Conradus de Soltau

Collatio in II librum Sententiarum

Edited by: Mihai Maga

#Ma1 31rb #W3 128vb Circa secundum librum est collatio ista et bona #Ma1 Thema “Vidi in dextera dextra #Ma1 sedentis super thronum librum scriptum intus et foris et signatum sigillis septem” Note: 5, 1, Apocalypsis 5^o capitulo. Prothema Si sacrarum scientia litterarum, suprema summa #W3 omni, magistra virtutum, sacra theologia, nostrae salutis scientia, ad alias comparatur scientias, Divisio sicut veritatis transcendit certitudine, sic auctoritatis praecellit altitudine. Et ratio ipsa visa est Thema in dextera sedentis super thronum.

Dilatatio Ipsa namque est lex illa ignea de qua loquebatur Moyses cum benedixit filiis Israhel dicens: “Dominus de SinaiSyna #Ma1 #W3 venit, et de SeirSeyr #Ma1 #W3 ortus est nobis: apparuit de monte Pharan, et cum eo sanctorum millia. In dextera eius ignea lex” Note: 33, 2, Deuteronomio 33^o. Sacra ipsa theologia est lex ignea; lex inquam quia nos ligat et retrahit a malis, sed ignea quia nos inflammat inflat #W3 et accendit ad amorem creatoris. Insuper ad modum ignis peccatoris rubiginem consumit et sursum (animae del #W3) animum #W3 129ra movet.

Et recte visa est in dextera dextra #Ma1 sedentis super thronum, quia inducit ad praemia eterna per dexteram dextram #Ma1 designata, ut dicit Glossa super illud illo #W3 Canticorum 2^o: “Laeva eius sub capite meo et dextera dextra #Ma1 eius amplexabitur amplexabatur #W3 me” Note: III, Cant. II, f. 30rb Note: 2, 6. Et ideo, ipsa omnium gentium scientias omne humanum ingenium auctoritatis celsitudine sibi subiecit, ut de ea dicit beatus Augustinus in 11^o 7 #W3 De civitate Dei, capitulo 1^o in haec verba: “Civitatem Dei dicimus, cuius Scriptura ea testis est, quae non in fortuitis animorum motibus, sed plane et summae providentiae dispositione super omnes omnium gentium litteras omnia sibi genera humanorum ingeniorum divina excellens auctoritate subiecit” Note: XI, 1 (510). Et hoc est quod haec sacra scientia suam auctoritatem nobis insinuans dicit: “Ego in altissimis habito, et thronus meus in columna nubis. Gyrum caeli circuivi sola solam #Ma1 , et profundum profundam #Ma1 abyssi penetravi” Note: 24, 7–8, Ecclesiastici 24^o.

Liquet liquiet #Ma1 igitur quomodo haec sacra scientia sicut veritatis transcendit certitudine certitudinem #W3 , quia sibi dicit Propheta Psalmo 118^o: “in generatione et generatione veritas tua.” Note: 118-90 Sic auctoritatis praecellit celsitudine celcitudine #Ma1 , quia vidit eam sanctus Iohannes ut librum in dextera dextra #Ma1 sedentis super thronum. Sed est nihilominus haec sacra scientia sententiarum plenitudinem plenitudine #W3 aliis scientiis fecundior, quia in ea Salomon ille pacificus composuit componit #W3 “verba utilia et conscripsit scripsit #Ma1 #Ma1 31va sermones rectissimos ac veritate plenos” Note: 12, 10, Ecclesiastes ultimo. Et ideo ipsa visa est in dextera dextra #Ma1 super thronum sedentis, velut liber scriptus intus et foris. Est et #W3 praeterea haec sacra Scriptura ceteris scientiis in sententia profundior, dicente Propheta in Psalmo: “nimis profundae factae sunt cogitationes cognitiones #Ma1 tuae. Vir insipiens non cognoscet, et stultus non intelliget haec.” Note: 91, 6–7 Et ideo propter hanc profundam difficultatem ipsa dicitur signata sigillis septem.

Unitio Quia igitur sacra haec scientia ad ceteras scientias comparata veritate praefulget, auctoritate transcendit, plenitudine veritatis est fecundior et difficultate sententiarum profundior, ideo veritate cupiens illustrari, auctoritate volens roborari, plenitudine plenitudinem #Ma1 satiari, difficultate exercitari, Conclusio ex praemissis allectus ad eius sanctum studium recte dicit de #W3 de ea #W3 ea dicit #W3 verbum illud propositum: Thema “vidi in dextera dextra #Ma1 sedentis super thronum librum #W3 ” Note: 5, 1 etc.

***

Subsermo In quo verbo iuxta divisionem quam feci in primo principio Note: lib. 1, coll. 1, ll. 111-129, quattuor haec concurrunt consideranda: Divisio decor luminis #W3 129rb superni, quantum ad materiam primi libri, cum dicitur dicit #W3 vidi; secundo, honor creatoris summi, quantum ad materiam huius secundi libri, cum dicitur dicit #W3 in dextera dextra #Ma1 sedentis super thronum; tertio, amor redemptoris nostri, quantum ad materiam tertii libri, cum dicitur librum scriptum intus et foris; quarto, in verbo (libro ac #Ma1) proposito considerans considerandus #W3 occurrit vigor verus sacramenti, quantum ad materiam quarti libri, cum dicitur et signatum sigillis septem Note: lib. 1, coll. 1, ll. 111-129.

Expeditus ergo de primo (libro del #Ma1) membro propositae divisionis et tertio ac quarto membris (reservatis del #W3) pro libris sequentibus reservatis, Pars 2 dixi secundo pro materia huius secundi libri Note: lib. 2 quod membro proposito considerandus occurrit honor creatoris summi, et ille nobis vobis #Ma1 manifestatur per insignia maiestatis magestatis #W3 cum dicitur Thema “in dextera sedentis super thronum” Note: 5, 1.

Dilatatio “Ipse enim omnipotens super super omnia opera sua” Note: 43, 30, Ecclesiastici 43^o, de quibus inquam operibus quae fecit dextera dextra #Ma1 sedentis super thronum copiose tractatur per totum hunc secundum librum Note: lib. 2 et in hoc relucet honor creatoris summi, iuxta illud quod dicitur Ecclesiastici 42: “Sol illuminans per omnia respexit, et gloria Domini plenum est opus eius.” Note: 42, 16 Et ideo considerantes #W3 #Ma1 31vb creaturas #W3 laudare #W3 debemus #W3 earum #W3 creatorem #W3 iuxta #W3 illud #W3 “ vide #W3 in #W3 nubibus #W3 arcum #W3 et #W3 benedicit #W3 qui #W3 fecit #W3 illum #W3 ” Note: 43, 12, Ecclesiastici #W3 43 #W3 . Videntes ista opera, enarrare debemus omnia Domini Dei #W3 mirabilia miracula #W3 iuxta illud quod scribitur Ecclesiastici 42^o: “nonne Dominus fecit sanctos enarrare omnia mirabilia sua, quae confirmabit Dominus omnipotens #Ma1 omnipotens Dominus #Ma1 in gloria sua” Note: 42, 17 Conclusio quam nobis patrare dignetur Filius gloriosae Virginis qui regnat cum Sancto Spiritu #W3 Spiritu Sancto #W3 in gloria Dei Patris. Amen. Das wir auch reich weren #W3

©