod voluntas
              divina sit causa primaria omnis causalitatis et productionis
              ad extra et essentia divina secundaria, quod est falsum,
              quia essentia et voluntas in Deo non sunt due cause alicuius
              creature, sed una tantum, sicut nec Pater et Filius, qui magis differunt
              quam essentia et voluntas, non sunt duo principia, sed
              unum. Et ulterius, si primaria causalitas creature, ut producta
              de nihilo, debeat attribui alicui istorum, hec erit
              voluntas, quia voluntas et omne attributum est infinitum propter identitatem
              cum essentia. Et sic per <name>istum doctorem</name> causalitas primaria
              creature, ut producta de nihilo, attribuitur nature infinite,
              ut est infinita, igitur ratio nulla.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6619">Secundo dico quod nec mediante
              sua essentia nec immediate per suam voluntatem potest
              <pb ed="#V" n="6-v"/>
              <cb ed="#V" n="a"/>
              Deus facere abstractivam notitiam deitatis propter implicationem
              contradictionis, ut patet ex supradictis. Et sic minor est falsa
              vel non est ad propositum. Nec valet quando dicitur quod talis notitia
              non esset intuitiva, igitur abstractiva, quia posset esse
              deductiva.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6627"><supplied>Responsio ad rationes Landulphi</supplied></head>
            <!-- <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6631">Respondeo ad rationes <name ref="#LandulphusCaracciolo">Landulphi</name></p> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6636">Ad secundum nego maiorem si illud obiectum non possit
              intuenti representari in eius imagine vel specie, sicut
              est in proposito. Et ad probationem concesso toto processu non
              habetur intentum, quia cognito actu intuitivo et respectu
              fundato in actu ad divinam essentiam non oportet quod
              cognoscatur essentia divina abstactive, quia sufficit quod
              cognoscatur deductive. Et quando dicitur quod talis notitia
              non est intuitiva, igitur abstractiva, contradicit sibi, quia
              est dare tertium genus per eum in eadem questione. Et
              ad formam argumenti patet quid sit dicendum, quia non
              oportet quod qui potest cognoscere actum abstractive et
              respectum fundatum in actu possit extremum illius respectus
              cognoscere abstractive si tali extremo repugnat
              representari in aliquo creato, sicut est in proposito.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6639">Ad tertium ex dictis patet quod minor est falsa, quia
              ad notitiam abstractivam de divina essentia requiritur
              eius representativum creatum de quo ratio non facit
              aliquam mentionem. Et per idem patet quid dicendum
              ad confirmationem.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6642">Ad quartum potest uno modo dici quod
              quicquid potest intellectus intelligere, potest memoria
              memorari quantum est de se si sit possibile illud representari
              in eius imagine vel specie, quod in proposito non
              est possibile. Potest etiam dici quod quicquid potest intellectus
              intelligere, potest memoria memorari distincte vel confuse.
              Sed non est verum quod omne illud cuius possumus confuse
              memorari, possumus abstractive cognoscere.
              Per hec patet quod dicendum ad confirmationem, quia <name ref="#Paul">Paulus</name>
              recordabatur de visione illa in confuse, sed non distincte
              ipso dicente: <quote>sive in corpore, sive extra corpus nescio,
              Deus scit</quote>. Recordabatur enim se vidisse Deum. Quod autem esset
              deitas secundum proprium eius conceptum non recolebat, sicut
              <name ref="#Nebuchadnezzar">Nabuchodonosor</name> recordabatur se vidisse in somnis
              aliquid magni, sed non quid in speciali vidisset.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6652">Ex
              his patet quid dicendum ad quintum, quia <name ref="#Paul">Paulus</name> non habuit
              memoriam distinctam deitatis secundum proprium eius conceptum,
              et ideo non oportet quod habuerit aliquid representativum
              ipsius. Deberet autem ratio formari per oppositum,
              quia sequitur non potuit <name ref="#Paul">Paulus</name> habere aliquid representativum
              deitatis secundum eius proprium conceptum, igitur non potuit
              nec per consequens abstractive cognoscere. Ista videtur
              intentio <name ref="#Augustine">beati Augustini</name> super illo verbo <ref><title ref="#Icor">I Corinthos</title> 13:</ref> <quote ana="#Icor13_12">Nunc
              cognosco ex parte,</quote> ubi dicitur et habetur in <title>Glossa</title> quod non solum
              alii, sed etiam <name ref="#P">Paulus</name> cognovit obscure et imperfecte, igitur
              non habuit ex memoria visionis claram notitiam deitatis,
              sicut <name ref="#LandulphusCaracciolo">iste doctor</name> imaginatur.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6679">Responsio ad rationes Roddenton</head>
            <!-- <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6683">Respondeo ad rationes <name ref="#JohnOfRodington">Roddenton</name></p> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6688">Ad sextum primo reduco rationem. Quicquid non ponit viatorem
              extra terminum vie potest sibi communicari. Huiusmodi est cognitio
              intuitiva deitatis; igitur potest viatori communicari, quod
              ipse negat. Minor probatur sicut et sua, quia sequitur solum habet
              cognitionem intuitivam, igitur non diligit. Et sic non est beatus,
              ergo est viator. Dico ergo quod maior est vera si illud sit possibile
              communicari. Et sub isto sensu minor est falsa, quia cognitio
              abstractiva deitatis est omnino impossibilis. Probatur igitur ratio
              quod abstractiva non repugnat viatori ratione status vie
              quod conceditur, sed non probat quod sit possibilis de quo agitur.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6691">Ad septimum: multi negarent antecedens, quia communiter non conceditur
              quod fruitio que nunc est in anima Christi vel alterius beati possit
              poni in voluntate viatoris. Quicquid tamen sit de huiusmodi, quia
              mihi non videtur antecedens impossibile, dico quod, si visio alicuius
              beati poneretur in intellectu viatoris vel viator per eam non
              videret Deum, quia non esset sibi presens in ratione obiecti, vel sicut
              per eam non videret Deum intuitive, quia non esset visio Dei
              in se ipso, ita nec abstractive, quia non esset visio sive cogni<cb ed="#V" n="b"/>tio
              Dei in eius representativo.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6697">Opinio communis contra secundam conclusionem.</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6700">Contra secundam conclusionem est opinio communis pro qua potest
              argui primo sic: illud potest communicari viatori quod evacuat
              fidem et tollit meritum sive merendi statum, quia istis remotis
              viator non manet viator, quia evacuatum est quod ex
              parte est. Sed stante supposito sic esset in proposito; igitur. Probatur
              minor, quia visio Dei clara qualis ponitur intuitiva est
              visio et est merces. Inquantum visio, evacuat fidem que est substantia rerum
              sperandarum. Argumentum non apparentium, secundum <name ref="#Paul">Apostolum</name>. Inquantum
              merces, evacuat merendi statum, ergo.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6706">Preterea,
              illud non potest viatori communicari quod ponit ipsum extra
              terminum vie. Notitia intuitiva deitatis huiusmodi;
              ergo. Probatur minor, quia secundum <ref><name ref="#Augustine">beatum Augustinum</name> I <title ref="#deTrinitate">De trinitate</title>, 22, de parvis:</ref> <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e6716">Visio
                Dei facialis est finis omnium actionum nostram,</quote> igitur ponit
              viatorem extra terminum vie. Ista consequentia patet, quia finis omnium
              actionum nostrarum non habetur in via.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6720">Preterea,
              confirmatur, quia illud non est communicabile viatori per quod status
              beatorum distinguitur a statu viatoris. Sed notitia intuitiva
              deitatis est huiusmodi, dicente <ref><name ref="#Paul">Apostolo</name> <title ref="#Icor">I Ad Corinthos</title> 13:</ref> <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e6730" ana="#Icor13_12">Videmus
                nunc per speculum in enigmate, tunc autem facie ad faciem;</quote> ergo.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6734">Preterea, implicatio contradictionis est quod viator manens
              viator videat Deum intuitive sicut totaliter beatus,
              quia quicumque videt Deum intuitive est totaliter beatus, quia sola
              visio Dei est summum bonum nostrum primum et finis, sicut
              docet <ref><name ref="#Augustine">beatus Augustinus</name> I <title ref="#deTrinitate">De trinitate</title>, capitulo 41, de parvis,</ref> igitur implicatio
              contradictionis est quod viator manens viator videat Deum intuitive.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6746">Confirmatur, quia visio est tota merces, ut patet per <name ref="#Augustine">beatum
              Augustinum</name>, igitur quicumque videt Deum intuitive necessario est
              beatus.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6752">Preterea, illa notitia non est communicabilis viatori
              per quam necessario communicatur fruitio beatifica. Notitia
              intuitiva deitatis est huiusmodi; ergo. Maior patet, quia fruitio beatifica
              non est communicabilis viatori. Minor probatur, quia, si voluntas
              posset non frui obiecto beatifico intuitive viso,
              vel hoc esset per propriam libertatem et efficaciam voluntatis, vel
              per Dei potentiam absolutam suspendentis actum fruitionis. Primum
              dari non potest, quia omnes beati esse volunt, sicut docet
              <ref><name ref="#Augustine">beatus Augustinus</name> XIII <title ref="#deTrinitate">De trinitate</title>, capitulis 3 et 4.</ref> Nec secundum, quia, si Deus
              suspenderet actum fruitionis predictum, vellet voluntatem
              illam esse miseram. Sed illa sola voluntas est misera que vult quod
              Deus non vult eam velle vel que non vult quod Deus vult eam velle;
              igitur Deus vult eam volutatem velle quod non vult eam velle,
              quod est aperta contradictio.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6761">Preterea, contra consequentiam istam videtur
              esse <ref>articulus Parisiensis et est in numero articulorum 35</ref> ubi
              dicitur quod <quote>Deum in hac vita mortali possumus intelligere per essentiam</quote>,
              quod est error.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6764">Preterea, ista videtur esse intentio <ref><name ref="#Augustine">beati
              Augustini</name> II <title ref="#deTrinitate">De trinitate</title>, capitulo 36, de parvis,</ref> ubi loquens de Christo, sic inquit:
              <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e6774">Facies autem illa Dei forma in qua non rapinam arbitratur
                esse equalem Deo Patri, quam nemo utique potest videre et vivere.</quote>
              Et in <ref>VIII, capitulo 2,</ref> dicit quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e6780">intellectus viatoris que creata
                sunt sentit. Veritatem autem ipsam qua creata sunt non potest intueri;</quote>
              ergo.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6788">Responsio ad argumenta obiecta</head>
            <!-- <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6792">Respondeo ad argumenta obiecta.</p> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6795">Ad primum istorum quod continet duas difficultates, quarum
              prima est de fide, secunda de merito sive merendi statu
              potest dupliciter responderi.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6798">Primo per interemptionem minoris.
              Et ad probationem quantum ad primam eius partem dico quod
              visio non evacuat simpliciter fidem, quia fides quantum ad habitum
              et etiam quantum ad actum potest stare simul in eodem cum clara visione
              Dei de potentia Dei absoluta, dum tamen habens actum fidei
              non credat. Nec est impossibile quod aliquis habeat actum videndi
              et non videat, ut suppono pro nunc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6801">Quantum ad secundum non
              probatur quod notitia Dei intuitiva evacuat merendi statum, quia,
              licet sit merces partialiter, non tamen totaliter iuxta determinatione
              domini <name>Benedicti</name>.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6805">Secundo potest responderi distinguendo
              maiorem quantum ad secundam eius partem, quia vel per merendi
              statum intelligitur absolute status presentis vite, qui est simpliciter status
              merendi, aut intelligitur precise status ille in
              quo aliquis manens potest actu mereri. Et hec acceptio
              differt a prima, quia, licet peccator sit in hac vita
              <pb ed="#V" n="7-r"/>
              <cb ed="#V" n="a"/>
              mortali et sit in statu merendi primo modo, non tamen
              est in statu merendi secundo modo, cum non possit mereri
              manens peccator. Si intelligitur primo modo, patet ex supradictis,
              quia minor non est vera nec probatio valet ex solutione precedenti.
              Si vero intelligitur secundo modo, sicut ratio videtur imaginari,
              potest negari maior quantum ad quamlibet sui partem.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6810">Et ad probationem, cum dicitur quod 'istis remotis viator
              non manet viator', per interemptionem respondetur, quia, licet secundum
              ordinem qui nunc est et de potentia Dei ordinata, <quote>dum sumus
              in corpore per fidem ambulemus</quote>, secundum <name ref="#Paul">Apostolum</name>. De potentia
              tamen Dei absoluta posset fides in nobis evacuari
              per claram visionem Dei et ideo non est verum quod remota fide
              viator non possit manere viator. Item, non est de ratione
              viatoris, ut viator est, quod sit in statu merendi primo
              modo, licet sit de ratione ipsius quod sit in statu merendi secundo
              modo, aliter peccator non esset viator, ut patet ex dictis,
              nec istis remotis evacuatur omne quod ex parte est sicut
              assumitur.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6816">Ad secundum nego minorem. Et ad probationem
              dico quod visio Dei facialis potest uno modo sumi cum exclusione
              fruitionis et cuiuscumque quod non est ipsa. Alio modo
              cum exclusione fruitionis beatifice que ipsam concomitatur
              necessario secundum ordinem qui nunc est et sic est finis omnium
              actionum nostrarum. Non primo modo, nisi partialiter. Et
              quod sic intelligat <name ref="#Augustine">beatus Augustinus</name> patet. Dicit enim in eodem
              causa modicum infra quod tunc erit quod scriptum est <quote>adimplebis
              me leticia cum vultu tuo</quote>. Hec ergo duo simul
              secundum <name ref="#Augustine">beatum Augustinum</name> visio, scilicet et fruitio sunt finis omnium
              actionum nostrarum, non sola visio. Et ad confirmationem
              dicendum quod status beatorum nunc de facto per notitiam
              Dei intuitivam distinguitur a statu viatorum, quia talis
              notitia de potentia Dei ordinata viatori non communicatur
              de lege communi, sed quod non sit sibi communicabilis de potentia
              Dei absoluta non dicit <name ref="#Paul">Apostolus</name>.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6828">Ad tertium etiam nego
              minorem, quia, licet visio sit aliquid beatitudinis, non est tamen
              totalis beatitudo secundum determinationem ecclesie. Et
              ad auctoritatem <name ref="#Augustine">beati Augustini</name> dico quod dictio exclusiva
              secundum eum aliquotiens additur termino propter inseparabilitatem
              eius ab alio sine exclusione alterius. Ipso <ref>I dicens <title ref="#deTrinitate">De trinitate</title>,
                capitulo 8, de magnis vel 24, de parvis:</ref> <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e6839">Demum propter
                  ipsam inseparabilitatem sufficienter aliquando nominatur vel Pater
                  solus, vel Filius solus adimpleturus nos leticia cum
                  vultu suo et quia visio Dei facialis de potentia Dei ordinata
                  secundum ordinem qui nunc est inseparabilis est de lege communi ab illa
                  fruitione que plenum gaudium nostrum est per ipsum, ubi supra.
                  Idcirco visio Dei sola dicitur summum bonum nostrum
                  premium et finis non per exclusionem fruitionis, sed cum
                  inclusione eiusdem,</quote> quod ipsemet ostendit ibidem modicum
              infra dicens quod <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e6842">quando Christus videbitur in ea claritate quam habuit
                apud Patrem priusquam mundus fieret, tunc tradet regnum
                Deo patri, ut intret servus fidelis in gaudium domini
                sui.</quote> Ecce quod cum visione subiunxit gaudium, ut beatitudinem
              ostenderet in utroque consistere. Per idem
              patet quid dicendum ad confirmationem, quia visio non est
              tota merces nisi cum inclusione fruitionis beatifice,
              sed dicitur absolute tota merces, sicut ipsa dicitur summum bonum
              nostrum premium et finis propter inseparabilitatem ipsius
              a fruitione.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6846">Ad quartum dico quod, licet fruitio beatifica
              sit inseparabilis a visione de lege communi, potest tamen esse visio sine
              fruitione de potentia Dei absoluta, ut patet ex dictis
              et clarius apparebit in prima distinctione. Et
              quando dicitur quod 'si Deus suspendere actum fruitionis a voluntate
              videntis Deum intuitive vellet voluntatem esse miseram',
              dicendum quod dupliciter voluntas potest dici misera
              positive, scilicet et privative. Positive quidem, quia in ipsa
              est odium et tristitia, et sic voluntas damnati est in summa miseria.
              Privative vero, quia non est in ipsa dilectio et delectatio
              sibi possibilis et sic Deus vult voluntatem predictam
              esse miseram extendendo nomen miserie et quasi improprie
              utendo ipso non primo modo. Et quando dicitur quod 'illa
              <cb ed="#V" n="b"/>
              sola voluntas est misera que vult quod Deus non vult eam
              velle' etc., verum est de miseria voluntatis primo modo sumpta,
              quia velle quod Deus non vult eam velle et nolle quod
              Deus vult eam velle sunt actus positivi. Et ideo non
              sequitur quod Deus vult eam esse miseram propter variationem
              medii, immo casu posito nihil vult eam velle.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6849">Ad quintum dico quod articulus non est contra me,
              quia intelligitur naturaliter et ex principiis nature, sicut
              patet per <name ref="#Aristotle">Aristotelem</name> exponentem ipsum ubi dicitur quod intellectus
              noster potest pertingere ad notitiam prime
              cause per sua naturalia. Hoc male sonat et est error
              si intelligatur de cognitione immediata. Ego vero loquor
              de potentia Dei absoluta et habeo auctoritatem
              expressam <name ref="#Augustine">beati Augustini</name>. Articulus ergo non est ad propositum.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6859">Ad auctoritates <name ref="#Augustine">beati Augustini</name> et consimiles dicendum
              quod loquuntur ex principiis nature sicut et articulus
              statim declaratus vel secundum ordinem quem credimus
              insitutum de lege communi, non autem de potentia
              Dei absoluta, sicut probant auctoritates eiusdem
              superius allegate.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6868">Opinio communis.</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6871">Contra tertiam conclusionem est etiam communis
              opinio et dimissis rationibus generalibus de fide
              et merito que possent deduci contra eam, sicut et contra
              precedentem, quia ad hoc patet quid dicendum ex
              supradictis, potest in speciali argui primo sic: evidens
              notitia deductiva de veritatibus theologie non
              potest viatori communicari sine intuitiva precedente
              de subiecto theologie, igitur nec cum ipsa, ergo nullo
              modo. Antecedens patet per me, quia non probavi possibilitatem
              huius notitie nisi quod repugnat videre Deum
              intuitive, vel quia sibi non repugnat intuitive videre
              Christum esse Deum. Et quocumque istorum dato patet,
              quod non potest communicari viatori sine intuitiva precedente
              de subiecto theologie. Secunda consequentia
              est nota. Prima probatur, quia quicquid Deus potest facere
              mediante intuitiva, potest facere sine ea, quia quid
              potest facere mediante causa secunda et per se.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6874">Preterea,
              notitia evidens istarum veritatum: <mentioned><choice><sic>ante Christus</sic><corr>antichristus</corr></choice>
                est futurus,</mentioned> <mentioned>generalis resurrectio mortuorum erit</mentioned>
              dependet ex notitia terminorum intuitiva, quia abstractiva
              non sufficit. Sed de his non habetur pro nunc,
              nec potest haberi notitia intuitiva, cum sint sicut futura
              contingentia; igitur etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6877">Preterea, si talis notitia
              posset communicari viatori, Deus posset facere
              viatorem evidentius cognoscere veritatem contingentem
              quam beatus cognoscat de facto, quod videtur
              impossibile. Consequentia probatur, quia ex quo
              est certa distantia inter istas evidentias tantum posset
              augeri evidentia viatoris quod excederet evidentiam
              comprehensoris.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6880">Preterea, vel evidens notitia deductiva
              istius veritatis <mentioned>Deus est trinus et unus</mentioned> est
              perfectior ratione evidentie quam sit abstractiva de eadem,
              vel equalis, vel minus perfecta. Non minus perfecta,
              quia notitia deductiva deducta ex cognitione
              intuitiva certior est et evidentior abstractiva de
              eodem per me. Si perfectior, sequitur quod non possit
              communicari viatori, cum sibi non possit communicari
              abstractiva per me que tamen ponitur minus perfecta.
              Si equalis, idem sequitur; igitur etc.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6886">Responsio ad obiecta</head>
            <!-- responsio seems better -->
            <!-- <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6890">Respondeo ad obiecta.</p> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6893">Ad primum istorum quicquid sit de antecedente, nego
              primam consequentiam, quia pari ratione probaretur
              quod voluntas rationalis posset Deum diligere
              sine cognitione, quia potest ipsum diligere mediante
              cognitione, quod est evidenter falsum. Et quando
              dicitur 'quicquid Deus potest mediante causa secunda,
              potest etiam per se', verum est si effectus dependet
              a causa secunda in genere cause efficientis precise. Sed non simpliciter,
              aliter posset facere paternitatem sine filiatione et quod
              <pb ed="#V" n="7-v"/>
              <cb ed="#V" n="a"/>
              creatura diligeret sine cognitione. In proposito vero patet
              quod talis deductiva notitia non dependet ab intuitiva
              in genere cause efficientis, etiam si presupponat ipsam necessario,
              sicut diligere presupponit cognitionem.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6896">Ad secundam nego
              maiorem, quia ad habendam evidentem notitiam deductivam
              de veritatibus illis et ceteris theologicis veritatibus
              sufficit quod viator possit intuitive videre Christum
              esse Deum et huiusmodi veritates esse dictas a Christo sine
              notitia quacumque intuitiva vel abstractiva de terminis
              earum. Item Deus habet veritatem evidentem istarum
              veritatum sine notitia intuitiva terminorum, cum non
              cognoscat aliquam creaturam intuitive, sed superintuitive,
              ut patet ex primo articulo, et sic viator posset cognoscere
              terminos istarum veritatum, cum sibi non repugnet
              intuitiva notitia deitatis, ut patet ex supradictis.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6902"><supplied>Opinio Roddenton</supplied></head>
            <!-- <head><name ref="#JohnOfRodington">Roddenton</name> in <title>Prologo</title> I, questione 2, articulo 2.</head> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6908">Ad tertiam aliqui dicunt interimendo consequentiam
              et ad probationem quod, sicut quantumcumque augeretur abstractiva
              manente abstractiva nunquam attingeret ad claram
              visionem, quia sunt alterius rationis, sic in proposito quantumcumque
              augeretur evidentia viatoris nunquam attingeret evidentiam
              comprehensoris, cum sint etiam alterius speciei.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6911">Sed istud non valet, quia cum notitia deitatis intuitiva
              sit communicabilis viatori. Patet, quia evidentia viatoris
              et comprehensoris de veritatibus contingentibus possunt
              esse eiusdem rationis. Et ideo admitto consequens, quia sicut Deus
              potest facere quod unus beatus evidentius cognoscat veritatem
              contingentem quam alius, ita potest facere de potentia
              abstractiva quod aliquis viator evidentius cognoscat aliqui
              comprehensore, cum sint vel possint esse evidentie eiusdem
              rationis et una non excedit aliam in infinitum.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6914">Ad quartum
              concedo quod evidens notitia deductiva istius veritatis
              <mentioned>Deus est trinus et unus</mentioned> deducta notitia intuitiva
              deitatis certior esset et evidentior abstractiva de
              eadem si esset possibilis abstractiva. Ex hoc tamen non sequitur
              quod non possit communicari viatori, quia abstractiva non
              repugnat ei propter sui perfectionem, sed quia non est possibilis.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6920"><supplied>Opinio Ockham</supplied></head>
            <!-- <head><name ref="#Ockham">Ockham</name> in <title>Prologo</title> I, questione 2, articulo 2</head> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6926">Contra quartam conclusionem est quedam opinio que ponit
              quod nulla propositio in qua aliquid intrinsecum Deo de divina
              essentia probatur est vere scibilis scientia proprie dicta. Pro qua
              quid arguunt.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6929">Primo sic: nihil intrinsecum potest de divina
              essentia demonstrari, igitur nec scientia proprie dicta. Consequentia patet,
              quia scientia proprie dicta est habitus conclusionis demonstrate.
              Antecedens probatur dupliciter.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6932">Primo sic: omnis propositio demonstrabilis
              est dubitabilis. Nulla propositio in qua aliquid
              intrinsecum Deo de divina essentia predicatur est dubitabilis;
              ergo etc. Probatur minor, quia impossibile est quod aliqua sint idem
              realiter et intuitive vel abstractive, et distincte intelligantur
              et quod dubitetur de identitate eorum, quia si aliqua propositio
              sit per se nota, illa erit maxime in qua predicatur
              idem realiter de eodem realiter, sed essentia divina est idem
              realiter cum quolibet quod est realiter Deus, ergo nulla talis propositio
              est dubitabilis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6936">Secundo sic: omne quod demonstratur
              de aliquo per prius predicatur de aliquo per quod demonstratur.
              Sed nihil realiter idem cum Deo potest predicari prius de
              aliquo quam de divina essentia, quia nihil tale est; ergo etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6939">Secundo ad principale sic: nulla propositio immediata
              est vere scita scientia proprie dicta. Omnis propositio in qua conceptus
              communis Deo et creature de divina essentia predicatur
              est immediata; igitur saltem nulla talis est vere scita
              scientia proprie dicta. Probatur minor, quia omne commune immediate predicatur
              de aliquo contento in quod primo dividitur. Sed quilibet
              talis conceptus immediate dividitur in Deum et in creaturam,
              sicut prima divisio sapientie est quod quedam est increata
              et quedam creata, similiter intellectus quidam creatus et
              quidam increatus, bonitas alia creata, alia increata
              et sic de similibus; ergo etc.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6945"><supplied>Opinio Roddenton</supplied></head>
            <!-- <head><name ref="#JohnOfRodington">Roddenton</name> in <title>Prologo</title> I, questione 3, articulo 2. </head> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6951">
              <cb ed="#V" n="b"/>
              Ad idem arguunt quidam alii sic: nulla propositio potest
              sciri in qua termini precise supponunt pro eodem. Sed in omni propositione
              in qua aliquid intrinsecum Deo de divina essentia
              predicatur termini supponunt pro eodem precise, quia pro
              Deo; igitur etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6955">Preterea, de quo non potest haberi conceptus quiditativus
              et denominativus, nec scientia proprie dicta, sed videns
              Deum non potest habere de aliquo intrinseco Deo conceptum
              denominativum, igitur nec scientiam proprie dictam. Minor probatur
              tripliciter.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6958">Primo sic: conceptus denominativus non habetur
              nisi concipiatur res que est apta nata denominare aliquid.
              Sed solo Deo viso non concipitur tale quid, quia totum
              quod concipitur de Deo est res simplex omnino, et per consequens non est
              ibi aliquid nisi persone distincte, quarum una non est magis
              nata denominare aliam quam econverso; ergo etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6962">Secundo,
              quia respectu eiusdem rei simpliciter non sunt duo conceptus
              alterius rationis si nihil correspondeat nisi una res simpliciter.
              Deus autem et omne intrinsecum sunt simpliciter una res;
              igitur etc.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6965">Tertio, quia quando duo sunt similia tertio, et inter
              se. Sed si huiusmodi conceptus possent haberi solo Deo viso
              essent similes tertio, cum conceptus sit quedam similitudo
              obiecti; igitur et inter se. Quod patet esse falsum, quia tunc
              non essent alterius rationis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6968">Quarto, quia ubi pluralitas
              nominum tantum et una res, ibi non est diversitas conceptuum
              alterius rationis, sed pluralitas attributorum est tantum pluralitas
              nominum et una res; ergo etc.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e6975">Responsio ad rationes Ockham</head>
            <!-- responsio seems best -->
            <!-- <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6979">Respondeo ad rationes <name ref="#Ockham">Ockham</name>.</p> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6985">Ad primum istorum nego antecedens, quia <ref><name ref="#Anselm">Anselmus</name>, <title ref="#Monologion">Monologion</title>
              15,</ref> demonstrat de Deo perfectiones simpliciter per rationem infiniti.
              Et ad primam probationem dico quod maior est falsa, quia
              nulla propositio per se nota est dubitabilis et tamen multe
              sunt demonstrabiles, sicut declarabitur distinctio 2. Et ulterius
              vel intendit quod propositio dubitabilis sit demonstrabilis
              apud omnem intellectum, vel apud aliquem sic et apud aliquem
              non. Si primo modo, sequitur quod nulla propositio sit demonstrabilis,
              cum nulla sit dubitabilis apud divinum intellectum.
              Si secundo modo, minor est falsa vel non sumitur sub maiori,
              quia multe propositiones in quibus est aliquid intrinsecum
              Deo de divina essentia predicatur sunt dubitabiles apud
              aliquem intellectum. Et si dicatur quod omnis propositio est demonstrabilis,
              est dubitabilis intellectui demonstranti ipsam.
              Contra Deus scit quod luna eclipsatur, quia terra interponitur
              et non econverso, igitur ista propositio est demonstrabilis
              a Deo et tamen non est dubitabilis ab ipso.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e6996">Ad secundum
              nego minorem, quia si medium in demonstrando sit diffinitio subiecti
              in habentibus diffinitionem vel ratio formalis et quiditativa
              in non habentibus diffinitionem, sicut videtur aliquibus perfectiones
              attributales, per prius predicantur de ratione formali
              et quiditativa ipsius Dei quam de divina essentia vel de Deo,
              quia de Deo demonstratur per rationem quiditativam ipsius, non autem
              econverso. Nec valet si dicatur quod tunc ratio formalis et quiditativa
              Dei et Deus distinguerentur ex natura rei, quia, sicut
              passio demonstrabilis de suo subiecto per prius predicatur de
              diffinitione quam de diffinito in habentibus diffinitionem, quia per
              diffinitionem demonstratur passio de diffinito, non autem
              econverso. Et cum diffinitio et diffinitum sint idem penitus
              ex natura rei, secundum <name ref="#Averroes">Commentatorem</name>, et hanc credo veriorem
              doctrinam, sic etiam in proposito. Si vero diffinitio passionis
              et non subiecti sit medium in demonstratione sicut
              videtur aliis, dicetur quod inter perfectiones intrinsecas demonstrabiles
              de Deo est ordo prioritatis non quidem in
              essendo, quia sic nulla prioritas est in divinis ad intra,
              ut suppono pro nunc, sed inserendo. Ordinem autem illum ille
              cognoscit qui videt Deum intuitive.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e7002">Ad secundum
              principale patet per <name ref="#Anselm">Anselmum</name> quod minor est falsa et ad probationem
              quando dicitur quod omne commune immediate predicatur. Et sic potest
              uno modo dici quod ista propositio est duplex, quia uno modo
              potest intelligi quod omne commune immediate contradicatur de quolibet
              contento in quod primo dividitur, quia inter
              ipsum et in quo primo dividitur non cadit commune
              <pb ed="#V" n="8-r"/>
              <cb ed="#V" n="a"/>
              medium. Sic species specialissima predicatur immediate
              de suis singularibus et sub isto sensu propositio est
              vera, sed non est ad propositum. Alio modo, quia illud commune
              de hiis in que primo dividitur non potest ex aliis evidenter
              concludi et sub isto sensu esset ad propositum, quia tunc
              faceret propositionem immediatam. Sed sic est falsa,
              quia aut potest evidenter concludi de homine in quod tamen dividitur
              arguendo sic: omnis substantia animata sensibilis est.
              Sed omnis homo est substantia animata sensibilis; ergo
              omnis homo est animal, et sic de aliis. Potest etiam dici secundo
              quod per rationem non probatur, etiam si aliquid concludat nisi
              quod ista propositio <mentioned>sapientia creata est sapientia</mentioned> sit immediata
              et similiter ista <mentioned>sapientia increata est sapientia.</mentioned> Sed non
              probatur quod ista sit immediata <mentioned>Deus est sapiens sapientia
                increata.</mentioned> Nec valet si dicatur quod Deus et sapientia
              increata sunt idem penitus, quia ad hoc sufficit distinctio
              rationis, cum talis demonstratio non sit a priori
              et per causam in essendo, sed tantum in inferendo et qualem
              ordinem servant aliqua in essendo ubi realiter distinguuntur.
              Talem servant in inferendo ubi secundum rationem sive conceptibiliter
              sunt distincta. Sufficit etiam ad hoc distinctio
              virtualis, quia ista res simplicissima una que est deitas
              et sapientia equipollet distinctis, rebus sicut <ref>declarabitur
              distinctio 2.</ref></p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e7009">Ad tertium conceditur minor secundum communem
              doctrinam si termini supponunt pro eodem et
              re et ratione, sed sub illo sensu minor est falsa.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e7015">Responsio ad rationes Reddentoni</head>
            <!-- This confirms the reading of responsio over respondeo <p xml:id="atvl1prolq1-d1e7019">Responsio ad rationes <name ref="#JohnOfRodington">Roddentoni</name></p> -->
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e7024">Potest etiam dici quod maior non est vera si termini
              supponant pro eadem re. Equipollente tamen distinctis
              rebus, sicut est in proposito.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e7027">Ad quartum nego
              minorem. Est enim expresse contra <ref><name ref="#JohnDamascenus">Damascenum</name>, libro I, capitulo 4,</ref> ubi dicit quod
              <quote xml:id="atvl1prolq1-Qd1e7034" ana="#JohnDamescenus_DeFide_I_4_a">si bonum, si iustum, si sapiens dixeris, non naturam dicis
                Dei, sed que sunt circa naturam</quote> quod non potest intelligi
              quoad rem, cum deitas et sapientia sint una res, igitur quoad
              conceptum. Quo posito sequitur quod nihil videns nisi Deum
              potest habere de aliqui intrinseco Deo conceptum qualitativum
              sive denominativum. Et ad probationem potest uno modo dici
              interimendo minorem, quia solo Deo viso concipitur sapientia
              que est apta nata denominare. Et quando dicitur
              quod totum quod concipitur de Deo est res simplex omnino verum
              est, quia distinctio rationis vel virtualis sive equipollenter
              distinctis rebus, quod idem est que sufficit, adhuc
              stat cum summa simplicitate.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e7038">Potest etiam dici secundo interimendo
              maiorem, quia ad habendum conceptum denominatum
              sufficit quod concipiatur res cuius conceptus possit
              denominative sive qualitative predicari. Et sic est
              in proposito, ut patet per <name ref="#JohnDamascenus">Damascenum</name>.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e7045">Ad quintum nego maiorem,
              quia de eadem re simplicissima possunt haberi duo
              conceptus alterius rationis si illa res simplicissima
              equipolleat distinctis rebus, sicut est in proposito.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e7048">Potest etiam dici quod ad habendum tales conceptus sufficit
              sola distinctio rationis.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e7051">Ad sextum eodem modo, quia non
              est inconveniens quod duo conceptus dissimiles sint similes
              sive similitudines eiusdem rei equipollenti tamen distinctis
              rebus.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e7054">Per idem patet dicendum ad quartum quod
              quia ad diversitatem talium conceptuum sufficit quod ista una
              res equipolleat distinctis.</p>
          </div>
          <div>
            <head xml:id="atvl1prolq1-Hd1e7060">Responsio ad argumenta principalia.</head>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e7063">Ad argumenta principalia. Ad primum potest uno
              modo dici quod, si talia predicata non possunt demonstrari
              de Deo a priori, adhuc possent a posteriori et
              in tali demonstratione medium non est diffinitio. Potest etiam
              dici secundo quod medium demonstrationis non est diffinitio subiecti,
              sed passionis. Quo posito patet quod ratio nihil concludit.
              Potest ulterius dici tertio, si concedatur quod diffinitio
              passionis non sit medium in demonstratione, quod medium ipsius
              est diffinitio subiecti vel eius ratio formalis et quiditativa
              que potest dici diffinitio largo modo sumpta.</p>
            <p xml:id="atvl1prolq1-d1e7066">Ad
              secundum, licet sit pro conclusione mea, etiam patet quod assumit secundum,
              <cb ed="#V" n="b"/>quia notitia abstractiva deitatis secundum proprium eius conceptum
              non potest alicui communicari, ut declaratum est supra.</p>
          </div>
        </div>
      </div>
     </body>
   </text>
 </TEI>
Alphonsus Toletanus Vargas - Prologus, Quaestio 1 - THESIS Digital Text Library

Alphonsus Toletanus Vargas - Prologus, Quaestio 1 [atv-l1prolq1.xml] text

Alphonsus Toletanus Vargas - Prologus, Quaestio 1 [atv-l1prolq1.xml]
text
